İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/293 K.2025/487

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasındaki ticari ilişki çerçevesinde 24.01.2024 tarihli .... no.lu 200.889,00 TL bedelli fatura düzenlendiğini, faturaya konu malların davalıya teslim edildiğini, davalı tarafça 30.01.2024 tarihinde kredi kartıyla 40.000,00 TL ödeme yapıldığını, kalan tutar için davalı tarafından keşidecisi ... lehdarı müvekkili şirket olan 15.04.2024 tarihli 161.800,00 TL bedelli çek gönderildiğini, çekin keşidecisinin banka sorgusunda sıkıntılı olduğu bilgisi alınması üzerine çekin iade edildiğini, davalı tarafından ödeme yapılmamış olması sebebiyle alacağın tahsili için 13.03.2024 tarihinde ...

4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle; davalı itirazının iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun asıl alacağın 020 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe karşı davalı şirket vekili tarafından düzenlenmiş itiraz dilekçesinde özetle; “Müvekkilinin alacaklı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle takip konusu borca, faize ve diğer tüm ferilerine itiraz ederek takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Uyuşmazlığın, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının alacak iddiasına ilişkin ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.

Taraflar arasında davacı tarafından davalı aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasında 200.889,00 TL bedelli faturaya dayanan 160.889,00 TL fatura bakiye alacağı, 9.557,47 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 170.446,47 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı davalı tarafından icra takiplerine süresi içinde itiraz edildiği hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirket ile davalı arasındaki ticari ilişki çerçevesinde 24.01.2024 tarihli ... no.lu 200.889,00 TL bedelli faturadan kaynaklanan, faturaya konu malların davalıya teslim edilip edilmediği, davalı tarafça 40.000,00 TL kısmi ödeme yapıldığı, bakiye tutar yönünden davacının alacak talebinde haklı olup olmadığı, taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunup bulunmadığı dolayısı ile tanzim edilen fatura bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı hususlarındadır.

Taraf vekillerine müvekkillerinin ticari defterlerini dosyaya ibraz etmek üzere kesin süre verilmiş, kesin sürenin sonuçları usulüne uygun ihtar edilmiş, davacı taraf ticari defterlerini dosyaya ibraz etmiş, davalı taraf ticari defterlerin dosyaya ibrazdan kaçınmıştır.

Mahkememizin 31/12/2024 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı ile dosyanın Mali Müşavir bilirkişi ...'na tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar ile vergi dairesi kayıtları dikkate alınarak davacının takip talebinde haklı olup olmadığı, var ise alacak miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'na tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 18/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Dava konusu icra takibine konu edilen;

“...” açıklamalı 24.01.2024 tarihli ... no.lu 198.900,00 TL + KDV = 200.889,00 TL tutarlı e-Faturanın davacı şirket tarafından tanzim edilmiş olduğu, muhatabının davalı şirket olduğu, faturanın davalı şirkete 26.01.2024 tarihinde elektronik ortamda iletilmiş olduğu, Söz konusu faturaya karşı davalı tarafından yasal itiraz süresi içerisinde yapılan herhangi bir itiraza dosya kapsamında rastlanılmadığı, Faturaya istinaden davalı tarafından herhangi bir iade faturası düzenlenmemiş olduğunun anlaşıldığı, Söz konusu faturaya istinaden 30.01.2024 tarihinde 40.000,00 TL tutarının davacı şirkete kredi kartı ile ödenmiş olduğu,

Taraf şirketlerin 2023 yılı ve 2024 yılı BA-BS Formlarında mutabık oldukları, Buna göre; dava ve icra takibine konu edilen davacı şirket tarafından tanzim edilen 24.01.2024 tarihli ... no.lu 198.900,00 TL+KDV=200.889,00 TL tutarlı e-Faturanın davalı şirketin kabulünde olduğu ve ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, Davacı şirketin ticari defterlerinde; icra takibine konu edilen 24.01.2024 tarihli 198.900,00 TL+ KDV = 200.889,00 TL tutarlı e-Faturaya istinaden davalı tarafından 40.000,00 TL kısmi ödeme yapılmış olduğu, davalının takip tarihi itibarıyla davacıya 160.889,00 TL borcu bulunduğu, Davacı şirketin, ...

4. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasında takip tarihi itibarıyla davalıdan 160.889,00 TL fatura alacağını talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

6100 sayılı HMK'nın 222. maddesinde, "mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir" hükmü bulunmaktadır.

Ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delil niteliğindedir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de, ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bu durumda her iki tarafın ticari defterlerinin de incelenmesi zorunludur.

Ancak karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defteri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden, verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği takdirde mahkeme karşı taraf defterindeki kayıtların doğru olduğunu kabul edebilir.

Bu açıklamalar ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde, mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup davacı defterleri üzerinden yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu ile talep edilen alacağın varlığı kanıtlanmıştır.

Davalı, defterlerini sunmayarak, davacının ticari defter kayıtlarının HMK 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığını tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan, sunulmayan ticari defterlerinde davacının alacaklı olduğuna dair kayıtları mevcut olduğu halde sunulmadığını ve bunun sonucunda davacının incelenen defter kayıtlarının davacı lehine değil oluşturduğunun kabulü gerekir.( Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi... Esas...Karar)

6102 sayılı TTK'nun 21/2 maddesinde "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmü yer almaktadır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 08/02/2016 tarihli ... E....

K. sayılı ilamı; "...Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.

Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması;

borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi,

şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. (6762 sayılı TTK'nın 84. ve 85.) maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.." şeklindedir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 10/02/2016 tarihli...E. ...

K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 08/02/2016 tarihli ...E.... K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 09/12/2015 tarihli ... E.... K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 11/01/2016 tarihli ...E....K. sayılı ilamları da aynı mahiyettedir.(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar)

Ayrıca Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 23.03.2017 tarihli, ... E., ... K. sayılı kararının da belirtildiği üzere davalının faturayı BA formuyla ilgili Vergi Dairesine bildirmesi faturaya konu malların davalıya teslim edildiğine dair bir karine oluşturacak olup daha sonra düzeltme beyannamesi verilmesi davacı yararına oluşan bu karineyi ortadan kaldırmayacaktır. Bu karinenin aksini ispat külfeti ise davalıya aittir.( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar)

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının ticari defterlerini ibraz etmekten kaçındığı, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliğini haiz olduğu, dava konusu icra takibine dayanak faturaların taraflarca bağlı oldukları vergi müdürlüklerine BA BS formları ile beyan edildiği, davalının faturalar nedeniyle davacıya kısmi ödeme yaptığı, bu durumda davacının davalıdan olan alacağının sübut bulduğu, davalının likit olan alacağa haksız olarak itiraz ettiği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır