İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/54 K.2025/514

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı ile davalı arasında tekstil kimyasalları satımına dayalı ticari münasebet söz konusu olduğunu, ticari münasebette davacı/müvekkilinin satıcı davalı şirketin satın alan konumunda olduğunu, müvekkilinin açık hesap bakiye alacağının davalı şirket tarafından ödenmemesi akabinde taraflarınca alacaklı şirkete vekaleten ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirket vekili tarafından yetkiye, borca, faize ve takibin tüm fer'ilerine itiraz edildiğini, söz konusu itiraz nedeni ile takip durdurulduğunu, davalının icra takibine itiraz dilekçesinde davalı şirketin ticari merkezi itibari ile ...

İcra Dairelerinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğunu, davacı ile davalı taraf arasında ticari satım ilişkisinden doğan para alacağına konu bir ilişki söz konusu olduğunu, TBK'nın 89. maddesi uyarınca ortada bir para alacağı mevcut ise borcun alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa olunabileceğini, davacı şirketin ticari merkezinin "..." adresinde bulunduğunu, icra dairesi yönünden ...

Adliyesi yargı çevresinde olduğunu, HSK yargı çevresi hususundaki düzenlemeleri nedeni ile ticari yargılama hususunda İstanbul Adliyesine bağlı olduğunu, bu sebeple olayın ... İcra daireleri ve ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, taraf şirketler arasında ticari münasebeti 2022 yılı Ekim ayında düzenlenen 3 adet fatura oluşturduğunu, davacının faturalara konu emtiayı ...

Şirketi aracılığıyla sevk ve teslim etiğini, davacı şirketin icra takibine konu ettiği alacağın ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, davalı şirket satın ve teslim aldığı emtiadan doğan ödeme edimini yerine getirmediğini, davalı tarafın borca itirazının iptalini talep ettiklerini, İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca davalı şirketten icra takibine konu edilen alacak kaleminin %20'si oranında tazminat taleplerinin bulunduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı; davalı tarafın ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına ilişkin yersiz ve yasal mesnetten yoksun yetkiye, borca, faize ve takibin tüm ferilerine itirazlarının iptali ile icra takibinin devamını, itirazlarında haksız olan davalı tarafın icra takibine davaya konu alacağın %20'si oranında tazminat ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilince süresinden sonra sunulan cevap dilekçesinde özetle, davanın süresinde açılmadığını, davanın yetkili ve görevli mahkemede açılmadığını, davada taraf tespiti teşkilinin hatalı olduğunu, arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, dava dilekçesinin HMK'da belirlenen zorunlu unsurları taşımadığını, dava şartı noksanlığı bulunduğunu, müvekkilinin alacaklı görünen tarafa hiçbir borcu olmadığını, bu borç veya ödenmeyen faturalarla ile alakası bulunmadığını, zira karşı tarafın her ne kadar fatura ve ticari defter kayıtlarına dayansa da malın teslim edildiğine dair bir belge sunmadığını, malın teslim edilmediğini,

teslim edilmeyen maldan dolayı fatura düzenlendiğini, tüm bu nedenlerden dolayı; haksız ve yersiz açılan davanın reddini, davacı aleyhine icra takibi yapılan tutarın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tetkikinden ; davacı tarafından davalı aleyhine 727.394,17 TL alacağın tahsili için genel haciz yoluyla takip başlatıldığı , davalının süresinde borca itirazı üzerine ,1 yıllık süre içinde işbu davanın ikame edildiği, cari hesap ekstresine dayanılarak takip başlatıldığı anlaşılmıştır. TBK 89.maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri icra daireleri ve mahkemeleri de yetkili olduğundan davalının icra dairesinin yetkisine itirazı yerinde görülmeyerek yargılamaya devam edilmiştir. Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen fatura bedellerin tahsili için başlatılan takibe itirazın

Davacı tarafından düzenlenen faturaların taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davacının alacaklı görünüp görünmediği, varsa mutabakatsızlık sebepleri, ürünlerin davalıya teslim edilip edilmediği konusunda rapor düzenlenmesi için tarafların 2021,2022,2023 yılları ticari defterlerinin ilgili kısımlarının (TTK 84 uyarınca) mahkememiz duruşma salonunda 08/12/2023 günü saat 11:00'de mali müşavir vasıtasıyla incelenmesine,

inceleme gün ve saatinde ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde ibraz eden tarafın kayıtlarına itibar edilerek yargılamaya devam edileceğinin taraf vekillerine ihtarına, mali müşavir bilirkişi olarak ...'ın seçilmesine, bilirkişiye dosyanın teslimine ve teslim sırasında davacının ve davalının ticari defterlerinin duruşma salonunda incelenebilmesi için tarafların hazır etmesi gereken belgelerin neler olduğu konusunda ön rapor düzenlemesinin istenilmiş, mali müşavir bilirkişi ... tarafından sunulan 13.04.2024 havale tarihli raporda özetle,

''Dava konusu uyuşmazlık 2022 yılı alım / satımlarına konu olduğundan incelemeye tarafların 2022 yılı ticari defter belgelerinin ibraz edilmesinin yeterli olduğu, davacı şirket tarafından incelemeye ibraz edilen 2022 yılı ticari defterlerinin basılı defter olarak tutulduğu, TTK ve VUK hükümlerine göre yapılması gereken açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde ve usulüne göre yapılmış olduğunun tespit edildiği,Dava konusu 3 adet faturanın davacı şirket ticari defterlerinde süresi içinde ve usulüne göre kaydedilmiş olunduğu,

davacı tarafından düzenlenen 3 adet KDV Dahil Toplam 727.394,14 TL tutarlı fatura içerikleri malların sevkine ilişkin sevk irsaliyelerinin ve teslim eden araç ve şoför bilgilerinin mevcut olduğu,davacı şirket ticari defterlerine göre 120.01.083 Nolu cari hesapta takip edilen davalı şirket cari hesabından 727.394,14 TL alacaklı olduğunun görüldüğü, davalı şirket tarafından ticari defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilemediği,

davalı vekili tarafından sunulan iade fatura bilgilerine göre, dava konusu 3 adet faturanın 07.11.2022 tarihinde davalı şirket tarafından iade fatura kesilmek sureti le davacı şirket iade dildiği ancak malların fiili olarak iade edilip edilmediğine dair dosyaya her hangi bir belge sunulmamış olunduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından dosyaya sunulan Form Ba- Form BS bildirimlerine göre, davacı tarafından 2022 10. Ayda satışı yapılan 3 adet KDV hariç 616.435,70 TL tutarlı mal satışının davacı şirket tarafından BS bildirimine, davalı şirket tarafından BA Bildirimine konu edilmiş olduğu,

davalı şirket tarafından 2022 10. Ayda alıma konu edilen 3 adet faturanın 2022 11. ayda iade fatura kesilerek BS Bildirimine konu edildiği, davacı şirket tarafından da ilgili iade faturaların kabul edilerek kayıtlarına alındığı ve aynen satış faturası kesilmek sureti ile BS Formuna konu edildiği ancak davalı tarafından bu son satış faturalarının BA Bildirim formuna dahil edilmediğinin tespit edildiği'' yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekiline irsaliyelerin, ambar fişlerinin celbi için ihtar yapılması istenilen taşıma şirketinin adresi konusunda beyanda bulunmak üzere süre verilmiş, davacı tarafça ibraz ediler belgelerle birlikte dosyanın önceki bilirkişiye tevdi edilerek mali müşavir bilirkişiden, davacının, 2023 yılı ticari defterlerinde alacaklı görünüp görünmediği,

davacının 2023 yılı ticari defter görüntüleri de eklenerek ek rapor düzenlenmesinin istenilmiş,bilirkişi Suphi Ağırbaş tarafından sunulan 08.01.2025 havale tarihli ek raporda özetle, ''Dava konusu uyuşmazlık 2022 yılı alım / satımlarına konu olduğundan incelemeye tarafların 2022 yılı ticari defter belgelerinin ibraz edilmesinin yeterli olduğu ancak ibraz edilen 2023 yılı ticari defterlerinin de incelemeye esas alındığı,Davacı şirket tarafından incelemeye ibraz edilen 2022 yılı ticari defterlerinin basılı defter olarak tutulduğu,

TTK ve VUK hükümlerine göre yapılması gereken açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde ve usulüne göre yapılmış olduğu, 2023 yılı ticari defterlerinin 1 numaralı Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu ve açılış onayı yerine geçen Ocak ve kapanış onayı yerine geçen Aralık ayı elektronik defter beratları ile ara dönem defter beratlarının süresi içinde usulüne göre oluşturulmuş olduğu, basılı olarak tutulması gereken envanter defterinin de açılış onayının süresi içinde ve usulüne göre yapılmış olduğunun tespit edildiği,

dava konusu 3 adet faturanın davacı şirket ticari defterlerinde süresi içinde ve usulüne göre kaydedilmiş olunduğu, davacı tarafından düzenlenen 3 adet KDV Dahil Toplam 727.394,14 TL tutarlı fatura içerikleri malların sevkine ilişkin sevk irsaliyelerinin ve teslim eden araç ve şoför bilgilerinin mevcut olduğu,davacı şirket ticari defterlerine göre 120.01.083 Nolu cari hesapta takip edilen Davalı şirket cari hesabından 727.394,14 TL alacaklı olduğunun görüldüğü, davalı şirket tarafından ticari defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilemediği,

davalı şirket vekili tarafından sunulan iade fatura bilgilerine göre, dava konusu 3 adet faturanın 07.11.2022 tarihinde davalı şirket tarafından iade fatura kesilmek sureti ile davacı şirket iade edilip edilmediğine dair dosyaya her hangi bir belge sunulmamış olunduğu, mahkemece 10.06.2024 tarihinde dava dışı şirkete, dava konusu mallara ait fatura içeriği ürünlerin davalıya teslimine dair irsaliye, ambar fişlerinin aslının mahkemeye gönderilmesi ihtar edilmiş olunmasına karşın, dosyaya sunulan her hangi bir belgenin mevcut olmadığı, bu nedenle davacı tarafından dava konusu edilen malların davalıya tesliminin dava dışı ...

Şirketi tarafından yapılıp yapılmadığı yönünde herhangi bir tespit ve değerlendirme yapılamamış olduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından dosyaya sunulan Form Ba- Form BS Bildirimlerine göre, davacı tarafından 2022 10. Ayda satışı yapılan 3 adet KDV hariç 616.435,70 TL (KDV Dahil 727.394,14 TL) tutarlı mal satışının davacı şirket tarafından BS bildirimine, davalı şirket tarafından BA Bildirimine konu edilmiş olduğu, davalı şirket tarafından 2022 10. ayda alıma konu edilen 3 adet faturanın 2022 11. ayda iade faturası kesilerek BS bildirimine konu edildiği,

davacı şirket tarafından da ilgili iade faturaların kabul edilerek kayıtlarına alındığı ve aynen satış faturası kesilmek sureti ile BS Formuna konu edildiği ancak davalı tarafından bu son satış faturalarının BA Bildirim formuna dahil edilmediği'' yönünde görüş ve kanaat belirtildiği anlaışmıştır.

6100 sayılı HMK’nın “Tarafın belgeyi ibraz etmemesi” başlıklı 220. Maddesi. (1) İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

(2) Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

(3) Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.” hükmünü içermektedir.

“Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması” başlıklı 222. maddesi ise; “ (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır”. şeklinde düzenlenmiştir.

7251 sayılı Kanun’un 23. maddesi ile yapılan değişiklik ile HMK’nın 222. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir: “Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz”.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 64/1. maddesinde, her tacirin, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanun’a göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu düzenlenmiş, aynı Kanun’un 64/3. maddesinde de, tacirlerin tuttuğu yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin açılış onaylarının, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce yapılacağı, yevmiye defterinin kapanış onayının ise, izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar yaptırılması gerektiği belirtilmiştir.

Takip konusu cari hesap eksterinde yer alan faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 07/10/2022 tarihli 2.065 Euro tutarlı, 13/10/2022 tarihli 33.266,56 Euro tutarlı ve 19/10/2022 tarihli 4.779,00 Euro tutarlı faturalarda satılan malın cinsi, adedi ve bedeli gibi faturanın zorunlu ve olağan içeriklerinin yer aldığı, fatura içeriklerinin satım sözleşmesinin ifa safhasıyla uyumlu olduğu, fatura içeriklerinde ifa safhası dışında sayılabilecek (vade farkı, kur kaybı vb.) hususlarının yer almadığı, emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ...

E. ... K. sayılı kararında da açıklandığı üzere davalı defterlerinde kaydedilen olağan içerikli faturalara süresinde itiraz edilmemesininin fatura içeriği ürünlerin teslimine karine teşkil ettiği, davacı tarafından davalıya e-fatura senaryosu ile 07/10/2022 saat 17:39'da, 13/10/2022 saat 17:37'de ve 19/10/2022 saat 1:35'te düzenlenen faturalara TTK.

21. maddesinde belirtilen 8 günlük süre içinde itiraz edildiğinin ve cari hesaba dayanak fatura konusu bedellerin ödendiğinin davalı tarafından ispat edilemediği anlaşılmaktadır.

Her iki tarafın kendi ellerindeki vesikaları Mahkemeye ibraz etmek zorunda olduğu, bir davada ispat yükü kendisine ait olan tarafın başka delillerle birlikte karşı tarafın ticari defterlerine de dayandığı durumlarda karşı tarafın kendi defterlerini mahkemeye ibraz etmesi gerektiği , bundan kaçınması hâlinde bağlanması gereken hukuksal sonuçların 6100 sayılı Kanun'un 220 ve devamı maddelerindeki konuya ilişkin düzenlemelere tabi olduğu,

aynı Kanun'un 220 nci maddesinin üçüncü fıkrasının bir tarafın Mahkemece kendisine verilen süre içerisinde ilgili belgeyi ibraz etmemesi hâlinde, Mahkemenin o tarafın maksadını gözeterek diğer tarafın o belgeye ilişkin açıklamasını kabul edebileceğini öngördüğü, bu hükmün taraflardan birinin delillerini salt karşı tarafın ticari defterlerine hasretmediği hâllerde ticari defterlerin mahkemeye sunulmaması bakımından da uygulandığı,

taraflar arasındaki hukukî uyuşmazlığın doğduğu tarih itibariyle yürürlükte bulunan ve ticari defterlerin ispat kuvvetini düzenleyen Türk Ticaret Kanunu’nun 64. maddesindeki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, her iki tarafın ticari işletmesininden dolayı tacirler arasında çıkan uyuşmazlıklarda ticari defterlerin maddede gösterilen koşulların mevcut olması kaydı ile kesin delil niteliğinde bulunduğu, davacı ticari defterlerinde davalıdan 727.394,17 TL TL alacaklı olduğunun kaydedildiği,

bu bedelin davalı ticari defterlerinde borç olarak kayıtlı olup olmadığının tespiti için davalı ticari defterlerinin incelenmesi gerektiği, davalının ihtara rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği, davalının ibrazdan kaçınması sebebi ile davacı ticari defterlerinin kesin delil olarak kabul edilmesi gerektiği , davacı defterlerinde davalıya ticari satım nedeniyle alacak kaydedilen 727.394,17 TL yönünden davacının ispat külfetini yerine getirdiği ve 727.394,17 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP