Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/295 K.2025/1168

:.... VEKİLİ :....

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :04/11/2022

KARAR TARİHİ :19/06/2025

KR. YAZIM TARİHİ :19/06/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile Özel Kocaeli Akademi Sosyal Hizmetler ve Eğitim İşletmeleri Ticaret Anonim Şirketi arasında akdedilen 13/01/2012 tarihli genel kredi sözleşmesi kapsamında davalıların müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığını, belirlenen bedelin vadesinde ödenmemesi üzerine Üsküdar 21. Noterliği'nin 07/09/2016 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile bu husususun davalılara bildirildiğini, ihtarnameye rağmen borcun tahsilinin gerçekleşmediğini, bunun üzerine Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2022/13057 Esas sayılı dosyasıyla borçlular aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını,

borçluların takibe itirazları üzerine takibin durduğunu belirterek, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline, 312.467,99 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, takip tarihinden itibaren 298.533,56 TL asıl alacak için yıllık %9,00, 13.934,43 TL nakdi risk için yıllık %23,14 faiz işletilmesine, alacak miktarı üzerinden %20'den az olmamak kaydıyla davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkilinin de içinde olduğu 6 kişiye karşı 04/02/2022 tarihinde ilamsız takip başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkiline 15/02/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkilinin dava dışı Özel Kocaeli Akademi Sosyal Hizmetler ve Eğitim İşletmeleri Tic.

A.Ş.'nin kuruluşunda yer aldıklarını, sonrasında 31/12/2007 tarihinde şirketten tamamen ayrıldıklarını, davacının ise 13/01/2012 tarihli genel kredi sözleşmesinde müvekkillerinin müteselsil kefil olarak imzasının bulunduğunu iddia ettiğini, böyle bir imzanın bulunmasının mümkün olmadığını, belirtilen tarihte müvekkilinin yaklaşık 5 yıldır o şirketteki ortaklıklarını ve sorumluluklarını bitirmiş olduğunu, ilgili sayfalarda ki imzalara itiraz ettiğini, davalının borca dayanak gösterdiği sözleşmenin aslının davacı bankadan temin edilmesi gerektiğini,

davacı bankanın müvekkillerinin bankaya hiçbir borcu olmamasına rağmen kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, bu sebeple mahkemeden alacağı %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına ve takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek, davacının itirazlarının ve davanın reddine, işbu davanın Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/150 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise iş bu davanın menfi tespit davası sebebi ile bekletici mesele yapılarak menfi tespit davasının sonucunun beklenmesine,

haksız ve kötü niyetli itirazın iptali davası nedeni ile davalı müvekkiline %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödenmesine ve davacı aleyhinde takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın Esastan Reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararı kendi içerisinde çelişir nitelikte olup mahkemece de belirtildiği üzere müvekkilin işbu davayı ikame etmekte hukuki yararı bulunmakta zira dava tarihi itibarıyla davalı, bahse konu icra takibi kapsamında borçlu sıfatını haiz bulunduğu davalının borçlu sıfatını kaybettiği an menfi tespit davasının karara bağlandığı ve bu kararın kesinleştiği an olup bu tarih 09.02.2023 olduğu,

oysa işbu itirazın iptali davası 04.11.2022 tarihinde ikame edildiğini, hal böyle iken işbu itirazın iptali davasının ikamesinde hukuki yararın bulunduğu açık olup dava açıldığında var olan hukuki yararın dava devam ederken ortadan kalkması halinde ise aleyhe vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, ayrıca, yerel mahkemece verilen hüküm ile hükmün gerekçesi örtüşmediğini (Yargıtay HGK 2013/19-587 E. 2014/125 K.), kabul anlamına gelmemekle birlikte aleyhe vekalet ücretine hükmedilecek ise de bu hükmün “usulden ret” kararına binaen ve AAÜT m.7/2 uyarınca verilmesi gerektiğini,

müvekkil Tasfiye Halinde Asya Katılım Bankası A.Ş. harçtan muaf olduğunu beyan ile yerel mahkeme kararının kaldırılması, davanın kabulüne, aksi kanaatte ise davanın başında var olan dava şartının sonradan yok olması sebebiyle usulden reddine ve buna binaen AAÜT m.7/2 uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın istinaf taleplerine katılmanın mümkün bulunmadığını ayrıca yerel mahkemece davanın esastan reddi hükmü kararı verilirken sehven esastan ret kararı verildiği ibaresine yer verilse de davalı bu aşamada haklı durumda olduğundan, davacı icra takibi yapılmasına ve dava açılmasına sebebiyet verdiğinden dolayı davada haksız olduğundan dava esastan reddedildiğini beyan ile yerel mahkeme kararının onanmasına, davacı yanın istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2023 tarih, 2023/287 Esas - 2023/353 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davalılar aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı tarafından, Özel Kocaeli Akademi Sosyal Hizmetler ve Eğitim İşletmeleri Ticaret Anonim Şirketi ile arasında akdedilen 13/01/2012 tarihli genel kredi sözleşmesi kapsamında davalıların müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalarının bulunduğu, belirlenen bedelin vadesinde ödenmemesi üzerine Üsküdar 21. Noterliği'nin 07/09/2016 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile bu husususun davalılara bildirildiği, ihtarnameye rağmen borcun tahsilinin gerçekleşmediği, bunun üzerine Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2022/13057 Esas sayılı dosyasıyla borçlular aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı,

borçluların takibe itirazları üzerine takibin durduğunu belirterek eldeki davanın açıldığı, davalı tarafından davanın reddinin savunulduğu, Mahkemece Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/151 Esas sayılı dosyası ile davalının işbu davaya konu Kocaeli İcra Dairesi'nin 2022/13057 Esas sayılı icra dosyasında borçlu olmadığının tespit edildiği, kararın 29/05/2023 tarihinde kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafından istinaf edildiği görülmektedir.

İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.

Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.

Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.

Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir (İİK. m.67/1). Alacaklı, alacağının varlığını Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir.

Somut olayda eldeki davaya konu Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2022/13057 Esas sayılı icra takibinin, takip tarihinin 07.02.2022 olduğu, eldeki davanın 04.11.2022 tarihinde açıldığı, mefi tespit davasına konu Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/151 Esas sayılı davanın 09.03.2022 tarihinde açıldığı, kararın 09.03.023 tarihinde verildiği ve 29.05.2023 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.

Kesin hüküm HMK.m.303'te , "Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.

" şeklinde düzenlenmiştir.

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/151 Esas, 2023/167 K. Sayılı ilamı ile eldeki davada, davacı ve davalı taraflarının, sebeplerinin ve hüküm fıkrası ile talep sonucunun farkı olması nedeniyle kesin hüküm oluşturmayacağı açıktır. Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/151 Esas, 2023/167 K. Sayılı ilamı eldeki dava yönünden HMK.m.204 anlamında kesin delil oluşturmaktadır.

Bu durumda dava açıldığı tarih itibariyle kesin hüküm bulunmadığından dava açmakta davacının hukuki yararı bulunduğu, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/151 Esas sayılı davanın 29.05.2023 tarihinde kesinleşmesi ile kesin delil ile davalının davacıya Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2022/13057 Esas sayılı icra takibinde borçlu olmadığının anlaşıldığı, Mahkemenin hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verdiği, bu hali ile davanın esastan reddedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

AAÜT. M. 13/1'e göre; "Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmü bulunmaktadır.

Buna göre konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen bir şey olan davalarda vekâlet ücreti, nispi tarifeye göre hesaplanır. Davanın tamamen veya kısmen kazanılması ya da reddedilmesi halinde ise, nispi vekâlet ücreti kabul ya da reddedilen müddeabihin değeri üzerinden hesaplanır. Mahkemece davanın esastan reddi nedeniyle davalı lehine nispi vekalet ücreti takdir edilmesinde de bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, yerel mahkemenin kararının kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE; 1-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2023 tarih, 2023/287 Esas ve 2023/353 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,