İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/718 K.2024/702

Mahkememizde görülmekte olan Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkili tarafından 09/10/2023 tarih ve ...nolu ...A.Ş Yönetim Kurulu Kararı ... 20. Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye numarası ile noterde onaylandığını, 09/10/2023 tarihinde yapılan 2023 yılı olağanüstü genel kurul kararının ... 20. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye numarası ile noterde onaylandığını, bunun akabinde müvekkil şirketin ... tarihinde ...

MERSİS başvuru talep numarası ile yönetim kurulu kararı ve olağanüstü genel kurul kararının tescil ve ilanı için ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından verilen 27/10/2023 tarihli karar ile tescil başvurusunun kabul edilmediğini, Ticaret Sicil Müdürlüğünün bu kararının müvekkil şirketi tarafından 01/11/2023 tarihinde ...

Şubesinden elden tebliğ alındığını, süresi içerisinde işbu davanın açıldığını, Ticaret Sicil Müdürlüğünün bu kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, fazlaya ilişkin her türlü dava, talep ve kanıt sunma hakları saklı kalmak kaydı ile açıklamaları ve incelemede ortaya çıkacak gerçekler çerçevesinde tedbir talepleri de dikkate alınarak, yargılama süreci içerisinde telafisi imkansız zararlar doğmaması, Ticaret hayatının sekteye uğramaması ve yerleşik yüksek mahkeme kararları da göz önüne alınarak Genel kurul kararının geçici olarak tescili yönünden tedbir kararı verilmesine, davalarının kabulü ile müvekkili şirketin ...

20. Noterliğince ...Tarih ve .. Sayı ile onaylı 09/10/2023 tarihli Olağanüstü Genel Kurulu Kararının ve aynı Noterliğin ... tarih ve ... sayı ile onaylı ... tarih ...

Nolu Yönetim Kurulu kararına ilişkin Ticaret Sicil Müdürlüğünün kararının iptaline, Olağanüstü Genel Kurul Karanının ve Yönetim Kurulu kararının tescil ve ilanına, müvekkili şirkete ait olağanüstü Genel kurul kararının tescil ve ilanına, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesine özetle, huzurdaki davanın konusunun genel kurul ve yönetim kurulu kararının tescil başvurusunun iadesine ilişkin olduğunu, konuya ilişkin bir red kararının bulunmadığını ve dava konusu tescil başvurusunun iade edildiğinin belirtilmesi gerektiğini, bu bakımdan davanın usul yönünden reddi gerektiğini, müvekkili müdürlükçe incelenen dava konusu tescil başvurusunun Ticaret Sicili Yönetmeliğinin m.34/2 gereğince iade edildiğini ancak davacı tarafça tescile ilişkin eksikliklerin giderilmediğini, bu nedenle tescil talebinin iadesi işleminin mevzuata uygun olduğunu,

bu bakımdan iade ile red kararının teknik olarak aynı olmadığını, kurumun başvuruya ilişkin olarak bir red kararı yazmadığını, ticaret sicili müdürlüklerinin açık bir red kararı yazılması talep edildiğinde red kararı yazdığını ve red kararlarını da posta yolu ile ya da elden ilgiliye tebliğ ettiğini, yapılan incelemede herhangi bir red kararının yazılmadığını ve yalnızca evrakın iade edildiğinin anlaşıldığını, uygulamada iade olunan evrakın reddedilmiş olduğunun düşünüldüğünü, davacıya tebliğ edilen bir red kararı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini,

red kararının yazılmış olmasının bir dava şartı niteliğinde olduğunu ve yerleşik Yargıtay uygulamasının da bu yönde olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde

Dava, TTK'nın 34. maddesi uyarınca ticaret sicil memurluğu kararına itiraza ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı şirketin ... 20. Noterliğinin ... tarihli ... sayı ile onaylı 09/10/2023 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararının ve aynı noterliğin ... tarihle ... sayı ile onaylı ...tarih ... nolu Yönetim Kurulu Kararının tescil talebinde bulunulabilmesi için ilgili belediye meclis kararının gerekip gerekmediği, davalının belediye meclis kararının talebe eklenmesi gerektiği yönündeki kararının, tescil talebin reddi anlamına gelip gelmediği, davalının tescil talebini yerine getirmemesinin yerinde olup olmadığı hususlarından ibarettir.

Ticaret sicili işlemleri tescil, tadil (değişiklik) ve terkinden ibarettir. Bunlardan ticaret siciline tescil işlemi TTK'nın 27.maddesi ve devamında düzenlenmiştir. Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 28/2 maddesine göre tescil, ticari işletmeyle ilgili belirli hukuki hususların, ticaret sicilindeki ilgili sütunlarına yetkili müdür tarafından ilk kez yazılmasını ifade eden teknik bir terimdir. TTK'nın 28/1. maddesine göre tescil istemi, ilgililer, temsilcileri veya hukuki halefleri tarafından yetkili sicil müdürlüğüne yapılır.

TTK'nın 34.maddesine göre ise ilgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilirler.

Eldeki dava da bu maddeler uyarınca davacı şirketin 09/10/2023 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararının ve... tarih ... nolu Yönetim Kurulu Kararının tescili isteminin reddine dair ticaret sicil müdürlüğü kararına itiraza ilişkindir.

TTK'da anonim şirket ortağı olan tüzel kişinin, ister kamu tüzel kişisi olsun, ister özel hukuk tüzel kişisi olsun, yönetim kurulu üyesi olması durumunda hangi gerçek kişi tarafından temsil edileceği hususunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu konu, ilgili tüzel kişinin tabi olduğu yasal düzenlemelerle belirlenmektedir.

TTK'nın 359/2. maddesi uyarınca, bir tüzel kişi yönetim kuruluna üye seçildiği takdirde, tüzel kişiyle birlikte, tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından belirlenen bir gerçek kişi de tescil ve ilan olunur; ayrıca, tescil ve ilanın yapılmış olduğu, şirketin internet sitesinde hemen açıklanır. Tüzel kişi adına, sadece bu tescil edilmiş kişi toplantılara katılıp oy kullanabilir.

Aynı maddenin 3. fıkrasına göre, Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ile diğer kamu tüzel kişilerinin pay sahibi olduğu şirketlerde, sayılan tüzel kişiler veya bunların gerçek kişi temsilcileri yönetim kuruluna seçilebilir. Yönetim kurulu üye sayısı ikiden fazla olan şirketlerde üyelerin tamamının aynı kamu tüzel kişisinin temsilcisi olmaması şartıyla kamu tüzel kişisini temsilen birden fazla gerçek kişi yönetim kuruluna seçilebilir.

TTK'nın 32. maddesi uyarınca sicil müdürü, tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını kendisi incelemekle yükümlüdür. Sicil müdürlüğünce, tescil talebinin, ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilip sonuçlandırılması gerekir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinde belediye meclisinin yetkileri sayılmış olup bu görevler arasında, belediyenin ortağı olduğu şirketlerde belediye tüzel kişiliğinin temsilcisini seçme/atama yetkisi bulunmamaktadır. Maddenin (i) bendinde, belediye meclisine verilen "Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek." yetkisinin, belediyenin ortağı olduğu şirketlerde belediye tüzel kişiliğinin temsilcisini seçme/ atama yetkisini kapsamadığı açıktır.

Aynı Kanun'un 37. maddesindeki düzenlemeye göre belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Aynı Kanun'un 38. maddesinde belediye başkanının görev ve yetkileri düzenlenmiştir. Bu maddenin (a) bendi uyarınca belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, maddenin (p) bendi uyarınca kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak belediye başkanın görev ve yetkileri arasında düzenlenmiştir.

Bu maddeler birlikte değerlendirildiğinde, kanunun belediye meclisinin görev ve yetkilerini sınırlı olarak saydığı, kanunda belediye meclisine karar alma yetkisi verilmeyen her türlü konudaki görev ve yetkinin belediye başkanına ait olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, belediye tüzel kişiliğinin ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu şirketlerde, yönetim kurulunda belediye tüzel kişiliğini temsile yetkili kişiyi belirleme yetkisinin belediye başkanına ait olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, davalı sicil müdürlüğünce, davaya konu genel kurul ve yönetim kurulu kararının tescili talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken tescilden kaçınılması yasal düzenlemeye aykırı olmuştur.

Davalı, kanuni bir eksiklik bulunmamasına rağmen tescili gereken bir hususu eksiklik bildirerek tescilden kaçınarak davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduğundan davanın kabulüne karar verilirken davalının yargılama giderleri ve vekalet ücretinden de sorumlu tutulması gerekmiş (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 09.05.2022 tarih ve... Esas, ... Karar sayılı kararı) ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP