İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/818 K.2024/399

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle davacının, ... Ltd. Şti. ortaklığında, davalı ... ile dava dışı hisse sahipleri ..., ..., ... ve ... ile ... 59.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı sözleşmesi ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdetmiş olduğu, tarafların ayrıca sözleşmeye ek olarak aynı tarihli ek sözleşme ile davalıya ve dava dışı ..., ..., ... ve ...'a müştereken 175.000 TL para vermeyi vaat ettiği ve ... tanzim, bila ödeme tarihli keşidecisi ... Ltd.

Şti, avalisti davacı ..., lehdarı davalı ... olan 175.000 TL bedelli teminat senedine bağlayıp, mezkur kambiyo senedini davalıya teslim etmiş olduğu ancak tediye tarihinin bizzat davalı veya onun emri ile başkasına doldurtulmuş olduğu, inşaatın gecikmeli başlaması dolayısıyla ... Şti. nin, davalı ve dava dışı ..., ..., ... ve ... karşılıklı tüm hak ve davalardan feragat etmek kaydı ile ...

59.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesini fesih etmek istediklerini gelip uzlaşması sonucu davacının, davalı ile dava dışı ... Ltd. Şti, ..., ..., ... ve ... ... 11.Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye sayılı fesihnamesi ile birbirlerinden hiç bir hak ve alacaklarının kalmadığından bahisle sözleşme akdederek mezkur fesihnamenin ...

59. Noterliğine bildirilmesini de derç etmiş olduğu, davalı ve dava dışı hissedarların ..., ..., ... ve ... ... 11. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye fesihname akabinde başka inşaat firmaları ile inşaat sözleşmesi akdettikleri, böylelikle davacının davalıya ve yukarıda zikredilen dava dışı şahıslara borcu kalmadığı, ancak tarafların karşılıklı hiç bir hak ve alacaklarının kalmadığına dair sözleşmeye rağmen, davalı ... tarafından teminat senedinin ...

24.İcra Dairesi ...Esas sayılı dosya üzerinden takibe koyulduğu, davacının o dönem yaşamış olduğu ekonomik zorluk, şirketinin dar boğaza girmesi nedeniyle menfi tespit davası açamamış ve yasa yollarına başvuramamış olduğu anılan nedenlerle menfi tespit davası açmada gecikildiği, davacının iyi niyetli olarak kendi inşaat portföyünde ve inşaat piyasasında müşterilerine karşı kötü görünmemek adına davalıya karşı bedelsiz senedi kullanma suçu bakımından da suç duyurusunda bulunmadığı, davacının davalıya borçlu olmadığı gibi davalının kötü niyetli olarak,

teminat senedi vasfı sözleşme ile sabit olan senedi iade etmeyerek icra takibine konu ettiği, mezkur kat karşılığı inşaat sözleşmesi dışında taraflar arasında ticari veya başkaca alacak verecek husumetinin bulunmadığı açıklanan nedenlerle davacı aleyhine davalı tarafından kambiyo senedine istinaden ...

24.İcra Dairesi ...Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden başlatılan icra takip dosyasında takip ile birlikte talep edilen faiz ve sair borç tutarı olan toplam 208.808,56 TL borçlu olmadığının tespitine, yargılamanın safahatında tahsilat olması durumunda mezkur miktarın istirdadına, yapılan icra takibinin kötü niyetli olması, davalının haksız ve sebepsiz zenginleşmek istemesi saiki, bedelsiz senedin iade edilmemesi nedeniyle, İİK' da gösterilen asgari hadden uzaklaşılarak davalı aleyhine %40 oranında icra inkar tazminatına ve %20 para cezasına hükmedilmesine, yargılama sonunda haksız başlatılan ...

24.İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takibinin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

SAVUNMA/

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, menfi tespit davasının öğrenilmesinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde açılması gerektiğini, davacı hakkında icra takibi yapıldığı ve hakkında tebligat yapılarak icra işlemlerine devam edildiği, bu işlemlerin üzerinden 3 yılı aşkın bir zaman geçtiği, davalı ve davacı ve dava dışı ..., ..., ..., ... ve ... ile ...

59. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numarası ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeden önce tarafların karşılıklı anlaşarak sözleşme ile beraber davalı nezdinde işbu sözleşmeye ek olarak 175.000 TL nakit vermeyi taahhüt ettiği, dosyaya sunulan bir ek sözleşme protokol yapıldığı, davacı borcunun taahhüdü olarak da bono verdiği,

davalıya verilen bononun keşide edeni borç ödeme yükümlülüğü altına sokan bir kambiyo senedi olduğu her ne kadar sözleşmede teminat ibaresi geçse de borcun niteliği ve senedin düzenlenme sebebi göze alındığında bunu vereni ödeme yükümlülüğü altına sokan bir senet olduğunu, sözleşmeye bakıldığında borcu ödemenin teminatı olarak verildiğinin anlaşıldığı, davaya konu senet üzerinde de teminat senedi olduğuna dair bir ibare olmadığı,

bir an için senedin teminat senedi olarak verildiği kabul edilse dahi sözleşmenin 2. maddesinde senet borçluları inşaat ruhsatı alındığı tarihte iş bu tutarı ödeyeceklerini beyan ettiklerini, senet icraya koyulduğu tarihte bu tutarı ödemedikleri gibi aradan 4 yılı aşkın bir zaman geçtiği halde halen borcun ödenmemiş olduğunu, davacı tarafındavalıyı ve diğer arsa sahiplerini zor durumda bıraktığı neticeten davanın reddine, davacı tarafın %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, takip kapsamında menfi tespit ve takibin iptali davasıdır.

Uyuşmazlığın, davacı ile davalı arasında akdedilen kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davacı tarafından davalıya verilmiş olan 11/06/2018 tanzim ve 15/09/2018 tediye tarihli ve 175.000,00 TL miktarlı ve ... 24.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe dayanak kılınan bonodan dolayı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedilmiş olması nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı tespiti hususlarından kaynaklanmakta olup, bu hususun tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.

... 24.İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasında yapılan incelemede davalı tarafından davacı aleyhine 175.000 TL asıl alacak ve işlemiş faiz ve komisyon alacağı ile toplam 208.808,56 TL alacağa istinaden takip başlatıldığı; takip dayanağı senedin 11/06/2018 tanzim ve 15/09/2018 vade tarihli 175.000 TL bedelli bono olduğu ve davacı yönünden usule uygun ödeme emrinin tebliği ile takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda mali müşavir bilirkişi ..., sözleşme uzmanı ... ve İnşaat mühendisi ... tarafından hazırlanan 26/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; taraflar arasında akdedilen “Protokol/Ek Sözleşme”de kıymetli evrakın vasıf ve unsurları yazılarak açıkça atıf yapılmadığı, dolayısıyla somut uyuşmazlıktaki kıymetli evrakın taraflar arasındaki hukuki ilişkideki teminat senedi olup olmadığının tespit edilemediği, bahse konu kıymetli evrakın fotokopisinde teminat amacıyla verildiğine ilişkin bir şerh; kıymetli evrakın hangi ilişkiye dayanılarak verildiği ve şartlarının açık bir şekilde yazılmadığının görüldüğü,

kıymetli evrakın teminat olarak verildiği ispatlanamadığından kambiyo taahhüdünün bağımsızlığı ilkesi gereği kıymetli evrakın verilme nedeni olan temel ilişkiye bağlı olmadan kıymetli evrakı tanzim eden davacının 175.000,00-TL borçlu olduğu, taraflar arasında akdedilen Protokol/Ek Sözleşmedeki kıymetli evrakın somut uyuşmazlıktaki kiymetli evrak olduğu sonucuna varılır ise temel ilişkiye bağlı kalarak kıymetli evrak tanzim eden davacının borçlu olmayacağı tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacı vekili dava dilekçesinde davalının da aralarında bulunduğu diğer dava dışı arsa sahipleri ile 11/06/2018 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve ek sözleşme protokol olarak sözleşme kapsamında 175.000 TL bedel ödemeyi kabul ettikleri, davacının davalı ve davadışı kişilere borcu kalmadığı halde hakkında ... 24.İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığı ancak davacının takibe itiraz etmeden takibin kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı tarafın iddiası takibe dayanak bononun iş bu kat karşılığı sözleşme kapsamında teminaten verildiği senet olduğundan davacının borçlu olmadığı bu nedenle de takibin iptalini talep etmesidir.

... 59. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numarası ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinde davaya konu sözleşme ve tarafların yer aldığı; ... 11. Noterliği'nin .. tarih ve ... yevmiye numarası ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinden feshedildiği, sözleşme kapsamında müteahhitin binayı yapamayacağını belirtmesi üzerine sözleşmenin feshedildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında davacı vekili senedin teminat senedi olduğunu ancak ödeme yapılması halinde istirdat davası şeklinde davada karar verilmesini talep etmesi de dikkate alınarak bilirkişi raporu aldırılmasına karar verilmiştir. Dosyada icra takibine davacı tarafından senetten kaynaklı ödeme olmadığından yalnızca senedin teminat senedi olup olmadığı, davacının takipten kaynaklı borçlu olup olmadığı ve takibin iptali koşullarının oluşup oluşmadığı incelenmiştir.

Davaya konu bono incelendiğinde 11/06/2018 tanzim ve 15/09/2018 vade tarihli 175.000 TL bedelli bononun keşidecisi ... Şti olduğu; kefil olarak davacının yer aldığı, lehtarının davalı olduğu ve bedeli nakden ahzolunmuştur ibaresinin yer aldığı görülmüştür. Her ne kadar davaya konu ...

59. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numarası ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile aynı tarihli olsa da ek protokolde açıkça iş bu takibe konu bono olduğu hususunda açık bir hüküm bulunmadığı gibi bonoda da teminaten alındığında dair ibare bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce de alınan bilirkişi raporu da dikkate alınarak Protokol/Ek Sözleşme'de kıymetli evrakın vasıf ve unsurları yazılarak açıkça atıf yapılmadığı, dolayısıyla somut uyuşmazlıktaki kıymetli evrakın taraflar arasındaki hukuki ilişkideki teminat senedi olup olmadığının tespit edilemediği, bahse konu kıymetli evrakın fotokopisinde teminat amacıyla verildiğine ilişkin bir şerh; kıymetli evrakın hangi ilişkiye dayanılarak verildiği ve şartlarının açık bir şekilde yazılmadığının görüldüğü,

kıymetli evrakın teminat olarak verildiği ispatlanamadığından kambiyo taahhüdünün bağımsızlığı ilkesi gereği kıymetli evrakın verilme nedeni olan temel ilişkiye bağlı olmadan kıymetli evrakı tanzim eden davacının 175.000,00-TL borçlu olduğu tespit edilmekle davacı tarafından davaya konu takibe dayanak bononun teminat senedi olduğu ispatlanamadığından davacının takip kapsamında borçlu olmadığı iddiasını ispatlayamadığı ve takibin iptalini talep edemeyeceğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davalı taraf kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiş ise de davacının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · ¸e-imzalıdır HAKİM ... · ¸e-imzalıdır Harç / Masraf Dökümü · Peşin Harç : 3.565,93 TL · Karar Harcı : 427,60 TL · Noksan Harç : 3.138,33 TL · Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 5.409,00 TL · Davalı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 00,00 TL · Yargılama Gideri Detayları · Bilirkişi Ücreti : 4.500,00TL · Posta Giderleri : 589,00 TL