İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/820 K.2026/29

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/11/2018 tarih ve ...Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına dair Uyuşmazlık Mahkemesinin 07.10.2024 tarih ...Esas ...Karar sayılı kararı gereğince mahkememizin görevli olduğundan bahisle mahkememiz kararı kaldırılmış olmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müflis bankanın ... tarihli, ... nolu 2 milyon USD bedelli kesin teminat mektubunun tazmini için müvekkili tarafından bankaya iflas tarihinden önce 16.03.2017 tarihinde müracaat edildiğini, fakat bankanın o tarih itibariyle faaliyet izninin kaldırılmış olması gerekçesiyle tazmin talebinin yerine getirilmediğini ve akabinde 16.11.2017 tarihinde bankanın iflasına karar verildiğini, iflas idaresine alacak kayıt talebinde bulunulduğunu,

iflas idaresi tarafından alacak tutarının 6.480.973,43 TL kabulü ile sıra cetvelinin 4'ncü sırasına kaydına ve bakiye 1.286.226,57 TL'lık talebiri reddine karar verildiğini, iflas idaresinin söz konusu kararının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin alacağının kesin teminat mektubuna dayandığını, teminat mektubu kapsamında “(...) Bu teminat mektubunun tazmin edilmesi halinde tazmin talebi tarihindeki T.C.

Merkez Bankası Döviz Satış kuru karşılığı Türk Lirası ödenecektir.” kaydının bulunduğunu, 2 milyon USD tutarlı teminat mektubunun tamamı için 16.03.2017 tarihinde tazmin talebinde bulunulduğunu, o tarihteki kurun 3.6780 olduğunu ve bu sebeple müvekkilin anapara alacağının 2 Milyon USD x 3.6780 = 7.356.000,00 TL olduğunu, ayrıca iflas tarihine kadar 518.749,00 TL faiz hesaplandığını, böylece 7.874.749,00 TL kayıt talebinde bulunulduğunu, ...

1. İflas Müdürlüğü, ....iflas sayılı dosyasında ... kayıt nolu alacak için verilen kısmi kabul, kısmi ret kararının iptaline, toplam 7.874.749,00 TL tutarındaki alacağın sıra cetveline kayıt ve kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı iflas idaresi vekili cevap dilekçesinde özetle. İİK. 235. maddesi uyarınca davanın süresinde açılmadığı anlaşılırsa bu sebeple reddi gerektiğini, bunun dışında esas yönünden usulden reddi gerektiği, 5411 Sayılı Yasanın 107. maddesi uyarınca bankanın faaliyet izninin kaldırıldığını, bunun üzerine Mahkememizin ...

E. sayılı dosyasında ... tarafından açılan iflas davasında 5411 Sayılı Yasanın 106. maddesi uyarınca bankanın iflasına, iflasın 16.11.2017 tarihinde açılmasına ve iflas tasfiyesinin fon tarafından yerine getirilmesine karar verildiğini ve iflas tasfiyesinin ... tarafından önerilen ve icra hakimliğince atanan iflas idaresi tarafından yürütüldüğünü, iflas idaresinde tanzim edilen sıra cetvelinin ilan edildiğini ayrıca ...

1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasından da incelenebileceğini, davacının alacak kayıt talebinde bulunduğunu, İİK. 206. maddesinde sıra cetveline yazılacak alacakların sıralarının ve niteliğinin belirtildiğini, 5411 Sayılı Yasanın 63/4. maddesine göre sigortaya tabi olmayan kısım için 206. maddesinin 3. sırası anlamında fonun alacağının imtiyazlı alacak olduğunu, davacının ...

A.Ş firması lehine müflis banka tarafından düzenlenen 28.05.2014 tarihli 2.000.000,00 USD bedelli teminat mektubundan kaynaklanan alacağının masaya kaydını istediğini ve iflas idaresinde bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihindeki TCMB USD alış kuru dikkate alınarak 6.114.600,00 TL ana para ve 17.03.2017 ile iflas tarihi olan 16.11.207 arasında bu miktara yıllık %9 oranından işlemiş yasal faiz tutarı 366.373,43 TL olmak üzere toplam 6.480.973,43 TL'nin sıra cetveline kaydedildiğini, kararda yasaya aykırı bir yön olmadığını,

bankanın 5411 Sayılı Yasanın 140/9. maddesi uyarınca harçtan muaf olduğunu belirterek haksız davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

KANAAT VE GEREKÇE

Dava, İİK. 235. maddeye dayalı olarak açılan kayıt kabul davasıdır.

Davacı taraf, müflis ....Bankası A.Ş'den alacaklı olduğunu iddia etmektedir. Bu alacağa kavuşmak amacıyla iflas tasfiyesinin yürütüldüğü dosyaya başvurmuştur.

İflas idaresince teminat mektubundan kaynaklanan alacağının masaya yazımında mektubun USD niteliğinde olduğu dikkate alınarak BDDK tarafından bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihindeki kur esas alınarak TL'ye çevrildiği, ana paranın tespit edildiği ve davacının teminat mektubu tanzimi için bankaya başvuru yaptığı 17.03.2017 tarihi ile iflas kararının verildiği 16.11.2017 tarihleri arasında yıllık %9 oranındaki yasal faiz dikkate alınarak işlemiş faiz alacağının tespit edildiği, ana paranın faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki TCMB alış kuru üzerinden yapılan hesap neticesinde 6.114.600,00 TL olarak belirlendiği,

faizin ise 366.373,43 TL olarak hesap edilip, toplam alacak tutarı 6.480.973,43 TL olarak sıra cetveline kaydedildiği, davacının 7.767.200,00 TL üzerinden alacak kayıt talebinde bulunduğu, iflas idaresinde 6.480.973,43 TL'nin kabul edilip bakiye 1.286.226,57 TL'nin reddedildiği bunun üzerine davacı tarafından huzurdaki bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

... Bankası A.Ş'nin BDDK'nın ve Fon Kurulunun ... tarihli kararları doğrultusunda fona devredildiği, 22/07/2016 tarihli BDDK kararı ile, 5411 sayılı yasanın 107. maddesi uyarınca faaliyet izninin kaldırıldığı ve bu kararın 23/07/2016 tarihli Resmi Gazetede yayınlandığı, daha sonra Fon Kurulunun ... tarihli kararıyla ... Sayılı Yasanın 106/3 maddesi uyarınca bankanın doğrudan iflasının mahkemeden talep edilmesine karar verildiği ve Mahkememizin 2017/41 Esasında kayıtlı olan dosya üzerinden 16/11/2017 tarihli ...K. sayılı kararla ... Bankası A.Ş'nin iflasına kadar verildiği anlaşılmıştır.

İflas masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez.

Bu nedenle, iflas masasından istenen bir alacağın, iflas alacağı mı, yoksa masa alacağı mı olduğunu belirlemenin büyük önemi vardır. Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

İİK'nın 235. maddesine göre, kural olarak sıra cetveline itiraz edenler, sıra cetvelinin ilanından itibaren 15 gün içinde ticaret mahkemesine dava açabilirler. Ancak aynı Kanun'un 223. maddesi hükmüne göre alacaklı tebligata elverişli adresini bildirip kararın tebliği için avans yatırmışsa 15 günlük dava açma süresi, kararın tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Müflis ...Bankası A.Ş hakkında Mahkememizin ...Esas .... Karar sayılı dosyasında 16/11/2017 tarihinde iflas kararı verildiği, iflas tasfiyesinin ...

1. İflas Dairesi tarafından yürütüldüğü, davacının, ... sayılı alacak kayıt numarası ile alacağının sıra cetveline kaydı talebinde bulunduğu, iflas idaresi tarafından alacak kaydının 6.480.973,43 TL'sinin kabulüne, 1.286.226,57 TL'nin ise reddine karar verildiği, sıra cetvelinin ...Gazetesinde ...tarihinde, Ticaret Sicil Gazetesinde 04/06/2018 tarihinde ilan edildiği, davacı tarafından alacak kayıt başvurusunun muayyen sürede yapıldığı ve verilen kısmi red kararının davacı yana 08/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, başvuru sırasında gider avansının yatırıldığı,

davanın 15 günlük hakdüşürücü süre içinde 19/06/2018 tarihinde ikame edildiği anlaşılmıştır.

İflas tarihi itibari ile geçerli kur ve fiyat bilgileri dikkate alınarak davacının alacak miktarı, masaya kaydını talep edebileceği ilave alacak olup olmadığı konularında banka kayıtlarında inceleme yapılarak rapor tanzim edilmesi için dosyanın bankacılık konusunda uzman bilirkişi ...'e tevdine karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından sunulan 20/05/2025 tarihli raporda özetle, yapılan inceleme ve hesaplama sonucunda davacının iflas tarihi itibari ile 7.792.800,00 TL gayrinakit alacağının bulunduğu, davacı talebi ve iflas idaresinin kabul ettiği tutar göz önünde bulundurulduğunda davacı tarafından 1.286.226,57 TL ilave alacak tutarının masaya ilave olarak kaydının talep edilebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davacının iflas tarihi itibari ile dava konusu 2.000.000,00 USD tutarlı teminat mektubundan dolayı davalı bankadan 16/11/2017 tarihinde uygulanacak gösterge niteliğindeki T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen döviz kurları listesinde 1 USD Efektif Satış Kuru olan 3,8964 TL tutarındaki kur üzerinden 7.792.800,00 TL alacağının bulunduğu, iflas idaresi tarafından ana paranın faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki TCMB alış kuru üzerinden yapılan hesap neticesinde 6.114.600,00 TL olarak belirlendiği, faizin ise 366.373,43 TL olarak hesap edilip, toplam alacak tutarı 6.480.973,43 TL olarak sıra cetveline kaydedildiği, 1.286.226,57 TL'nin ise reddine karar verildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, müflis banka tarafından kredili firma ... Tic. A.Ş lehine, muhatap davacı şirkete ... Tarih, ve ... numaralı 2.000.000,00 USD tutarlı Kesin Teminat Mektubu'nun davacı şirket tarafından tazminin talep edilmesi nedeni ile davacının iflas tarihi itibariyle masaya kaydını talep edebileceği alacak miktarının ne kadar olduğu, masaya kaydedilen alacağa ilave olarak kaydını talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı, hangi tarihli kur ve fiyat bilgilerine göre hesaplama yapılması gerektiği, bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki kur bilgilerine göre hesaplama yapılıp yapılamayacağı, iflas tarihinden ödeme tarihine kadar geçen sürede işleyen faizin masaya kaydının talep edilip edilemeyeceği konularından ibarettir.

İflas alacakları, iflas açıldığı anda müflisin sahip olduğu borçlardır (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, İkinci Baskı, Ankara, 2013, s. 1213. Murat Atalı/ İbrahim Ermenek/ Ersin Erdoğan, İcra ve İflas Hukuku, 5. Baskı, Ankara, 2022, s. 593. Yargıtay Kararı - 23. HD., E. ...K. ... T. 9.9.2020. Yargıtay Kararı - 20. HD., E....k.... T. 29.2.2016).

Bu kavrama, müflisin muaccel ve müeccel borçları, geciktirici şarta bağlı borçları, konusu para olmayan borçları da dahildir. İflas alacaklıları, alacaklarını iflas masasından talep etme imkanınına sahiptir (Yargıtay Kararı - 23. HD., E.... K. ...T.9.9.2020. Yargıtay Kararı - 20. HD., E. ... K. ... T. 29.2.2016. ATALI/ ERMENEK/ ERDOĞAN, a.g.e., s. 593).

İcra İflas Kanununun 195. maddesine göre iflas alacakları, iflasın açılmasına kadar işlemiş faiz ile birlikte iflas masasına kaydedilirler (ATALI/ ERMENEK/ ERDOĞAN, a.g.e., s. 594). Bu halde, iflasın açılmasından sonra işlemiş olan faizler, iflas tarihinden sonra doğan borç mahiyetindedir ve iflas masasına yazdırılamaz (Yargıtay Kararı - 11. HD., E. ...K.... T. 7.10.2019.).

İflasın açılmasından sonra işleyen faizler sıra cetvelinin düzenlenmesine dikkate alınmaz (ATALI/ ERMENEK/ ERDOĞAN, a.g.e., s. 594). İflasın açılmasından sonra işleyen faiz, alacak ticari işe ilişkin olsa bile adi işlerdeki faiz oranıdır. Bu faiz ödemeleri, anapara ödendikten sonra bakiyesi üzerinden yapılır. (İİK. m. 196/III. KURU, El Kitabı, s. 1240.

Hakan Pekcanıtez/ Oğuz Atalay/ Meral Sungurtekin Özkan/ Muhammet Özekes, İcra İflas Hukuku Ders Kitabı, 8. Baskı, İstanbul, 2021, s. 431)

Bilirkişi raporunda denetime elverişli şekilde yer verilen kur bilgilerine itibar edilerek iflas tarihi itibari ile geçerli kur bilgileri dikkate alınıp 2.000.000,00 x 1USD=3,8964= 7.792.800,00 TL olmak üzere davacının toplam 7.792.800,00 TL olan alacağından, iflas masasına kaydedilen 6.480.973,43 TL tutarlı alacağa ilave olarak 1.286.226,57 TL'nin masaya kaydı gerektiğinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, her ne kadar kısa kararda sehven maddi hata sonucu davacının sıra cetveline kaydedilen 6.480.973,43 TL tutarlı alacağına ilave olarak 1.393.775,57 TL'nin davacı alacağı olarak sıra cetveline kayıt ve kabulüne denilmiş ise de,

HMK 298/2 maddesi uyarınca gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağından bu husus yalnız gerekçede belirtilmiş olmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP