İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/5 K.2025/526

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket nezdinde ... no.lu poliçesi ile ... Şirketi' ne ait ... plakalı otomobilin sigortalandığını, 27.01.2021 tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün, ...

Sokaktan hızlı bir şekilde kontrolsüz olarak kavşağı girerek Keresteci ... içerisinde seyreden ... plakalı araca çarptığını, ardından direksiyon hakimiyetini kaybederek kavşak içerisinde park halinde olan ... plakalı aracın sol arka tampon kısımlarına çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kolluk tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında " Kazanın meydana gelmesinde kaza yerinde hasarlı aracını ... bırakıp kaçan araç sürücüsü,

sürücülere ait K.T.K'nın (52/1-a) aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak kusurunu ihlal ettiği..." denilerek müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın %100 kusurlu olduğunun ve olay yerinden firar ettiğinin tespit edildiğini, Kaza nedeniyle araçları hasar gören mağdurların müvekkili şirkete başvuruda bulunduğunu, Müvekkili şirket tarafından ...plakalı araç sahibine 09.04.2021 tarihinde 4.350,00 TL tazminat, 448,40 TL tedarik ve 12.04.2021 tarihinde 5.528,79 tedarik ödemesi yaptığını, ayrıca 28.05.2021 tarihinde 4.500,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini,

...plakalı araç sahibine ise 19.02.2021 tarihinde 1.376,00 TL Tazminat ödediğini, Müvekkili sigorta şirketinin, Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları' na göre sigortalıya rücu hakkının mevcut olduğunu, dava konusu kazada sigortalı aracın %100 kusuru ile kazanın meydana geldiği ve olay yerini terk ettiğinin açık olduğunu, icra takibine itiraz edildiğini, Davalı şirketin yapmış olduğu itirazın iptali için işbu davanın açıldığını, Tüm bu nedenlerle; ... 37. İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalının %20 kötüniyet tazminatı ile mahkum edilmesi ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davanın zamanaşımı yönünden reddini, işbu davanın, davacı tarafından hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, bu sebeple süresi içerisinde açılmayan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini, davanın usul ve esasa aykırılık taşıması sebebiyle müvekkili şirket yönünden reddine ve Davanın ...'a ihbarına,

Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 25/06/2024 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı ile dosyanın kusur oranlarının tespiti yönünden ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, mahkememiz dosyası Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 02/07/2024 tarihli raporunda özetle: " Kimliği belirsiz sürücünün %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, Sürücü ...’ın kusursuz olduğu, ... plakalı aracın etkenliğinin olmadığı" şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizin 19/11/2024 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile dosyanın makine mühendisi bilirkişi ...'na tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller kapsamında davacı tarafından başlatılan takip konusu alacağın yerinde olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'na tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan 02/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Söz konusu aracın dava konusu kaza öncesinde geçmiş hasar kaydının bulunup bulunmadığı tespitinin KVKK kapsamında yapılamadığı,( menfi),

Bu kapsamda söz konusu aracın varsa geçmiş kazalarına yönelik Ekspertiz Raporlarının dosya muhteviyatına sunulması gerektiği, Dava konusu aracın geçmiş kazalarındaki hasar gören parçalar ile dava konusu kazada hasar gören parçaların aynı parçalar olması durumunda daha önce değer kaybetmiş parçalar yönünden değer kaybı oluşmayacağından dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarının dosya muhteviyatına sunulmasına mütcakip tekrar değer kaybı değerlendirmesi yapılması gerektiği , yukarıda yapılan hesaplama geçmiş kazalarda aynı parçaların hasar görmemiş olması durumunda geçerlidir.

Herne kadar ...plaka sayılı araç Hasar * Değer Kaybı * ... plaka sayılı araç hasarı toplam =30.516,,01 TL( İskontosuz) olsa da davacı tarafından ...

(Hasar *Değer Kaybı ) ve ... ( Hasar ) plaka sayılı araç için ödeme yapılmış olduğu beyanının ve icra takibine konu edilen 18.003,00 TL nin talebe bağlılık ilkesi gereği kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, ( Dekontlar mevcuttur.) görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle davalının uzun süreli araç kiralaması nedeni ile KTK anlamında işleten sıfatının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. Araç maliki davalı ... A.Ş ile dava dışı kiracı ... arasında ... plakalı aracın kiralanması bakımından 10/01/2021 başlangıç tarihli ve belirsiz süreli bireysel paylaşımlı araç kira sözleşmesi düzenlenmiştir. Dava konusu kaza 27/01/2021 tarihinde meydana gelmiştir.

KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, ...E. ve ...K. sayılı kararı).

Dosyada mevcut davalılar arasında yapılan kira sözleşmenin 14.6, 14.7, 15 maddeleri uyarınca sözleşmenin bu hükümlerine göre, kiracının kiralanan araca ilişkin diğer ücretlerden de sorumlu olacağı, sözleşmede belirtilenlerle sınırlı olmamak kaydıyla tüm ücret, ceza ve masraflar ile ücret ve masraf politikası dahilinde belirtilen ücret ve masrafların kiracıdan doğrudan tahsil edileceği; araç üzerindeki fiili hakimiyetinin kiracıya geçeceği, kaza durumunda da sigorta limitleri dışındaki her türlü tazminatın kiracı tarafından karşılanacağı, tüm bu nedenlerle araç üzerindeki fiili hakimiyetin kiracıda olduğu,

kira süresince 3. kişilere verilen zararlardan kiracının sorumlu olacağı, kiralayan şirkete yöneltilecek tüm zararların koşulsuz ve şartsız olarak kiracı tarafından karşılanacağı belirtildiğinden davalının KTK anlamında işleten sıfatının bulunmadığı ( aynı yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ...

Karar sayılı ilamı) anlaşılmakla davalı ...yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır