İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/336 K.2025/72

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketinin, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen fuarlara katılan gerçek kişi veya tüzel kişiliklere hizmet ve danışmanlık veren, tasarım yapan, ilgili konut ve iş yerleri için mimarlık hizmeti sunan, fuar stant projelerinin tasarlanması, üretilmesi ve montaj işlerinin anahtar teslimi ile birlikte yapılması kapsamında hizmet veren bir iç mimarlık şirketi olduğunu, Davalı şirket ...Tic. Ltd.

Şti tarafından, 11 – 14 Ekim 2023 tarihlerinde ...’nde gerçekleşmiş olan ... için müvekkil şirkete fuar standı dizaynı, çizimi ve ilgili stant giydirme işlemleri için başvurulduğunu, Bu kapsamda müvekkili şirketin ilgili hizmet ve danışmanlık görevini eksiksiz olarak ifa ettiğini, sözleşme gereklerine uyduğunu, 12.09.2023 Tarihli Protokol’de de (EK 1: “Protokol”) görüleceği gibi, davacı müvekkilinin ve davalı şirketin, 11-14 Ekim 2023 tarihleri arasında ...’ta gerçekleştirilecek olan ...’ında ... için stant uygulamasının yapılacağı hususunda anlaşmaya vardıklarını, davalı şirket tarafından, müvekkilinden hizmet almak maksadıyla,

müvekkili şirket ile iletişime geçildikten sonra 18.08.2023 tarihinde talep edilen tasarımın hazırlandığını ve davalı yana iletildiğini, müvekkili ...

Şirketi’nin ediminin tek bir stant çizimi olarak kalmadığını, davalı tarafın da istek ve talepleri neticesinde birçok kez revize edildiğini ve gerekli değişikliklerin davalı şirketin sayısız talepleri uyarınca defaatle yapıldığını, 24.08.2023 tarihinde ikinci revizyon, 29.08.2023 tarihinde üçüncü revizyon, 05.09.2023 tarihinde kolon yanı bardak ve raf standı olmak üzere dördüncü revizyon, 07.09.2023 tarihinde beşinci revizyon, 08.09.2023 tarihinde ise altıncı revizyon müvekkili şirket tarafından gerçekleştirildiğini, davalının ödemekle yükümlü olduğu sözleşme bedelini hiçbir şekilde ödemediğini,

müvekkilinin fikri mülkiyet haklarını içeren tasarımını alenen izinsiz bir şekilde kullandığını, fikri mülkiyet haklarını izinsiz bir şekilde kopyaladığını, taraflar arasında bir sözleşme akdedilmiştir.

Davacı müvekkili ile davalı şirket ...'in , tamamen hür iradeleri ve karşılıklı mutabakat ile sözleşmeye onay verdiklerini, Sözleşmeye istinaden müvekkili şirkete borcunu, tasarımları ve ilgili revize talepleri doğrultusunda ifa ettiğini, ancak davalı şirketin ödeme yapmadığını, müvekkili şirketin iyi niyetini koruyarak, davalı yana bu hususta bir ihtarname gönderdiğini, Davalı şirketin ise, ...

3. Noterliği’nin ...Tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verdiğini, Davalı şirket; bu Protokol’ün bir “ön teklif” olduğunu işbu ihtarnamesi ile beyan ettiğini, Tüm bunlara ek olarak, davalı şirketin, tüm fikri mülkiyet haklarını tamamen müvekkili şirkete ait olan tasarımı da izinsiz bir şekilde kullandığını ve fikri mülkiyet haklarına da halel geldiğini, ekteki fotoğraflardan da görüleceği üzere, söz konusu fuarda davalı şirketin kendi standını müvekkili şirketin dizayn ettiği şekilde kurduğunu ve ilgili fuarda yer aldığını, Müvekkili şirketin tasarımları ile ortaya çıkmış olan eserin,

davalı şirketin kötü niyetiyle ilgili fuarda haksız bir şekilde kullanıldığını, söz konusu stant giydirmelerinin aynı olması hasebiyle söz konusu sözleşmenin açıkça kurulduğunun ortada olduğunu, İlgili tasarımların birebir örtüşmesinden de bu hususun kolaylıkla anlaşılabileceğini, Tüm bu nedenlerle işbu haklı davanın kabulüne, Müvekkilinin uğramış olduğu tüm zararların öncelikle tespit edilip, rayiç sözleşme bedelinin, gecikme faizinin, ek olarak fikri mülkiyet haklarının izinsiz kullanımı nedeniyle müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi zararların davalı şirketten tazminine,

İç Mimarlar Odası’na müzekkere yazılarak işbu tasarımın güncel piyasa bedelinin öğrenilmesine, Yargılama giderleri, vekalet ücreti ve sair giderlerin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili şirketin ticaret sicil adresinin ...olduğunu, davada yetkili mahkemenin ...

Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, huzurdaki dava ikame edilmeden önce usulüne uygun dava şartı arabuluculuk başvurusunun yapılmadığını, davaya konu alacak talepleri yönünden zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, dava dilekçesinde iddia edilenin aksine, davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme veya protokol bulunmadığını, varılan bir anlaşma veya mutabakatın da söz konusu olmadığından haksız kazanç elde etmek amacıyla ikame edilen hukuki dayanaktan yoksun davanın reddedilmesinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle huzurdaki davada yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ...

Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, HMK 31. Maddesi uyarınca harca esas değer olarak gösterilen 30.000,00-TL'nin hangi alacak talebine ne kadarlık kısmının hasredildiğinin açıklattırılması, talep konusunun ayrıştırılması için dava şirket vekiline muhtıra gönderilmesine,

davacı şirketin dava konusu edilen alaca hak kazanmadığı açık olduğundan haksız kazanç elde etmek maksadı ile ikame edilen huzurdaki davanın arz edilen usule ve esasa ilişin beyanları doğrultusunda reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline, fazlaya ilişkin taleplerinin ve dava haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye dayalı borcun ifa edilmemesinden ve izinsiz tasarım kullanımından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizin 05/11/2024 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile davacı vekilinin dava dilekçesinin netice ve talep kısmında rayiç sözleşme bedelinin, gecikme faizinin ve fikri mülkiyet haklarının izinsiz kullanımı nedeniyle maddi ve manevi zararlarını talep ettiği görülmekle, Türk Ticaret Kanunundan kaynaklanan zarar iddiaları ile birlikte FSEK hükümleri uyarınca uğramış olduğunu iddia ettiği maddi ve manevi zarararını birlikte talep ettiği ancak tazminat taleplerini ayrıştırmadığı TTK hükümleri ile FSEK kapsamında talep edilen tazminat hesaplama yöntemlerinin farklı olduğu,

farklı mevzuatlara dayalı olarak talepte bulunulduğu gözetilerek HMK md. 119/1-g ve ğ ve HMK md.31 uyarınca davacı vekiline talep sonucunu açıklaması için 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından sunulan 19/11/2024 tarihli dilekçesi ile müvekkili ile davalı arasında ...fuarında standların yapılması için anlaştıklarını bu sebeple ...'nun birçok stand tasarımı yaptığını ancak hem maliyetini hem de tasarım ücretini almadığını, davalının fuardan bir hafta kala davacıya işe devam etmeyeceğini bildirmişse de bu süreye kadar müvekkiline tasarımları fuar tarihine kadar tamamlayabilmek adına harcamalar yaptığını,

müvekkilinin malzeme siparişi verildiğini, masraflar yaptığını, davacı müvekkilinin zaman, emek ve para haricinde mahrum kalınan kar yönünden de zararlarının mevcut olduğunu, davacının tasarlamış olduğu stantları davalının farklı bir firmaya yaptırmasının haksız rekabete yol açtığını, davalının dürüstlük kuralına aykırı davrandığını, tasarımların izinsiz kullanılmasının fikri mülkiyet haklarını ihlal ettiğinin sabit olduğunu, bu nedenlerle, yapılan tasarımın bedelinin davacıya ödenmesine, stant tasarımları için yapılan masrafın davacıya ödenmesine,

davacıya ait tasarımların 3. Firmaya yaptırılmasının haksız rekabet olduğunun tespiti ve tazminine, davacının mahrum kalınan karın tespitine ve davalıdan tahminine, davacıya ait tasarımların davalı tarafından izinsiz kullanıldığının tespitine ve bu izinsiz kullanımdan kaynaklı zararların tazminine, davanın kabulüne, vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 1. Maddesi uyarınca göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. 114/c maddesinde ise mahkemenin görevi dava şartı olarak gösterilmiş olup, aynı Kanunun 115. Maddesi ile getirilen "mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" hükmü gereğince öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.

FSEK'nun değişik 76/1. maddesi uyarınca bu kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan davalara bakma görevi kurulacak ihtisas mahkemelerine aittir. Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş bulunup, görev konusu kamu düzenine ilişikindir ve yargılamanın her aşamasında re'sen göz önüne alınmalıdır.

6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Öte yandan 5846 sayılı FSEK’in düzenlediği hukukî ilişkilerden doğan davalarda Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri görevli olduğu gibi, 551, 555, 554 ve 556 sayılı KHK'lardan doğan haklara ilişkin uyuşmazlıkları çözme görevi de ihtisas mahkemelerine bırakılmıştır. İhtisas Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir.

Somut olayda, Haksız Rekabetin TTK’nun 54 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olması nedeniyle Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu düşünülebilir ise de, davacının aynı zamanda davalının tasarımlarını izinsiz kullandığı ve fikri mülkiyet haklarının ihlal edildiği ve bu yöndeki zararlarının da tazminini talep ettiği, davacının tazmin talebinin haksız kullanımı iddiasına dayanan FSEK 68. Maddesinde düzenlenen tazminata da ilişkin olduğu, dava dilekçesinin netice ve talep kısmında İç Mimarlar Odasından dava konusu tasarımın rayiç piyasa bedelinin de talep edildiği,

FSEK md. 68'e göre yapılan hesaplamalarda emsal lisans sözleşmesi ya da rayiç bedel üzerinden araştırma yapılması gerekeceği anlaşıldığından; mahkememizce özel yasa olan FSEK kapsamında değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, bu hususta yargılamaya görevli Mahkemenin Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından Mahkememizin görevli olmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır