İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/91 K.2024/274

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri( Hukuka aykırılığın tespiti) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı ...'nun (soyadının ... olarak bilindiğini dile getirmiştir.) başrol oyuncusu olduğu, yapımcılığını davalılardan ... üstlendiği ... isimli televizyon dizisinin ilk gösterimi 2010-2013 yıllarında ... isimli televizyon kanalında yapılmış, müvekkil umuma iletilen dizinin 100 bölümünde de icracı sanatçı olarak performans sergilediğini, dizinin son bölümünün ilk kez 3 Şubat 2013 tarihinde umuma iletildiğini, son bölümünün yayınlanmasının hemen ardından, dizi, Şubat 2013 itibarıyla ... isimli televizyon kanalı üzerinden yeniden iletilmeye, ikinci kez gösterilmeye başladığını, mevcut durumda dizinin tüm bölümleri ... kanalında (Davalı ...

A.Ş) yeniden iletildiğini, ayrıca ...nin internet sitesinde (Davalı ...

A.Ş.), ...nin internet sitesinde, diziye özel açılan ... isimli ... kanalında ve ...Arşiv isimli ... kanalında hem kesitler hem de bölümler halinde gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda icrasına ulaşmasını sağlamak üzere erişime açıldığını, birden fazla televizyon kanalında yayınlanan ve birden fazla dijital mecraya yüklenerek erişime açılan bu yapımda, başrollerden biri olan ve yayımlanan 100 bölümde de yer alan müvekkil ... ile yapılan tek anlaşma, dizinin ilk gösteriminde davacının icralarının umuma iletimi için belirlenen bedel üzerinden akdedilen sözleşme olduğunu, ... ve müvekkil arasındaki anlaşmaya göre, ...,

... isimli televizyon kanalında yayınlanacak dizide, ilk 13 bölüm için 1000-TL, 13-39 bölümleri arasında 2500-TL, 39-52 bölümleri arasında 3500 52 85, 85-100 bölümleri arası 5000-TL ücret aldığını, davacı davalılardan herhangi biriyle başka bir anlaşma yapmamış, ikincil gösterim ve bu kullanımlar karşılığında müvekkile hiçbir bedel karşılığı ödenmediğini, davacının icracı sanatçı sıfatıyla sahip olduğu mali hakların devrettiği kısmı ve aldığı bedel karşılığı, dizinin 2010-2013 arasında ilk gösterim niteliğinde yayımlanmasına yöneliktir: ikincil gösterim amacıyla başka kanallara devri, bu kanallarda veya Kanal Dde yeniden iletimi,

dizinin,...nin veya ...nin internet sitesinden ve ...kanallarından erişime açılması için devretmiş olması gereken mali haklarını devretme iradesi göstermediğini, bunlar için hakkaniyete uygun bir sözleşme yapmadığını, bir bedel karşılığı almadığını dile getirerek davanın kabulü ile,

davacının icralarının içerildiği Kanıt isimli sinematografik yapımın devrinin, davalılarca dijital ortamlarda erişime açılmasının ve yeniden iletim ile kullanılmasının müvekkilin iradesine aykırı olması hasebiyle hukuka aykırılığının tespitine, davalı yapımcı şirket ile umuma ileten şirketlerin bahse konu tasarruf ve kullanımlardan bugün müvekkile hiçbir karşılık ödemeden gelir elde ediyor olmasının hukuka aykırılığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Aş. Ve ...ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yan tarafından her ne kadar davacının yeniden iletim faaliyetlerine değil, yalnızca sözleşmenin yapıldığı tarihteki kullanım biçim olan ilk televizyon yayınına izin verdiği iddia edilmişse de ekli belgelerden görülebileceği üzere davacı yan tarafından haklarının 3. Kişilere de devri de dahil olmak üzere devrettiğini, davacı yan tarafından mevcut durumun öngörülemeyeceği iddia edilmişse de dava konusu televizyon dizisinin final tarihi itibariyle hak talep etmekte olduğu Youtube, Web sitesi ve televizyon yayınları mevcut olduğunu, öngörülemeyecek herhangi bir durum bulunmamaktadır.

Davacının yazılı iradesinin de FSEK'den kaynaklanan haklarını devretmek üzerine olduğu açık olduğunu, zira davacının imzalamış olduğu tüm sözleşmelerin de bu doğrultuda olduğunu belirterek davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmalık; Davacının icralarının içerildiği Kanıt isimli sinematografik yapımın devrinin, davalılarca dijital ortamlarda erişime açılmasının ve yeniden iletim ile kullanılmasının davacının iradesine aykırı olduğu iddiasına dayalı olarak hukuka aykırı olduğunun tespiti, Davalı yapımcı şirket ile umuma ileten şirketlerin bahse konu tasarruf ve kullanımlardan bugün davacıya hiçbir karşılık ödemeden gelir elde ediyor olmasının hukuka aykırılığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı yanca "Bu sebeplerle, tecavüzün menine, refine, maddi ve manevi tazminata, iadeye, FSEK m. 71 bağlamında cezai süreçlere başvurulmasına ve her türlü fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla;" denilerek davacının icralarının içerildiği Kanıt isimli sinematografik yapımın devrinin, davalılarca dijital ortamlarda erişime açılmasının ve yeniden iletim ile kullanılmasının müvekkilinin iradesine aykırı olduğunun tespiti ile dava konusu kullanımlardan davalıların karşılıksız kazanç sağladığının tespiti talep edilmiştir.

Davacı yan açıkça FSEK kapsamında düzenlenen davalar yönünden dava açma hakkını saklı tutmuş olup, ikame edilen davanın Kanıt isimli sinematografik yapımın devrinin, davalılarca dijital ortamlarda erişime açılmasının ve yeniden iletim ile kullanılmasının davacının iradesine aykırı olduğu iddiasına dayalı olarak hukuka aykırı olduğunun tespiti, Davalı yapımcı şirket ile umuma ileten şirketlerin bahse konu tasarruf ve kullanımlardan bugün davacıya hiçbir karşılık ödemeden gelir elde ediyor olmasının hukuka aykırılığının tespiti istemine ilişkin olduğu sabittir.

Tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması, dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir.

Davacının FSEK' ten kaynaklanan haklarının ihlal edildiğini kabul edilmesi halinde dahi davacının sözleşme esnasındaki iradesinin ve davalı eylemlerinin hukuka aykırı olduğunun tespitine ilişkin talebin veya davalıların gelir elde ettiğinin tespitinin hak ihlalini önlemeyeceği, taleplerin hak ihlallerini dahi tespit etmeye elverişli olmadığı, hukuken geçerli bir koruma sağlanabilmesi için davacının FSEK' te belirtilen davaları açabileceği açıktır.

Hülasa, davacının talep ettiği hususlar; hukuka aykırı olan eylemlerin tespiti istemine ilişkin olup, hukuka aykırılıkların tespiti şeklinde FSEK kapsamında düzenlenmiş bir dava olmadığı gibi uygulama ile gelişen bu yönde bir dava çeşidi de bulunmamakta olup, davacının talep ettiği hususlar delil tespiti yolu ile ileri sürülebileceği gibi ayrıca davacı yanın FSEK kapsamında esasa yönelik, fikri haklara yapılan tecavüze ilişkin eda davası ikame etmesi halinde ilgili dava da mahkemece değerlendirilecek ve araştırılacak talepler olup, açılan davada hukuki yararın bulunmadığı anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır