İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/288 K.2025/270

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; 15.04.2021 tarihinde müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... Anonim Şirketi ve Ticaret Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait jeneratör enerji kablolarının kesilerek çalınması suretiyle hırsızlık suçu meydana geldiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalısına 159.498,16-TL hasar tazminatı ödendiğini, Müvekkili şirket tarafından ödenen tazminat bedelinin tahsili amacıyla ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçilmişse de davalının borca itirazı üzerine icra takibinin durduğunu, icra takibine itiraz edildiğini, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, takip bedelinin 9620'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Davalı vekili davaya karşı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın gerçekleştiğini iddia ettiği olay hırsızlık poliçesi kapsamına girmediğini, olayın hırsızlık poliçesi kapsamında değerlendirilmesi halinde gerçekleştiği iddia edilen olayın ne zaman gerçekleştiği belli olmadığını, olay tarihi bilinemediği için o tarihte davacının, dava dışı ... sigorta ettiği herhangi bir sigorta poliçesi olup olmadığını tespit etmek mümkün olmadığını, davacının sunmuş olduğu tek taraflı hazırlanan eksper raporunda sözde hasar tarihi ile ihbar tarihi arasında 9 ay süre olduğunu,

meydana gelen olayda müvekkilinin tüm sorumluluklarını yerine getirdiğini ve kusurunun olmadığını, üzere huzurdaki davanın müvekkil ile bağlantısı yoktur ve müvekkilin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, Davanın ... Şirketi'ne ihbar edilmesini, kötü niyetle takip yapan davacının takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalı müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır. Uyuşmazlığın, davacı ile dava dışı sigortalanan şirket arasında akdedilen 11/04/2021 tarihli sigorta sözleşmesi uyarınca dava dışı şirkete ait iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle davacı tarafından sigortalısına ödenen hasar tazminatının davalı güvenlik şirketinden rücuen tahsili amacıyla .... 13 icra müd. ...Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirzın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.

Mahkememizin 14/11/2023 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek bir sigortacı, bir inşaat mühendisi , bir güvenlik uzmanı ve bir mali müşavirden oluşan bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmalara sunulan deliler kapsamında sigorta tazminatının ödenmesine sebep hırzıslık rizikosunun meydana gelip gelmediği, gelmiş ise sigorta güvencesi kapsamında kalıp kalmadığı,

kalmakta ise davacı sigorta şirketinin hasar bedelini ödeyerek sigortalının haklarına halef olup olmadığı ve davalı ile dava dışı Avm arasında imzalanan 18/08/2020 tarihli güvenlik hizmet sözleşmesi kapsamında davalı şirketin sağılaması gereken güvenlik önlemlerini yeterince sağlayıp sağlamadığı, hırsızlık olayının meydana gelmesinden dolayı oluşan hasar bedelinden sorumlu olup olmadığı, hırsızlık rizikosu neticesinde çalınan malların çalındığından,

bir gün önceki piyasa raiç bedelleri konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ..., ..., ...ve ...'e tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından müştereken hazırlanan 08/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Tarafların iddia ve savunmalara sunulan deliler kapsamında sigorta tazminatının ödenmesine sebep hırsızlık rizikosunun meydana gelip gelmediği, gelmiş ise sigorta güvencesi kapsamında kalıp kalmadığı, kalmakta ise davacı sigorta şirketinin hasar bedelini ödeyerek sigortalının haklarına halef olup olmadığı yönünden değerlendirme.

Dosya kapsamındaki beyanlar, belgeler ve deliller doğrultusunda hırsızlık olayının hangi tarihte nasıl meydana geldiğinin tespit edilemediği, hırsızlık olayının Sayın Mahkemece kabulü halinde: davacının dava dışı sigortalısının ... içerisinde bulunan ...isimli işletmesinin elektrik kablolarının çalınmasında. İnceleme, İrdeleme ve Değerlendirmelerde, Davalı ... Şirketi ile birlikte Dava dışı ... A.ş. tarafları arasında akdedilen Sözleşme kapsamında, Davalı ...

Hizmetleri Limited Şirketi ...'nin güvenliğini 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile Yasanın Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre sağlamayı üstlendiği yönüyle takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, meydana gelen hırsızlık olayından SORUMLU OLDUĞU kanaatine varılmıştır. Hasar gören malzeme için, dava dışı şirket 070.9.2020 tarih ... nolu ve 184.244,97.-TL fatura ile ... Ltd.

Şti. firmasından alım yaptığı, ibraz edilen fatura daki tutarlar, hırsızlık olayının meydana geldiği tarihte dava dışı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ,Davacı şirket tarafından dava dışı şirkete 15.06.2022 tarihinde ... nolu dosya ödemesi açıklaması ile 159.498,16.-TL ödeme yapıldığı tespit edildiği " şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Dava konusu uyuşmazlık, davacının sigortalısı ...Sanayi ve ...Şubesi'ne ait jeneratör enerji kablolarının kesilerek çalınması suretiyle hırsızlık suçu meydana geldiğinin iddia edildiği, sigortalıya 159.498,16-TL hasar tazminatı ödendiği, tazminat bedelinin tahsili amacıyla ... 13. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının borca itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, icra takibine itiraz edildiği, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmolunması talebine ilişkindir.

İddia edilen hırsızlık olayının; özel güvenlik görevlileri ve avm teknik personeli tarafından 27.04.2021 tarihinde ...genelinde yapmış oldukları kontrollerde avm nin 1. Katında mal kabul bölgesinde yerde kesilmiş kabloların görülmesi neticesinde tespit edildiği, yerde kesilmiş halde bulunan kabloların davacının sigortalısının iş yerinin dışında, diğer dava dışı firmaların mal kabul alanında olduğu, dolayısıyla güvenlik görevlilerinin görev alanı dahilinde olduğu anlaşılmıştır.

... İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlileri tarafından düzenlenen 27.04.2021 tarihli Olay Yeri Tespit Tutanağı'nda.

“Avm içerisinde kullanılmayan alan olarak belirtilen ve mağazaların tavan boşluklarında bulunan enerji sağlayan bakır kabloların olmadığı...” olarak Tutanak düzenlendiği, Emniyet görevlileri tarafından düzenlenen Tutanak ve özel güvenlik görevlileri ile birlikte teknik personelin 27.04.2021 tarihinde yapmış oldukları tespitlerde, 12.05.2022 tarihinde yapılan ekspertiz bulgularında; “...Jeneratörden çıkan enerji kablolarının taşıma tavaları ile 1. Kat tavanına taşındığı, I. Kat tavanında monteli halde bulunan taşıma tavasının Mal Kabul bölümüne tavandan girdiği,...'”” şeklinde rapor düzenlendiği,

yapılan tüm tespitlere istinaden, iddia edilen hırsızlık olayının, ...Şirketi ve şirkete ait şubesinin dış bölgesinde, ...'nin ortak alanlarında olduğu kanaatine varılmıştır.

İddia edilen hırsızlık olayının tespiti 27.04.2021 tarihinde yapılmakla, İşletme sorumlusu ... şikayetçi ifade tutanağında; “Bir mağazanın 15.04.2021 günü kepenklerinin çalışmaması ile başlayan araştırma sürecimiz 27.04.2021 günü kablolarının çalındığını anladığımızda tamamlandı. Geriye dönük kamera kayıtlarına baktığımızda kayıtların AVM güvenliğinin 1 aylık kayıt yapması sebebi ile herhangi bir kamera görüntüsüne ulaşamadık.” şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. Dolayısıyla işletme sorumlusu ...'ın, sorumlu olduğu AVM' nin enerji kablolarının kesildiğini başka bir işyerinin kepenginin çalışmadığı tarih öncesinden ve tespit olunan 27.04.2021 tarihine kadar bilgisinin olmadığı anlaşılmaktadır.

Ekspertiz raporlarında: “Hadisenin tam tarihinin tespiti amacıyla jeneratör log kayıtları incelenmiş ancak hadise tarihinin geçmiş dönemi kapsaması sebebiyle geriye dönük log kayıtlarına erişilememiştir.” şeklinde belirtilmiş olup, iddia edilen hırsızlık olayının ne zaman olduğu bilinmemekle birlikte 1 aydan daha fazla süre önce olduğu anlaşılmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Halefiyet başlıklı 1472. Maddesinin 1. Fıkrası gereği ''Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir''. Kanunun amir hükmü gereği, dava dilekçesinde sunulan belgelerden de anlaşılacağı üzere davacı sigorta şirketinin bu kanuni düzenlemelere dayanarak davalıya rücu hakkı doğduğu açıktır.

Dava, sigortalıya ödenen hasar bedelinin taşıyıcıdan rücuen tahsili davası olup, davacı sigorta şirketinin sigortalısına hasar bedelini ödemek suretiyle TTK 1472. maddesi uyarınca, sigortalısının haklarına halef olduğu ve buna dayalı olarak iş bu davayı açtığı anlaşıldığından aktif husumet ehliyetine sahip olduğu anlaşılmakla, davalının bu yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur.

TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer.

Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu ile birlikte değerlendirildiğinde, İddia edilen hırsızlık olayı tarihinde davalı ... Şirketi personelinin güvenlik hizmeti verdiği, hırsızlık olayının 18.08.2020 tarihinden başlatılıp sözleşme süresi (3) yıl olan Güvenlik Hizmetleri Sözleşmesi tarihleri kapsamında meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davalı ...Şirketi, dava dışı ...A.Ş. nin ... isimli iş yerinin güvenliğini 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile Yasanın Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre toplamda (1) amir, 39 güvenlik personeli olmak üzere toplamda (40) personel ile (3) vardiya sisteminde, hırsızlık olaylarına karşı sözleşme konusu ; ...'nin ...18/08/2020 tarihinden itibaren 40 Özel Güvenlik ve Koruma Personeli ile güvenlik ve koruma hizmeti verilmesi ile iş yeri dahilindeki bütün mal, alet, edevat, ekipmanların korunması, hırsızlıkların önlenmesi,

iş yeri girişlerinde araç, insan, malzeme giriş ve çıkışlarının kontrolünün sağlanması, iş yeri dâhilinde meydana gelecek kavgaların, her türlü haksız fiilin önlenmesi ve iş yerinin güvenliği için alınması gerekli her türlü önlemin alınması, güvenlik ile ilgili her türlü faaliyetin oluşturulması,

güvenliği tehdit eden veya zedeleyen her türlü vaka ve olgunun hizmet alan'a suç teşkil eden adli olayların adli ve emniyet birimlerine bildirilmesidir.”,İşin Yapılması amaç: “Görev alanına karşı dışarıdan gelebilecek hırsızlık, sabotaj, soygun, yangın, yıkma, zorla işten alıkoyma gibi her türlü tehdit, tehlike ve tecavüze karşı korunmak amacıyla Güvenlik Koordinatörlüğünce düzenlenecek plan ve program kabul edildiği takdirde bu plan ve programda ön görülen önlemlere rağmen söz konusu tehdit, tehlike,

tecavüzler bertaraf edilmiyorsa iş yeri yetkilisine durum bildirilir ve iş yeri telefonları kanalından karakola suç duyurusu yapılır.” edimleri ve Güvenlik Sözleşmesi diğer edimleri kapsamında taahhüt etmiştir.

Tüm dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları dikkate alındığında, personel sayısının toplamda 40 kişi olması halinde güvenlik amirinin yalnızca gündüz vardiyasında görevli olacağı, diğer personellerin (3) vardiya çalışmaları durumuna (2) gündüz, (2) gece, (2) istirahat şeklinde görevli olacakları, dolayısıyla her bir vardiyada (13) personeli olacağı, Avm'nin güvenliğinin sağlanmasında personel sayısının yetersizliği ve diğer risk teşkil eden unsurlar ile ilgili olarak davalı ...

Şirketi'nin Risk Analiz Raporunun olmadığı, dolayısıyla Avm'nin güvenliğinin sağlamasında teknik ve fiziki yönden herhangi bir eksikliğin olmadığı anlaşılmış olup, dosya kapsamı tarafların iddia ve savunmaları sunulan deliller kapsamında hırsızlık rizikosunun meydana geldiği yönünde tanık beyanları, kamera görüntülerinin olmadığı, davacının hırsızlık olayı nedeniyle meydana geldiği iddia olunan zarardan dolayı davalı güvenlik şirketine atfı mümkün bir kusur olduğunu ispat edememiş olduğu anlaşıldığıdan davanın reddine, ispatlanamayan kötü niyet tazminatının da reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır