İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/278 K.2025/39

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA DOSYASI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ..., 02.02.2016 tarihinden 02.02.2020 tarihine kadar davalı ... Tic. A.Ş. ("...") nezdinde metin yazarı - editör pozisyonunda çalışmış olduğunu, Müvekkilin metin yazarı olarak çalıştığı iş yerinde, görev tanımının tamamen dışına çıkarılmış ... tarafından yayınlanan videolarda "oyuncu" olarak görev yaptırılmış olduğu, Bu sebeple müvekkilinin, FSEK anlamında "icracı sanatçı olması" hasebiyle "bağlantılı hak sahipliği"doğduğunu.

Ancak müvekkilin başta umuma iletim hakkı olmak üzere fikri mülkiyet haklarının kullanımına ilişkin yazılı rızası alınmadığı gibi, müvekkile bu haklarına ilişkin herhangi bir ödeme de yapıllmadığını, Müvekkil, davalı ...'nun 216 YouTube videosunda yer almakta olduğunu, bu nedenlerler tecavüzün refine ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 1.000,00 TL olmak üzere; ilgili her bir eserin FSEK hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedellerinin üç katının, dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Davacının şahsına ait FSEK kapsamında hiçbir eser bulunmadığını, yalnızca Davalı Şirkete ait sosyal medya işlerinde işçi - işveren ilişkisi kapsamında hizmet verdiğini, davacı tarafın Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde her ne kadar fikri mülkiyet haklarının kullanımına ilişkin yazılı rıza alınmadığı ve davacı tarafa bu haklarına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı belirtilmiş olsa da bu hususun taraflarca imzalanan taahhütnamede yer almakta olduğunu, Mahkememize ek olarak sunulan “Gizlilik Taahhütnamesi,

“işveren” ve “çalışan” terimleri kullanılarak taraflar arasında 02.02.2016 tarihinde imzalandığını, söz konusu taahhütnamenin “Fikri Mülkiyet Hakları” başlıklı 3.maddesinde “Çalışan; meydana getirdiği veya katkıda bulunduğu tüm proje ve buluşun, ürettiği malların/hizmetlerin ve onlar ile ilgili teknik bilgi ve üretim yönetiminin mülkiyetinin, fikri mülkiyet haklarının ve ticari haklarının İşveren'e ait olduğunu ve bunun için ayrıca bir ücret talep etmeyeceğini, kabul, beyan ve taahhüt eder.” şeklinde düzenlemenin mevcut olduğunu,

söz konusu taahhütname gereğince davacı tarafın iş akdine ilişkin mali haklarını müvekkil işverene aldığı bedel karşılığında devrettiğini kabul ve taahhüt ettiğini, izah edilen nedenlerle ve mahkemece yapılacak yargılamada gözetilecek hususlar doğrultusunda tamamen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın öncelikle işçilik alacak iddiaları olduğundan İş mahkemelerinin görevli olması nedeniyle mahkemenin görevsizliğine, ayrıca ... mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle yetkisizliğine karar verilmesi ile H.M.K.

119. madde gereği düzenlenmeyen işbu davanın usulden reddine, ayrıca dosyaya arabuluculuk tutanağı sunulmamış olması sebebi ile davanın yine usulden reddine, zamanaşımı itirazının kabulüne ve esasa ilişkin açıklamaları çerçevesinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı ...'nun birçok ... ve ... videosunda yer aldığını, bu videolardan 11 tanesine ilişkin ekran görüntüsünü dava dilekçesi ekinde ibraz ettiğini, ilgili söz konusu videolara ait liste ve ekran görüntüleri ile birlikte, bazı videolar için yapılan e-tespit tutanakların da ekte sunulduğunu, müvekkilinin muvafakati bulunmayan ve herhangi bir ödemenin de yapılmadığı bu videolarda, müvekkilinin fikrî haklarının ihlal edildiğini, işbu nedenle bu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, bu doğrultuda tecavüzün ref'ine ilişkin hükümler uyarınca,

öncelikle söz konusu videoların yayından kaldırılması ve akabinde her bir video için müvekkilinin hak etmiş olduğu ücretin dava tarihinden itibaren işletilecek faiz ile müvekkiline ödenmesi gerektiğini, bu kapsamda talebinin , FSEK m. 68 uyarınca;

her bir video bakımından FSEK hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin üç katı tutarına denk gelen bedel ile bu tutarın dava tarihinden itibaren işletilecek faizi istemine ilişkin olduğunu beyanla, davanın kabulüne, devam eden tecavüzün ref'ine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, FSEK m. 68/1 uyarınca, rayiç bedelin tespitine dek şimdilik tüm eserler bakımından müvekkili lehine toplamda 1.000,00 TL ve rayiç bedelin tespitinin ardından her bir eser için belirlenecek bedelin üç katı ile dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faizin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dava dosyasında;

Bilirkişiler ..., ... ve ... 11/07/2023 tarihli bilirkişi raporlarında özetle.

Davacı tarafından verilen dava konusu videoların bulunduğu ... adresleri incelenmiş, incelenen tüm videoların yüklenme tarihleri, ilgili videonun başlığı ve adresiyle tablo haline getirilmiş, 215 video içerisinden 6 videonun açılmadığı, 2 video içerisinde davacının bulunmadığı, böylece 211 video da davacının video içerisinde oyuncu olarak yer aldığı, söz konusu videoların içeriklerin FSEK m.5 kapsamında sinema eseri niteliğinde olduğu, davacının bu eserlerde sunucu veya oyuncu olarak yer almış, bu rolleriyle icracı sanatçı olduğu,

Davacının dava konusu videolardaki rollerinden dolayı talep edebileceği ücret, sektörel teammüller, videolardaki rolleri göz önünde bulundurulduğunda 5.000,00 TL olmasının hakkaniyete uygun olacağı, Davacının rol aldığı 211 adet eserle ilgili talep edebileceği toplam ücretin 1.055.000,00 TL olabileceği, Davacının bu eserlerde bizatihi kendi rızası ile oynaması ve bu eserlerin davalıya teslimi sebebiyle FSEK m.68 kapsamında üç kat tazminatın talep edilip edilemeyeceği hususunun Mahkememize bırakılarak sonuç ve kanaatlerini sunmuşlardır.

16/11/2023 tarihli karar ile mahkememizin 2021/375 esas sayılı dava dosyasının iş bu dava ile birleştirilmesine karar verildiği tespit edilmiştir. Birleşen dava dosyasında Bilirkişiler ..., ... ve... tarafından hazırlanan 15/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu videolar yönünden davacının icracı sanatçı sıfatının bulunmadığı, bağlantılı hak sahibi olmadığı, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunamayacağı yönünde rapor sunmuşlardır. Asıl ve birleşen dava dosyasının birleştirilmesi sonrası her iki dava dosyasında alınan raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi adına alınan

Bilirkişiler..., ... ve ... 06/05/2024 tarihli bilirkişi raporlarında özetle. Dosya kapsamında yer alan her türlü belge ve bilginin incelemeler ve değerlendirmeler kısmında detaylı olarak ele alınıp değerlendirilmesi sonucunda, her türlü hukuki tavsif ve nihai takdir tamamıyla Mahkememize bırakılarak. 2021/278 Esas dosyada ve Birleşen 2021/375 esas dosyada Davalı ...

Şirketinden firmasının logolarının olduğu youtube internet kanalından yayına verildiği, bu linkler üzerinden video yayınlarının yapıldığı, videoların içerikleri incelendiğinde, yarışma, canlandırma skeçlerden ve dramalardan oluştuğunun görüldüğü, tüm videolar, belli mantık içerisinde belli bir dile sahip, başı sonu, senaryosu, kurgusuyla çeşitli konuların işlendiği, profesyonel olmayan sosyal medyada kullanılabilir eser ...

Esas dosyada davacı ...'ın videolar içerisinde (211 Adet videodaki), sunucu, oyuncu ve yorumcu olarak yer almış, bu rolleriyle icracı sanatçı olduğunun görüldüğü, Birleşen ... dosyadaki davacı ...videolar içerisinde (11 Adet videodaki) oyuncu rolleriyle yer almış, bu rolleriyle icracı sanatçı olduğunun görüldüğü, Davalı ...Şirketi, ... internet sitesinden davacı ... ve diğer davacı ...'ya ait, ilk video yayınını 25.02.2016, son yayınlanan video kaydı 02.01.2020 tarihleri arasında yaptığının görüldüğü,

bu video kayıtlarındaki davacıların oyunculuk ve sunuculuk kıymet takdiri hesaplamaları bu tarih aralığı ortalamasındaki emek ve zaman bedeli ortalaması alınarak hesaplandığında her bir video kaydındaki sunuculuk ve oyunculuk bedelinin 3.000,00 TL olacağı, 2021/278 Esas dosyada davacı ...'ın toplam 211 Adet videodaki rollerinden dolayı talep edebileceği ücret, incelemeler ve değerlendirmeler kısmındaki sektörel teammüller, videolardaki rolleri göz önünde bulundurulduğunda davalı ...Şirketinden talep edilebilecek toplam bedel 3.000,00 TL x 211 = 633.000,00 TL (altıyüzotuzüçbinTürk lirası) olacağı, 2021/375 Esas dosyada davacı ...

11 Adet videodaki rollerinden dolayı talep edebileceği ücret, incelemeler ve değerlendirmeler kısmındaki sektörel teamüller, videolardaki rolleri göz önünde bulundurulduğunda davalı ...Şirketinden talep edilebilecek toplam bedel 3.000,00 TL x 11 = 33.000,00 TL (otuzüçbinTürk lirası) olacağı, FSEK 68/1 hükmünde öngörülen şartın sağlanamadığı görüş ve kanaatlerine varmışlardır.

Bilirkişiler..., ...ve ...18/09/2024 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle. Dosya kapsamında yer alan her türlü belge ve bilginin incelemeler ve değerlendirmeler kısmında detaylı olarak ele alınıp değerlendirilmesi sonucunda, Dava dosyası kapsamında kök rapordaki görüşlerini yineleyerek; davacı ve davalı itirazları ile mahkemenin ara karar gereği çerçevesinde bilirkişi ek raporlarını oluşturulduğu, her türlü hukuki tavsif ve nihai takdir tamamıyla Mahkememize bırakılarak.

Sektörel yönden Davalı ...

Şirketi, ... internet sitesinden davacı ... ve diğer davacı ...'ya ait, ilk video yayınını 25.02.2016, son yayınlanan video kaydı 02.01.2020 tarihleri arasında yaptığının görüldüğü, bu video kayıtlarındaki davacıların oyunculuk ve sunuculuk kıymet takdiri hesaplamaları bu tarih aralığı ortalamasındaki emek ve zaman bedeli ortalaması alınarak 3.000,00 TL olacağı bu durumun kriteri olarak Davacı ... video yayın gücü, kişilerin bilinilirlikleri, oyunculuk hesaplandığında her bir video kaydındaki sunuculuk ve sunuculuk performansları, sektörel teamüller vs göz önünde bulundurularak hesaplandığı, ...

Esas dosyada davacı ...'ın toplam 211 Adet videodaki rollerinden dolayı talep edebileceği ücret, incelemeler ve değerlendirmeler kısmındaki sektörel teammüller, videolardaki rolleri göz önünde bulundurulduğunda davalı .... Şirketinden talep edilebilecek toplam bedel 3.000,00 TL x 211 633.000,00 TL (altıyüzotuzüçbinTürk lirası) olacağı ... Esas dosyada davacı ...

11 Adet videodaki rollerinden dolayı talep edebildiği ücret, incelemeler ve değerlendirmeler kısmındaki sektörel teamüller, videolardaki rolleri göz önünde bulundurulduğunda davalı ...Şirketinden talep edilebilecek toplam bedel 3.000,00 TL x 11 = 33.000,00 TL (otuzüçbinTürk lirası) olacağı sonuç ve kanaatlerine varmışlardır.

Davacı vekili 03/10/2023 tarihli talep arttırım dilekçesi ile asıl dava dosyası yönünden talebini 1.035.000,00 TL olarak belirlemiş, arttırılan miktar üzerinden de aynı tarihte tamamlama harcını yatırmıştır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava konusu uyuşmalığın; asıl ve birleşen dava dosyası davacıların davalı ile olan iş ilişkisinde görev tanımına girmeyecek şekilde bahsi geçen videolarda oyuncu olarak yer alması, davacıların icracı sanatçı olması ve bağlantılı hak sahipliğinin bulunması hasebiyle bu kapsamda her bir dava dosyası yönünden ; tecavüzün ref'i, her bir dava dosyası yönünden FSEK 68. Madde hükümleri gereğince 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsili kapsamında açıldığı tespit edildi.

Asıl dava dosyası yönünden davacı vekili 03/10/2023 tarihli talep arttırım dilekçesi ile asıl dava dosyası yönünden talebini 1.035.000,00 TL olarak belirlemiş, arttırılan miktar üzerinden de aynı tarihte tamamlama harcını yatırmıştır.

Davalı vekili her iki dava dosyası yönünden de görev, yetki, zaman aşımı ve arabuluculuk itirazında bulunmuş olup, evvela bu hususlar yönünden mahkememizce inceleme yapılmıştır.

Davalı yan, iş bu davaya ilişkin olarak İş Mahkemelerinin görevli olduğu yönünde görev itirazında bulunmuş ise de görülmekte olan davalar, FSEK'ten doğan haklara ilişkin açılmış bir tecavüzün ref'i istemini ihtiva etmekte olup, davacı yanın alacak istemi ise icracı sanatçı ve bağlantılı hak sahipliğine dayalı FSEK 68. Madde kapsamına ilişkin olup, davacıların görev tanımı kapsamında olan hususlara ilişkin olarak işçilik alacağının tahsili istemine ilişkin bir talebi bulunmamakta olup anılı sebeplerle mahkememiz görevlidir.

Yetki hususuna gelinirse; asıl ve birleşen dava bir tecavüzün ref'i davası olduğundan, yetki hususunda da öncelikle FSEK'in bu konuda getirdiği açık hükümlere bakmak gerekmektedir. FSEK m. 66'nın son fıkrasında, eser sahibinin ikâmet ettiği yerde de tecavüzün ref'i ve men davası açabileceği açıkça düzenlenmiştir. Bağlantılı hak sahibine de eser sahipliğinden doğan davaları ikâme yetkisi tanındığına göre (FSEK m. 80/son), bu hak da bağlantılı hak sahibine tanınmıştır. Bu sebeple somut olayda, davacıların ikâmet ettiği yerde dava açmasının önünde yasal engel yoktur.

Bununla birlikte tecavüzün ref'i bakımından, 6100 sayılı HMK'da yer alan kurallara da bakılması gerekir. Somut olayda taraflar arasında iş akdi bulunmakla birlikte, davacıların bağlantılı hakları, sözleşmesel ilişkiden bağımsız ve bu ilişkinin kapsamı dışında doğmuştur. Bu sebeple dava konusu bakımından, HMK'da yer alan haksız fiile ilişkin yetki kuralları uygulama alanı bulacaktır. HMK m. 15 uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

Bir an için dava konusu bağlantılı hakların taraflar arasındaki sözleşme kapsamında doğmuş olduğu düşünülse bile, davalı yanın ibraz ettiği Gizlilik Taahhütnamesi'nde yer alan yetki şartının hukuken geçerli sayılması mümkün değildir. HMK m. 17 uyarınca yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, her iki tarafın da tacir veya kamu tüzel kişisi olması şarttır. Davacılar bu şartı sağlamamaktadır. Anılı sebeplerle yetki itirazı yerinde bulunmamıştır.

Davalı yan, davacının haksız fiil tarihlerinin belirtilmediğini, buna rağmen hak kaybı olmaması açısından zamanaşımı itirazında bulunduklarını beyan etmiştir. Davalı tarafın da belirttiği gibi davacıların haklarına yönelik ihlal olduğunu iddia ettiği fiiller “haksız fiil” niteliğindedir. Davanın konusunu teşkil eden ihlal teşkil ettiği iddia olunan videolar davalı tarafından dava tarihi itibari ile kullanılmaya devam edilmektedir.

Yargıtay’ın bu konuya ilişkin istikrarlı kararlarına göre haksız eylem devam ettiği sürece zamanaşımı süresinin başladığından söz edilemez.

Somut olayda haksız fiillerin devam etmesi nedeniyle davalı tarafın zamanaşımı süresine yönelik itirazı yerinde olmayıp, gerek dava gerekse cevaba cevap dilekçesi incelendiğinde davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hasebiyle davanın açıldığı tarih itibari ile zaman aşımının kesileceği, talep arttırım dilekçesi ile arttırılan kısım yönünden de zaman aşımının söz konusu olmayacağı mahkememizce değerlendirilmiştir.

Ve yine asıl ve birleşen davaya konu videoların tespit edilen ilk yayın tarihinin 25.02.2016, son yayınlanan video kaydı 02.01.2020 tarihleri arasında olup, asıl ve birleşen dava tarihleri nazara alındığında davanın haksız fiil olarak nitelendirilmemesi durumunda da dahi zaman aşımının asıl ve birleşen dava tarihi itibari ile dolmadığı tartışmasızdır.

Davanın mahiyeti ve niteliği itibari ile alacak istemlerinin net bir şekilde tespit edilmesinin davayı açan taraftan beklenilemeyeceği, bunun için sektörel değerlendirme ve emsal araştırmalar neticesinde elde edilecek verilere göre hesaplama yapılması gerektiği, dolayısı ile asıl ve birleşen davanın belirsiz olarak açılmasında hukuki bir engel olmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir.

Asıl ve birleşen dava konusu taleplerden biri tecavüzün refi istemine ilişkin olup iş bu talep yönünden arabuluculuğa başvurmanın zorunlu olmadığı, davaların yığılmasının olduğu dava dosyalarında taleplerden birinin zorunlu arabuluculuk kapsamında olmaması halinde birden fazla davayı ihtiva eden dava yönünden zorunlu arabuluculuk dava şartının bulunmadığı anlaşılmakla bu yöndeki itirazların reddine karar verilmiştir.

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 1/B maddesinde göre eser; "...a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini, ..." şeklinde tanımlanmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlıkta öncelikli olarak bir sinema eserinin olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

Türk Hukukunda sinema eseri, FSEK. 5. madde uyarınca “her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisi” şeklinde hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamda korumanın sağlanmasının şartı olarak hareketli görüntü dizisinin varlığı ve sahibinin hususiyetini taşıması önem arz etmektedir. Bu anlamda hareketli görüntü dizisinin içeriği önem taşımamaktadır.

Sinema eserlerinde hususiyet FSEK m. 1/B (a)’da yer alan genel kuraldan hareketle belirlemek gerekmektedir.

Asıl ve birleşen dosyalarda , davaya konu videoların davalı şirketin firmasının logolarının olduğu youtube internet kanalından yayına verildiği bu linkler üzerinden video yayınlarının yapıldığı, videoların içerikleri incelendiğinde, yarışma, canlandırma skeçlerden ve dramalardan oluştuğu görülmüştür. Tüm videolar, belli mantık içerisinde belli bir dile sahip, başı-sonu, senaryosu, kurgusuyla çeşitli konuların işlendiği, profesyonel olmayan sosyal medyada kullanılabilir eser

niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Esas dosyada davacı ...’ın videolar içerisinde (211 Adet videodaki), sunucu, oyuncu ve yorumcu olarak yer almış, bu rolleriyle icracı sanatçı olduğunun görüldüğü,

Birleşen 2021/375 dosyadaki davacı ... videolar içerisinde (11 Adet videodaki) oyuncu rolleriyle yer almış, bu rolleriyle icracı sanatçı olduğunun görüldüğü tespit edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dava konusu videolar incelendiğinde, içeriklerinin yaratıcılarının hususiyetini taşıdığı ve sinema eseri niteliğinde olduğu, dosya kapsamına alınan 06/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda da videoların eser mahiyetinde olduğunun usul ve yasaya uygun olarak tespit edildiği, bahsi geçen raporun evvelce alınan iki rapor arasındaki çelişkileri de bu meyanda giderdiği görülmekle, hüküm için esas alınmıştır.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m. 80’de “Eser sahibinin hakları ile bağlantılı haklar” başlığı altında eser sahibinin haklarına komşu haklar kapsamında “Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanıtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeşitli biçimlerde icra eden sanatçılar” icracı sanatçılar olarak sayılmıştır.

Eser Sahibinin Haklarına Komşu Haklar Yönetmeliği m. 4/ f. 1/b’de icracı sanatçı “Sanat eserleri ile folklor eserlerini düzgün biçimde yorumlayan, tanıtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeşitli biçimlerde icra eden oyucuları, ses sanatçılarını, müzisyenleri ve dansçıları vb. diğer kişiler” olarak tanımlanmıştır.

İcraya sanatçının kişiliğini kattığı, yansıttığı bir yorum bulunmaktadır. Bu anlamda icranın özgün olması gerekir. İcranın özgünlüğü, onu diğerlerinden ayırabilecek, sanatçının kendi kişisel becerisi ve sanatsal katkısını yansıtması anlamındadır. Bu çerçevede beceri ve yeteneğin icrayı minimum düzeyde yansıtması yeterli kabul edilmektedir. Bu husus belirlenirken de sanatçının serbest biçimlendirme alanı olup olmadığı incelenmektedir Davalı vekili tarafından da icranın özgün olmadığı ileri sürülmüşse de 06/05/2024 tarihli bilirkişi raporundaki sektör bilirkişilerin usul ve yasaya uygun değerlendirmeleri neticesinde davacılar bakımından icracı sanatçı olma şartlarının mevcut olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Davalı vekilinin, davacı ... bakımından dosyaya sunduğu belgelerin “editör” olarak çalışmasına dair belgeler oldukları, davacı ...’ın bu dosya kapsamında incelenen uyuşmazlık konusunun oyuncu olarak video içeriklerinde yer alması nedeniyle bunun iş şartlarında esaslı değişiklik olarak değerlendirildiği, bu sebeple söz konusu uyuşmazlık kapsamında bu belgelerin sonucu değiştirmediği ayrıca davacı ... bakımından davalı vekilinin kendi rızasıyla videolara dahil olması,

görülme isteğinin bir sonucu olacağı yönündeki iddia değerlendirildiğinde de bu hususun davacının icracı sanatçı sıfatını haiz olmasını ve bu sıfattan kaynaklanan hakları elde edeceği gerçeğini değiştirmeyeceği ve diğer davacı ... bakımından da yukarıda icracı sanatçıya ilişkin açıklanan şartların 06/05/2024 tarihli sektör bilirkişilerinin değerlendirmeleri de esas alınarak sağlandığı ve her iki davacının da icracı sanatçı sıfatlarını taşıdıkları kanaatine ulaşılmıştır.

Dosya kapsamına alınan 11/07/2023 tarihli bilirkişi raporu ve yine raporlar arasındaki çelişkileri gidermek adına alınan 06/05/2024 tarihli bilirkişi raporları ile usul ve yasaya uygun olarak videolar üzerinde incelemeler yapılmış, videoların eser mahiyeti belirlenmiş, davacıların ise icralarının özgün mahiyet taşıdığı, videolardaki pozisyonları denetime elverişli şekilde belirlenmiş ve sonuç olarak icracı sanatçı sıfatına haiz oldukları usul ve yasaya uygun olarak tespit edilmiş olup, bu hususlar tartışmaya açık olmayacak şekilde belirlenmiştir.

Her ne kadar asıl ve birleşen dava dosyası davacıları tecavüzün refi ve buna ilişkin olarak tedbir talebinde bulunmuş ise de; FSEK’in 68. maddesine göre rayiç bedelin 3 katı mali hak talebinde bulunan hak sahibi, tecavüz konusuyla ilgili, çoğaltılmış ya da dağıtılmış olan eserin toplatılması, imha edilmesi gibi diğer ref taleplerini ileri süremeyecektir. Zira m. 68 kapsamında talep edilen mali hakkın teminiyle birlikte tecavüzün farazi sözleşme ilişkisiyle ortadan kalktığına karar verilmektedir.

Başka bir deyişle FSEK’in 68. maddesi gereğince bedel veya bunun en çok üç katını talep eden hak sahibi, tecavüz tarihine kadar, tecavüz konusuyla ilgili, çoğaltılmış ya da dağıtılmış olan eserin toplatılması, imha edilmesi gibi diğer ref taleplerinde bulunamaz. Zira burada tecavüzün, hak sahibinin talebi doğrultusunda farazi sözleşme ile ref’ine karar verilmektedir.

Hak sahibi tarafından FSEK’in 68. maddesi gereğince bedel veya bunun en çok üç katının talep edilmesi, mütecavizin mali haklara tecavüzüne sonradan hak sahibi tarafından icazet verilmesi ve farazi olarak sözleşmesel temele oturtulması suretiyle yapılan kendine özgü bir ref yöntemidir.

Bu husus FSEK’in 68/6 maddesinde, “Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda belirtilen hususların yanında, davacıların dava konusu eserlerde kendi rızası ile rol alması ancak bu eserlerin oyunculuk ücretinin kendisine ödenmemiş olması sebebiyle davacı taraf alacağının sadece videolardaki bağlantılı hak sahipliğine dayalı olarak ücretine ilişkin olacağı, Asıl ve birleşen dava dosyasında her ne kadar ihlal teşkil ettiği iddia olunan eylemlere ilişkin tedbir kararı verilmesi ve tecavüzün refi yönünde istemlerde bulunulmuş ise de, yukarıda da tespit edildiği üzere dava konusu videoların davacıların izni dahilinde yayınlandığı, bu konuda niza bulunmadığı,

nizanın davacıların icracı sanatçı sıfatları sebebi ile hak sahibi olduğu alacakların ödenmemesine ilişkin olduğu, esasen mahkememizce bu yönde alacak tazminine ilişkin de karar verildiği, bu durumda ortada tecavüz teşkil edecek eylemin bulunmadığı, bağlantılı hak sahipliğine dayalı alacağın ödenmemesine dayalı ihlal eyleminin de mahkememizce verilen alacak tazmini kararı ile giderildiği bu durumda tecavüzün refi ve tedbir isteminin dayanaksız olduğu anlaşılmakla bu yöndeki taleplerin reddine karar verilmiştir.

Davacıların bir diğer talebi FSEK m.68 uyarınca üç kat bedele hükmedilmesi ise de ; Davacıların dava konusu eserlerde kendi rızası ile rol alması ancak bu eserlerin oyunculuk ücretinin kendisine ödenmemiş olması sebebiyle davacılar alacağının sadece oyunculuk ücretine ilişkin olacağı üç kat bedel talebinin uygulanamayacağı, bu hususun alınan tüm bilirkişi raporları ile de sabit olduğu görülmekle bu yöndeki istemlerin reddine karar verilmiştir.

Dava konusu videoların davacıların videolarda icra ettikleri oyunculuk kıymet takdiri hesaplamaları bu tarih aralığı ortalamasındaki emek ve zaman bedeli ortalaması alınarak hesaplanmasının gerekeceği, bu minvalde mahkememizce gerekli emsal araştırmaların yapıldığı, davalı vekili her ne kadar videolarda elde edilen gelirlerin rayiç tespitinde esas alınması gerektiğini beyan etmiş ve ıslah dilekçesi ile de buna ilişkin deliller sunmuş ise de, davacıların alacak isteminin dayanağını, davacıların yer aldığı videolardaki oyunculuk ücretlerine ilişkin olduğu,

videolarda elde edilen gelirin bahsi geçen alacağın tespitinde esas alınamayacağı zira davalı yanın belirttiği şekle uygun hesaplama yapılması halinde davalının kar elde edemediği videolar yönünden davacı tarafın ücrete hak kazanamayacağı, bu durumda da emeğin karşılıksız kalacağı sabit olup, davalı yanın bu yöndeki savunmasının yerinde olmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamına alınan 06/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davacıların dava konusu olan 25.02.2016 ve 02.01.2020 tarihleri arasında yayınlanan video kayıtlarındaki davacıların oyunculuk ve sunuculuk kıymet takdiri hesaplamaları

bu tarih aralığı ortalamasındaki emek ve zaman bedeli ortalaması alınarak hesaplandığında her bir video kaydındaki oyunculuk bedelinin 3.000 TL. olacağı, yapılan tespitin yerinde olduğu, bilahare alınan ek rapor ile de aynı düşüncenin muhafaza edildiği, rayiç tespiti yapılırken videoların yayınlandığı tarih aralığı, ortalama emek ve zaman nazara alındığı, davalı vekili her ne kadar emsal araştırma yapılmadığını beyan etmiş ise de, dosya kapsamında çok sayıda emsal araştırmaların yapıldığı,

emsal araştırma verileri incelendiğinde gelen cevabi yazılara göre davacıların alabileceği ücretin video başına 1.250 TL+KDV ile 6.000 TL'ye varan aralıklarda olabileceğinin anlaşıldığı, iş bu emsal yazışmalar neticesinde gelen cevapların ortalamasının da 3.000,00 TL'ye tekabül ettiği, bahsi geçen rapordaki 3.000,00 TL üzerinden tespitin emsal araştırmalar neticesinde gelen verilerin ortalaması ile de uyumlu olduğu, asıl dava dosyası davacısının 211 video, birleşen dava dosyası davacısının ise 11 videoda yer aldığı net bir şekilde alınan raporlar ile saptandığı,

davalı vekili her ne kadar bir kısım videolar yönünden davacı tarafın az göründüğü, kısa süre yer aldığını beyan etse de, davacı tarafın hak kazanabileceği ücretin tespitinde ortalama bir tespit yapıldığı, davacıların bir kısım videoda az, bir kısım videoda tam, bir kısım videoda ise ekseriyetinde yer alması hasebiyle belirlenen ücretin ortalama yapılarak bölüm başı olarak tespit edildiği, bu yönde yapılan tespitin hakkaniyete uygun olduğu,

davalı vekili her ne kadar bir takım ibraname ve bordro sunmuş ise de, sunulu belgelerin davacıların iş tanımı kapsamında ödenen ücret alacaklarına ilişkin olup, davacıların icracı sanatçı sıfatlarına bağlı olarak videolardaki oyunculuklarına ilişkin ödemelere ilişkin bir belge davalı tarafça sunulmadığı anlaşılmakla, davalı yanın itirazları yerinde görülmemiş, anılı sebeplerle;

Asıl dava dosyası davacısının yer aldığı 211 video yönünden 211x3.000=633.000,00 TL,

Birleşen dava dosyası davasının yer aldığı 11 video yönünden 11x3.000=33.000,00 TL, davacıların alacak hakkına sahip olduğu mahkememizce değerlendirilmiş, anılı sebeplerle;

Asıl dava dosyası yönünden; 633.000,00 TL alacağın dava tarihinden(03.09.2021) itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Birleşen dava dosyası yönünden ise taleple bağlılık ilkesi gereğince 1.000,00 TL alacağın dava tarihinden(06.12.2021) itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, dair karar verilmiş, davacı vekili her ne kadar mevzuata uygulanan en yüksek faiz talebinde bulunmuş ise de, talep edilen faiz türünün iş bu dava yönünden uygulanabilecek bir faiz türü olmaması sebebi ile uygun bulunmamış, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır