İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/35 K.2026/74

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili firmanın davalı firmaya cari dönem kapsamında faturalandırılmış mallar sattığını, müvekkili şirket ile davalı arasında ticari iş ilişkisi kurulduğunu; müvekkili firmanın, davalı firmaya satmış olduğu malları tamamlayarak bu işleme ait faturalandırma hizmetini gerçekleştirdiğini, ancak ticari ilişkiye konu edilen faturalara karşı davalı tarafın eksik ödemeler gerçekleştirdiğini ve kalan bakiyesinin olduğunu, söz konusu yargılamaya ilişkin cari hesap, fatura, geriye dönük fatura bedellerini tahsil edilemeyince.

Müvekkili Şirket adına ... 11. İcra Müdürlüğü’nün ...E.

Esas Sayılı Dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak Davalı şirketin borcu olmadığından bahisle, borcun tamamına ve ferilerine itiraz ettiğini ve anılan icra müdürlüğünce icra takibinin durdurulduğunu, Tüm bu nedenlerle, Davamızın kabulüne, itirazın iptaline, alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Takibin devamına, yargılama giderleri ve ücreti vekâleten davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddia ettiği hususların gerçek dışı olduğunu, taraflar arasında borç ilişkisinin olmadığını, davacı yan ile müvekkili arasında borç doğuran ve müvekkilini borçlu kılan bir ilişkinin olmadığını, davalı şirketin, iddia olunan borca dayanak alım satım ilişkisini kanıtlar nitelikte sözleşme, ticari satımda düzenlenmesi TTK’ya göre zorunlu olan fatura ya da herhangi bir surette borcun dayanağı yazılı belge ya da senede davaya konu icra takibine dayanmadığını, Tüm bu nedenlerle,... 11. İcra Dairesi ...E. kayıtlı dosyası ile başlatılan takip haksız ve dayanaksız olmakla itirazın iptali davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın,davacı tarafından davalı aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında başlatmış olduğu icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın haklı olup olmadığı, takibe dayanak cari hesap nedeni ile davacının varsa davalıdan talep edebileceği alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.

...11. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı şirket tarafından 17/09/2024 tarihinde davalı şirket hakkında 1.770.206,80 TL cari hesap alacağı üzerinden icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak "Cari Hesap 17.09.2024 1.770.206,80 TL" gösterildiği, davalının takibe itirazı sonrasında süresi içerisinde işbu davanın açıldığı görülmüştür.

Mahkememizin 29/04/2025 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 Mali Müşavir bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, vergi dairesi kayıtları ve ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak davacının takibe konu alacak yönünden haklı olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'na tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 03/01/2026 tarihli raporunda özetle: " Taraf şirketlere ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunun tespit edildiği,

Davalı şirkete ait 2023 yılı ve 2024 yılı Karşılaştırmalı Alış-Satış Analizi formuna göre; taraf şirketlerin BA-BS formlarında mutabık olduğunun anlaşıldığı,Davacı şirketin ticari defter kayıtlarında; icra takip tarihi itibarıyla davalı şirket cari hesabının 1.770.206,80 TL borçlu durumda olduğu, Davalı şirketin ticari defter kayıtlarında; icra takip tarihi itibarıyla davacı şirket cari hesabının 1.770.206,80 TL alacaklı durumda olduğu, İcra takip tarihinden sonra, davalı şirket tarafından davacıya 20.09.2024 tarihinde 50.000,00 TL ve 27.09.2024 tarihinde 50.000,00 TL olmak üzere Toplam 100.000,00 TL tutarında ödeme yapılmış olduğu,

söz konusu ödemelerin icra dosyası infaz aşamasında dikkate alınması gerektiği, Dava konusu icra takip tarihi itibarıyla tarafların 1.770.206,80 TL cari hesap bakiyesinde mutabık oldukları, davacının ... 11. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasında 1.770.206,80 TL cari hesap alacağını talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır." yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle konu ile ilgili kavramların ve yasal düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 89. maddesine göre iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesi olarak tanımlanmıştır. Aynı maddede cari hesap sözleşmelerinin yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı belirtilmiştir. Buna göre, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadıkça TTK’nın cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamayacaktır.

Açık hesap ilişkisi ise önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK’daki cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamaz.

İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Ödeme emrine itirazın iptali davası, (konusu borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan) bir eda davasıdır. İtirazın iptali davası, takip alacaklısı tarafından, ödeme emrine (süresi içinde) itiraz etmiş (m.62) olan takip borçlusuna karşı açılır. Alacaklı davayı kazanırsa (yani, mahkeme borçlunun borçlu olduğu kanısına varırsa), mahkeme, borçlunun itirazının iptaline karar verir; işte bundan dolayı, bu davaya itirazın iptali davası denir.

İİK m. 68-68/a'daki yazılı belgelerden birine sahip bulunmayan alacaklı, itirazın hükümden düşürülmesini sağlayabilmek (yani, itiraz ile duran icra takibine devam edilmesini isteyebilmek) için, yalnız itirazın iptali davası yoluna başvurabilir; icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyemez. Buna karşılık, alacağı m.68-68/a'daki yazılı belgelerden birine bağlı olan alacaklı, itirazın iptali için mahkemede dava açmak (m.67) veya itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurmak (m.68-68/a) hususunda, bir seçim hakkına sahiptir.

İtirazın iptali davasının konusu, icra takibi konusu yapılmış olan alacaktır; bu nedenle, itirazın iptali davası açılmadan önce, borçlu itiraz ettiği borcu tamamen öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmakta hukuki yararı (HMK 114/1-h) yoktur ( Kuru, B: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, Eylül 2017,s.107 ).

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

Davalı vekili tarafından taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığı bu nedenle taraflara ait defter ve kayıtların incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı, icra takibine dayanak olarak gösterilen evraklar dışında bilirkişi tarafından yapılan incelemenin takip sınırlarını aşar nitelikte olduğu ve buna muvafakatlerinin olmadığına dair beyan itirazlarda bulunulmuş ise de, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25/04/2018 Tarih,...

Esas, ...Karar sayılı ilamında ".... takibe sıkı sıkıya bağlı olan davada taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığından, aradaki ilişkinin açık hesap ilişkisi olarak değerlendirilebileceği ve Özel Daire kararında belirtildiği gibi yalnızca takibe konu faturaların ve faturalara ilişkin ödemelerin taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

faturaların tümünün teslim alan kısımlarında imza olduğu hususunun gözetilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiği, aksi yönde yapılacak araştırmanın ise itirazın iptali davasının niteliği ile bağdaşmayacağı hususları açık olduğundan, mahkemece önceki kararda direnilmesi doğru değildir. "denilmekle eğer taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi ( TTK md. 89) yoksa,

Yargıtay işbu kararı ve emsal nitelikteki pek çok kararı ile bu ilişkiyi "Açık Hesap" ilişkisi olarak adlandırmakta ve artık bu davanın temel dayanağının taraflar arasındaki ticari ilişki olduğu, cari hesabın doğası gereği faturayı, ödemeyi ve teslimatı kapsayan bir hesap özeti olduğundan bu durumda mahkemece, faturaların ve ödemelerin taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığının, alacağın varlığının ispatı için genel hükümler dairesinde inceleneme yapılması gerekeceğinden davalının itirazları yerinde görülmemiştir.

6102 sayılı TTK'nun 21/2 maddesinde "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmü yer almaktadır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 08/02/2016 tarihli ... E. ...

K. sayılı ilamı; "...Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.

Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması;

borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi,

şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. (6762 sayılı TTK'nın 84. ve 85.) maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.." şeklindedir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 10/02/2016 tarihli...

E. ...K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 08/02/2016 tarihli .. E. ...K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 09/12/2015 tarihli ... E....K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 11/01/2016 tarihli ...E. ... K. sayılı ilamları da aynı mahiyettedir.(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi ... Esas... Karar)

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasındaki mal alım satımına ilişkin ticari ilişki kapsamında taraf şirketlerin ticari defter kayıtlarında tespit edildiği üzere; dava konusu icra takip tarihi itibarıyla tarafların 1.770.206,80 TL cari hesap bakiyesinde mutabık oldukları, davalı şirkete ait 2023 yılı ve 2024 yılı Karşılaştırmalı Alış-Satış Analizi formuna göre; taraf şirketlerin BA-BS formlarında da mutabık olduklarının anlaşıldığı,

taraf şirketlere ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla sahipleri lehine delil vasfına haiz oldukları görülmüştür.

Faturaların tebliğ edildiğinin ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraza uğramadığının tespiti halinde, fatura içeriklerini taraflar arasındaki hukuki ilişkiye uygun olduğunun davacı tarafça kanıtlanmış olduğunun kabulü gerekli olup; bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının kanıt yükünün bu kez davalıya geçtiği kabul edilmelidir.

Faturaların tebliğ edildiğinin davacı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da iade edildiğinin davalı tarafça kanıtlanması halinde davalı tarafça davacının mal veya hizmet vermediği savunulduğuna göre, faturaya konu mal ve hizmetin verildiğinin davacı tarafça kanıtlanması;

davalının faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın davalı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı davalının (faturayı defterine kaydetmemek ve sözleşme ilişkisini inkâr etmek suretiyle), kabul etmemesi halinde hizmetin verildiğini davacının kanıtlaması gerekeceği gözetilmelidir." dikkate alındığında davacının takibe konu alacak bakımından ticari ilişki kapsamında edimini yerine getirdiği, buna dair düzenlenen faturanın davalı tarafından vergi kayıtlarına işlendiği, iade edilmediği, davacının fatura kapsamına edim ve yükümlülüklerini yerine getirdiği,

dava konusu icra takip tarihi itibarıyla tarafların 1.770.206,80 TL cari hesap bakiyesinde mutabık oldukları, davacının ... 11. İcra Dairesi... E. sayılı dosyasında 1.770.206,80 TL cari hesap alacağını talep edebileceği anlaşılmakla, Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın kabulü ile davalı tarafından ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, Alacak likit olduğundan İİK md.67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 354.041,36-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır