İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/302 K.2024/735

Mahkememizin 2020/428 Esas 2021/702 K. sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2022/127 Esas 2022/140 K. Sayılı kararı ile kaldırılmakla dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydedildi,yapılan açık yargılama sonunda

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'nın ... Tic.

A.Ş.'nin ortağı ve yetkilisi olduğunu, davalı ...'un ise ...A.Ş.'nin ortağı ve yetkilisi olduğunu, davalıların bu iki şirket üzerinden ... işleterek müvekkili velilerden her iki şirket adına da yıllık okul ücretlerini topladıklarını, bazı veliler ile şirketlerden biri ile bazı velilere de diğer şirket üzerinden sözleşme imzaladıklarını ve banka hesabını verdiklerini, bu hesaplar üzerinden okul ücretlerini tahsil ettiklerini, müvekkillerinin davalıların yetkilisi olduğu şirketler ...2019-2020 eğitim öğretim yılı için okul kayıt sözleşmesi imzaladıklarını, müvekkillerinin öğretim yılı başlamadan okul ücretlerini ödediklerini,

ancak Okulun eğitim ve öğretim hizmetine açılmadığını, müvekkillerin ödediği okul ücretlerinin de iade edilmediğini, bu nedenle müvekkillerinin okul ücretlerinin iadesi için icra takibi başlattıklarını, ancak davalıların yetkilisi olduğu şirketlerin ayrıldığı,

işyerinin boşaltıldığı ve tüm eşyaların kaçırıldığının tespit edildiğini, davalıların Okulu açmayacaklarını bile bile kasten velileri yanıltarak velilerden okul ücretlerini tahsil ettiğini ve sonrasında bu topladıkları paraları yok ederek şirketlerin de içini boşaltarak tüm mal varlığını kaçırarak ortadan kaybolduklarını, yüzlerce velinin yeniden ücret ödeyerek başka okullara kayıt yaptırdıklarını, müvekkillerinin ödedikleri ücretin iadesini istediklerin de ise karşılarında hiç bir muhatap bulamadıklarını, davalılar hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, soruşturmanın devam ettiğini,

bu nedenlerle davalıların müvekkillerinin uğradığı toplam 479.505,02 TL maddi zararın, icra takibine konu edildikleri tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte TTK'nun 553. maddesi ve haksız fiil hükümlerine istinaden davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, dava dışı ...'ın ...'de faaliyet gösteren ... firmasına ait okulu 4.000.000- TL'ye satmayı teklif ettiğini,devir bedeli 3.160.000-TL olarak belirlendiğini, akabinde müvekkili banka kanalıyla bu bedelin 160.000- TL'sini davadışı ...'a ödeyerek, kampüsün devri için anlaştıklarını, yapılan araştırmalar neticesinde ... firmasının ruhsat sahibi olmadığını, öğrenci kayıtlarının, ders araç gereçlerinin şirket uhdesinde bulunmadığının görüldüğünü, huzurdaki davanın diğer davalısı olan ...

A.Ş. firmasının yedinde bulunduğunu, Ruhsatın dava dışı ...

A.Ş. firmasına,menkullerin ... firmasına devredildiğinin tespit edildiğini,müvekkilinin hiçbir zaman öğretmen alımları ve öğrenci kayıtlarına dahil olmadığını, dolandırıldığını anlayan müvekkilinin bu fiillerle ilgili dava dışı ... ve dava dışı ...hakkında şikayette bulunduğunu, müvekkilinin noter aracılığıyla tasdik edilen hisse devir sözleşmesini imzalamadığını,Ticaret Siciline yapılan tescilin yolsuz olduğunu, imzaların sahte olduğunu, müvekkilinin ... firmasının ortağı olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; birden fazla davacı söz konusu olduğundan, her bir davacı için ayrı ayrı dava açılması gerekirken davacılar için tek bir dilekçe ile başvuru yapıldığını, dava değeri olarak gösterilen 479.505,02 -TL nin ne kadarının hangi davacıya ait olduğunun belli olmadığını, müvekkilinin kusurlu olduğuna dair somut hiçbir delil sunulmadığını, 2019-2020 eğitim öğretim yılına ait ödenen eğitim hizmetinin eğitim alınamaması nedeni ile şirket yetkilisi kusuruna dayanıldığını, müvekkil ...'nun daha kaliteli bir eğitim sunması amacı ile 22/12/2017 tarihinde ...

Hiz.A.Ş. ile Franchise sözleşmesi imzalandığını, ... kalitesi ile daha iyi bir eğitim sistemine geçiş yapıldığını, geçen süreç zarfında ...ileri seviyeye taşındığını, haksız nedenle franchise sözleşmesini fesheden ... AŞ.'ye karşı...

11. ATM nin ... esas sayılı dosyasında tazminat davası açıldığını ve yargılamanın devam ettiğini, müvekkilinin hiçbir şekilde şirketin içini boşaltmadığını ve mal kaçırma eyleminde bulunmadığını, ... her şeye rağmen eğitim yılında eğitim vermek için hazırlıklarını devam ettirme çabasında bulunduğunu, velilerle irtibatta olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ...'ün 08/08/2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında toplam 19.610TL'nin , ...'ın 11/09/2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 12.844,57TL'nin , ...'ın 22.08.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında 41.553,80 TL'nin , ...'ın 08.08.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 29.809,66 TL'nin, ... 'ün 11.08.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında 33.314,59TL nin, ...nin 08.08.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasında 33.323,85TL 'nin , ...'ın 03.09.2024 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 25.702,44TL nin , ...ın 08.08.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 45.939,24TLnin, ...ın 22/08/2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında 35.899,66TL'nin , ...'in 22/08/2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında 43.397,24 TL'nin ,... 'in 22/08/2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 28.877,45 TL'nin , ...ın 08.08.2019 tarihli takip talebi ile ...

20. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında 22.427,11TL'nin, ...'ün 11.08.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 14.431,72TLnin , ...ün 03.09.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 12.888,48TLnin, ...in 19/06/2020 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 13.670,43 TLnin , ...ın 22.08.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 24.528,14TLnin, ...ın 08.08.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında 19.946,50TL'nin , ...in 03.09.2019 tarihli takip talebi ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 21.348,08 TL nin tahsili için davalıların münferiden yetkili oldukları dava dışı ...A.Ş.' ve...

A.Ş. hakkında takip başlattıkları , anılan takiplere itiraz edilmedi ve anılan takipler nedeni ile borçlu şirketler tarafından ödeme yapılmadığı dosya içine celp edilen icra dosya içeriklerinden anlaşılmıştır.

Dosyaya ibraz edilen 1.İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ...K. sayılı kararının tetkikinden, davalılar hakkında ticareti usulsüz terk etmeleri sebebi ile mahkumiyet kararı verildiği ,davalı ...(...Tic.

A.Ş yetkilisi) ' nin avukatı aracılığıyla yazılı olarak sunduğu savunmasında; müvekkili hakkında usulsüz olarak ticareti terk etmek suçundan dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin şirketinin faaliyetini devam ettirdiğini yeni adresinde faaliyet gösterdiğinin tespit edilebileceğini beyanla müvekkilinin beraatine karar verilmesini talep ettiği, davalı ...'un ise savunmasında, dava dışı ...ve ... isminde biri ile ... satışı için anlaştıklarını, kendilerine verilmiş olan şirketin içinde mal varlığı olmadığını gördüklerini ve bunun üzerine alım satım işinden vazgeçtiklerini, şirketi genel kurul kararı ile kendi adına yaptıklarını,

imzalarının taklit edildiğini iddia ettiği anlaşılmıştır.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde

Dava, davalıların yöneticisi bulunduğu iki ayrı (limited) şirket tarafından işletilen ...'nun hizmet sunulmayan dönem ücretlerinin doğrudan zarar kapsamında şirket yöneticileri davalılardan tazmini istemine ilişkindir.

Davacılar, davalıların şirketlerin içini boşalttıklarını , 2019-2020 eğitim öğretim döneminde hizmet verilmeyeceğinin bilinmesine rağmen davacılardan hizmet bedelini tahsil ettiklerini ve davacıların zarara uğratıldığını iddia etmişlerdir.

Mahkememizce davacılar tarafından istenilen zararın dolaylı zarar olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin ... Esas...K. Sayılı kararı ile kaldırılmakla dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Davacılar tarafından takibe konu edilen ... dönem ücretlerinin, ...'nın münferiden yetkilisi olduğu ...A.Ş.'ye ve davalı ...'un münferiden yetkilisi olduğu ... A.Ş.'ye ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık , davacıların eğitim hizmeti almak amacıyla yaptıkları bu ödemeleri " doğrudan zarar" olarak limited şirket yöneticisi davalılardan talep edip edilemeyecekleri hususunda toplanmıştır.

"Doğrudan doğruya zarar yönetim kurulu(YK) üyelerinin fiilleri sonucunda ortakların veya alacaklıların, ortaklığın zararından bağımsız olarak gördükleri zararlardır. Bu fiillerin ayrıca ortaklığı da zarara sokmuş olup olmadığı önem taşımaz. Ortakların veya alacaklıların doğrudan doğruya zararının herhangi bir üçüncü kişiye verilen zarardan farkı şu noktada görülür: Doğrudan zararlar ortak veya alacaklı sıfatının sonucu olarak görülmüş zararlardır.

Ortakların doğrudan zararlarına örnek olarak bir kimsenin, kanuna aykırı olarak düzenlenmiş bilançoya güvenerek pay sahibi olması veya paylarını elden çıkarması, sermaye artırımında o ortakların yeni pay alma haklarının ihlal edilmesi, bir ortağın payının kanuna aykırı şekilde iptali veya sermaye payına uygun temettü hissesi ödenmemesi gösterilebilir.

Alacaklıların doğrudan doğruya zararları arasında ise bilançonun doğruluğuna güvenerek veya ortaklığın mali durumu hakkında YK üyelerince verilen yanıltıcı bilgiler sonucunda ortaklığa kredi açmaları sayılabilir. Yargıtay 11. HD 11.03.2002 t. E. ...

K.... sa. kararında, kusurlu ve kötü yönetimleri ile AO'nun faaliyetini durdurmasına ve bunun sonucunda ortaklık aleyhine takip yapan alacaklının alacağını tahsil edememesine neden olan YK üyelerinin alacaklı davacıya karşı doğrudan doğruya sorumlu olduğu görüşünü benimsemiştir (Karar yayımlanmamıştır).Yargıtay daha yeni bir kararında, alacaklılar zarara uğratmak amacı ile bilinçli olarak şirket malvarlığını yapay işlemlerle azaltan yöneticilerin, alacaklıları doğrudan doğruya zarara uğrattıkları sonucuna varmış ve alacaklıların bu takdirde YK üyelerine karşı kendilerine ödenmek üzere tazminat davası açabileceklerini içtihat etmiştir (Bkz,11.

HD. 14.02.2006 t. E. ... K. ... Eriş, TTK m. 336 s. 2396).

Doğrudan doğruya uğranılan zararlar nedeniyle açılan davalarda ortaklar veya alacaklılar, tazminatın kendilerine verilmesini isteyebilirler.

Dava, genel şartlar açısından TK m. 553 vd.'daki kurallara tabidir.

Doğrudan doğruya zararların tazminine ilişkin davaların, ortaklığın zararı ile bir ilişkisi olmadığı ve hükmolunacak tazminat kendilerine verileceği için, ortakların ve alacaklıların açacakları sorumluluk davalarında şirketle YK üyeleri arasındaki sözleşmeye dayanma imkanları yoktur; ortakların ve alacaklıların üçüncü kişi sıfatıyla açacakları sorumluluk davalarının hukuki temeli haksız fiildir.

Şirket alacaklıları YK üyelerinin, kendilerine verdikleri alacaklı sıfatları ile ilişkili olmayan zararları, şirketin iflas etmesi önkoşulu aranmaksızın haksız fiilleri düzenleyen hükümleri [BK'nun ve TK 371 (5)] maddesi uyarınca talep edebilirler."( Poroy/Tekinalp/Çamoğlu,Ortaklıklar Hukuku I ,Güncellenmiş Yeniden Yazılmış 14.Bası, Vedat Kitapçılık ,İstanbul 2019)

6102 Sayılı TTK'nun 644/1-a bendi atfı ile TTK'nun 553 ve devamı maddelerinde düzenlenen yönetici sorumluluğuna ilişkin hükümler çerçevesinde; TTK nun 553/1 maddesinde " Kurucular, YK üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar. "denilmektedir.

"... Buna göre şirket alacaklılarının özellikli olarak kendilerini doğrudan zarara uğratan organ şahıslara karşı sadece hukuka aykırılığa dayanarak dava açılabileceği kuralında hiçbir değişiklik sözkonusu değildir."(Prof.Dr.Hasan Pulaşlı ,Şirketler Hukuku Şerhi s.2666)

Bu ilke ve açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacılar tarafından ibraz edilen dekont ve makbuzlar, davalıların icra ceza mahkemesi ve soruşturma dosyasında verdikleri ifadeler ve hesap hareketlerine ilişkin bilirkişi tespitleri ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında ,davalıların münferiden yetkilisi oldukları şirketler tarafından işletilen okulun 2019-2020 döneminde eğitim öğretim faaliyeti sunamayacağının davalılar tarafından anlaşılmasına rağmen davacılardan eğitim ücretlerinin tahsil edilmeye devam edilmesi ,

yetkilisi oldukları şirket hesaplarından farklı tarihlerde çok sayıda nakit çekimi yapılması ve şirket hesaplarından üçüncü kişiler hesaplarına yapılan ödemelerin sebeplerinin açıklanamaması ve dayanaklarının ibraz edilememesi karşısında davalıların hukuka aykırı eylemleri ile davacıları doğrudan zarara uğrattıkları, davacılar tarafından ödendiği ispat edilen eğitim bedeli ve faizinden ibaret zarar talepleri ile bağlı kalınmak suretiyle davacıların doğrudan zararlarının davalılardan müteselsilen tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP