İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/62 K.2025/253

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli), Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl dava dosyasında;

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... isimli sinema filminin hak sahibinin bilgisi onayı ve izni olmaksızın dağıtımı ve yayımı sebebiyle meydana gelen hak ihlalinden doğan tecavüzün ref'i ve belirsiz alacak hükümleri kapsamında FSEk 68.e göre maddi tazminat istemli olarak net olmayan rakamlarla, Müvekkili Şirket payına düşen asıl alacak 21.000.000,00 TL gişe hasılatı ve üç kat telif tazminatı olan 63.000.000,00 TL'nin bilirkişilerce tespitine, belirsiz alacak davasına konu edilen her bir talep için, alacaklarının mahkemece kesin olarak belirlenmesini takriben verilecek talep arttırım dilekçesi ile arttırmak ve eksik harcı ikmal etmek üzere;

sahibi olduğumuz ... adlı sinema eserinin dağıtım ve yayımına ilişkin ... Dağıtım ile ... Yapım arasındaki haksız sözleşmenin yürürlüğünün durdurulması kararı verilmesini, Hukuken belirli kıstaslar ile ancak yetkili kamu kuruluşunca verilen ve bir nevi ayrıcalık elde etmeye yarayan davalının dağıtım yetkisinin kaldırılmasına karar verilmesini, Kamuoyuna, yapılan haksızlığın duyurulması için, masrafları kötüniyetli davalı dağıtıcı firma ...

Sinema'ya yükletilmek üzere, haksız fiilin ilanına karar verilmesini, Davalı ... Sinema'nın, esere ilişkin tuttuğu mali defter, hesap hareketleri ve ...

Yapım'a ya da üçüncü kişilere yapılan ödemelere ilişkin ilgililerin kayıt, mali defterler ve belgelerin bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmesini, Gişeden elde edilen hasılattan müvekkilin hakkı olan ileride artırılmak üzere şimdilik 100.000 TL' nin reeskont faizi ile davalıdan tahsiline, Müvekkil Şirket'in hakkına tecavüz eden davalı ...

SİNEMA'nın, sözleşme yapılsaydı elde edeceği bedelin üç katına ilişkin olarak, telif hakkı tazminatı değerinin mahkemenizce belirlendiği anda arttırılmak kaydıyla, şimdilik 100.000,00 TL'nin sözleşme imzalandığı tarihten itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile davalıdan tahsiline, Müvekkili Şirket aleyhine kusurlu davranarak zarara yol açan davalı aleyhine, maddi tazminat için mahkemece belirlendiği anda arttırılmak kaydıyla, şimdilik 100.000,00 TL maddi.

100.000,00 TL manevi tazminatın sözleşme tarihinden itibaren reeskont faizi ile hesaplanarak davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili dava dilekçesinde; davacının işbu davayı açmakta taraf ehliyeti bulunmadığı, Taraf ehliyeti dava şartlarından olup noksanlığı halinde usulden reddedilmesi gerektiği, Adi ortaklık tarafından açılacak davaların iştirak halinde mülkiyet hükümleri gereği bütün ortaklar tarafından birlikte açılması gerektiği, ...

Yapım tarafından ikame edilen dava da talep edilen miktarlar dava dilekçesinde açıkça belirlenebilir olduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi gereğince huzurda ki dava belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceği, ... yapımcılığı sözleşmesinde, davacı ... yapım tarafından ihbar olunan ... yapım adlı firmaya her türlü lisanslama hakkını münhasıran kullanma yetkisi verildiği, ... Yapım ile ihbar olunan ...

Yapım arasında imzalanan sözleşmenin 6.2 maddesinde lisans verme hakları konusunda 3. kişilerle yapılacak sözleşmelerin MÜNHASIRAN ve MÜNFERİDEN ihbar olunan ... Yapım tarafından imzalanacağı ve tahsilatların da ihbar olunan ...

YAPIM tarafından yapılacağı kabul edilerek, temsil yetkisi verildiği, müvekkili firma, ... adlı eserin yetkili lisans hakkı sahibi olan ihbar olunan ... yapım ile film dağıtım sözleşmesi imzalandığı, bu nedenle herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, ihbar olunan ... yapım, müvekkil firmaya, davacı ... yapım ile yapmış olduğu sözleşme gereğince yetkili temsilci olduğunu, film dağıtım lisans sözleşmesi ile de taahhüt ettiği, davacı ...

Yapım, ... yapımcılığı sözleşmesi ile yetki vermiş olduğu ihbar olunan ... yapım adlı firmanın temsil yetkisinin kaldırılmasına ilişkin dava açması gerektiği halde dava açmayarak alacaklarını iyi niyetli 3. kişi konumunda olan müvekkili firmadan tahsil etmeye çalıştığı, davacı ... firmasının; müvekkil firma ile ihbar olunan ... yapım arasında haberi olmaksızın sözleşme imzalandığına yönelik iddiaları kötü niyetli olup, gerçeği yansıtmadığı, davacının iddiasının aksine, dava konusu olayda haksız fiil unsurları gerçekleşmediği,

davacı tarafın gişeden elde edilen tahsilattan 100.000,00 tl, telif hakkı tazminatı olarak 100.000,00 tl, maddi tazminat 100.000,00 TL ve manevi tazminat 100.000,00 TL olmak üzere tüm taleplerinin de ayrı ayrı reddi gerektiği, davacı taraf müvekkili firma ile ihbar olunan ... yapım arasında imzalanan sözleşmenin yürürlüğünün durdurulmasını talep etmiş ise de bu talep hukuka aykırı olduğundan ayrıca reddi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen davada ...FSHHM ... esas sayılı dava dosyasında;

İDDİA

İhtiyati tedbir/ihtiyati haciz talep eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketin "..." adlı sinema eserinin ortak yapımcıları olduğunu, eşit hakka, tasarrufa, sorumluluğa ve yükümlülüğe sahip olduklarını, buna ilişkin olarak 20/07/2017 tarihinde ...

Yapımcılığı Sözleşmesi akdedildiğini, eserin Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca 22.10.2018 tarihinde tescil edildiğini, ... numaralı sinema eserlerine ilişkin kayıt tescil belgesinin taraflara verildiğini ancak davalının ...

Yapımcılığı Sözleşmesi ve Kayıt Tescil Belgesi'ne aykırı davrandığını, sorumluluk ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, siname eserinin 26.10.2018 tarihinde gösterime girdiğini, resmi olmayan verilere göre 19 haftada 6. 465,741 kişi tarafından izlendiğini, 84.479.965,78 TL hasılat elde edildiğini, yapımcıların ve dağıtımcı şirketin hasılatı yarı yarıya bölüştüğünü, iki yapımcı olduğu da dikkate alındığında müvekkili şirketin gişe hasılatından doğan payının takribi olarak 21.000.000,00 TL olması gerektiğini, ...

Yapımcılığı Sözleşmesine göre tarafların esere manevi ve mali hakları da dahil olmak üzere %50-%50 oranında sahip ve ortak olduklarını, esere ilişkin mali hak devir sözleşesi mevcud olduğunu ancak davalı yapımcı ortağın bunu bilmesine rağmen aykırı davrandığını, müvekkili şirket ile dava dışı ... Proje Tasarım ve Yapım Hizmetleri Ltd. Şti.

Arasında 01.09.2016 tarihinde Mali Hak Devir Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin ... adlı eserin bir kısım senaryosuna dair, mali haklarını elinde bulunduran dava dışı ...'ten mali hak ve yetkilerinin tümüyle müvekkiline devrine ilişkin olduğunu, sözleşme gereği dava dışı ...'in esere dair elinde bulunlan tüm hakları müvekkili şirkete devrettiğini ve karşılığında maktu bir bedeli ilde ettiğini, maktu bedel dışında müvekkili şirketin payına düşen gişe gelirlerinden de belli şart ve koşullarda bedel alacağı bulunduğunu,

müvekkili şirketin esere daih henüz gelir elde edemediği ve gişeye ilişkin resmi bilgisi olmadığı için edemini ifa edemediğini, bunun dışında dava dışı ...'in jenerikte ey alması gerekirken davalı tarafından yer verilmediğini bu nedenle de müvekkili şirketin edimini ifa etmiyor gibi gözüktüğünü ve davalarla muhatap olmak zorunda kaldığını, oysa ki davalı ...

Yapım'ın müvekkilinin akdettiği Mali Hak Devir Sözleşmesi'nden haberdar olduğunu, sözleşme gereği oyuncu seçimi ve yönetmen değişikliğinin müvekkiline danışılmadan yapıldığını, yapılan hacalamaların bilgi verilmeksizin yapıldığını, müvekkili şirketin şirketin hiçbir gelir elde etmediğini, eserin tamamlanmasının ve vizyon tarihinin geciktiğini, eserin tek taraflı tanıtıldığını ve jenerikin tek taraflı düzenlendiğini, esere ilişkin hukuka aykırı akdedilenl sözleşmeler bulunduğunu, davalının üzerine düşen yapım bedelini , aldığı avanslardan sağladığını beyanla davalının kötü niyetli iş ve işlemlerinin sözleşmeye,

hukuka ve ahlaka aykırı olduğunu, bu durumdaki davalının dava sonuna kadar müvekkiklinden mal kaçırma ihtimalinin yüksek olması ve verilecek kararın icra kabiliyetinin ortadan kalkma ihtimalinin yüksek olması nedeni ile tedbiren davalı ... Yapım ve yetkilileri aleyhine 21.000.000,00 TL ihtiyati tedbir/ihtiyati hacze hükmedilmesine karar verilmesini, müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen ...

Yapım Sözleşmesi'ne ilişkin davalının yarattığı muazaranın kaldırılması için yürütümünün durdurulmasına karar verilmesini, ... adlı sinema eserinin üçüncü kişilerle davalı ...

Yapım arasındaki akdedilen her türlü lisans, dağıtım, yayım, pr ve reklam gibi esere ilişkin haksız sözleşmelerinin yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesini, sözleşmeye aykırı davranan ve sözleşmedeki bütçeden kendisine düşen kısmı üçüncü kişilerden elde eden, müvekkili Şirket'in hakkı olan avans bedelleriyle karşılayan davalının ortaklık payının yeniden düzenlenmesi ve ortaklık payının sıfıra düşürülmesine karar verilmesini, müvekkili Şirket aleyhine hareket eden ve sözleşmeye aykırı davranan davalının payının sıfıra düşürülmesi ile kayıt tescil belgesinin sadece Müvekkil Şirket adına yeniden düzenlenmesine karar verilmesini, davalı ...

Yapım'ın, esere ilişkin tuttuğu mali defter, hesap hareketleri ya da üçüncü kişilere yapılan ödemelere ve üçüncü kişilerden tahsil edilen gelirlere ilişkin ilgililerin kayıt, mali defterler ve belgelerin bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmesini, sözleşme gereği elde edilecek gelirlerden ilk olarak müvekkilin ortaklığa koyduğu bedelin karşılanması kararlaştırılması sebebi ile, davalının haksız ve kötü niyetli olarak;

sözleşme ve eseri kullanarak elde ettiği gişe gelirlerinin tespiti ile şimdilik 100.000,00 TL 'sinin tahsil tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsiline karar verilmesini, sözleşme gereği elde edilecek gelirlerden ilk olarak müvekkilin ortaklığa koyduğu bedelin karşılanması kararlaştırılması nedeni ile, davalının ...

Sinema, ... ve ... şirketlerinden tahsil ettiği avans bedellerinin tespiti ile şimdilik 100.000,00 TL'sinin tahsil tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsiline karar verilmesini, müvekkil Şirket aleyhine kötü niyetli olarak zarara yol açan davalının verdiği zararın tespiti ile, zararın belirlendiği anda arttırılmak kaydıyla, şimdilik 100.000,00 TL maddi zararın reeskont faizi ile tahsiline karar verilmesini, davalının müvekkiline ve Orkestra Şirketine verdiği manevi zarar için 300.000,00 TL manevi tazminatın reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini, kamuoyuna, yapılan haksızlığın duyurulması için, masrafları davalı ...

Yapım'a yükletilmek üzere, sözleşmeye aykırılığın, davalının eserin tamamının kendisinin olduğu yönündeki tek taraflı söylemlerinin ve jenerikte hem müvekkili şirkete hem de dava dışı Orkestra Yapım'a yapılan hukuksuz iş ve işlemlerin ilanına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

SAVUNMA

Davalı karşı davacı vekilinin cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında akdedilen 20/07/2017 tarihli '... Yapımcılığı Sözleşmesi' uyarınca ... isimli sinema filminin çekiminin yapılarak vizyona girmiş olduğunu, ilgili sözleşmenin l.

Maddesi uyarınca müvekkillerinin sözleşme ile üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirerek büyük sesgetiren sinema filmini tamamlayarak vizyona sunduğunu, ancak karşı tarafın sözleşmenin 4.6 ve ilgili maddeleri uyarınca ödemesi gereken 1.000,000 USD bedeli ve artan film maliyetlerini taraflar arasında yapılan onlarca görüşme, ihtarnameler vs hatta arabuluculuk görüşmelerine rağmen bugüne kadar tam ve eksiksiz olarak zamanında ödenmemiş ve sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduklarını, karşı tarafın ödemeleri zamanında yapmayarak sinema eserinin çekilmesini sıkıntıya sokmuş olduğunu,

bu süreçte sinema filmi ile ilgili 3. kişilerle ivedilikle yapılması gereken lisanslama, dağıtım, satış, yayın vb. sözleşmelerin imzalanması gerektiğini, müvekkilleri şirket tarafından sözleşmenin ilgili maddesine uygun olarak lisanslama faaliyetleri gerçekleştirilmiş olduğunu yine sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca lisanslama faturalarının tamamının ...

Sanatlar tarafından kesileceğini, faturaların bir örneğinin ...'e verileceğinin düzenlenmiş olduğunu, müvekkillerinin sözleşmenin verdiği yetki uyarınca 3. kişilerle sözleşme imzalamış olduğunu ve hatta ilk dağıtım sözleşmesi dava dışı ... Film Ltd.

Şti. ile tarafların ortak mutabakatı sonucu imzalanmış ve sözleşmeye davalının da imza atmış olduğunu, ancak gerek lokasyon sayısı, gerek sinema salonu sayısı taahhütleri gibi birçok konuda yaşanabilecek olumsuzluklardan ve şuanda halihazırda dağıtım anlaşması yapılan şirketin sağlayacağı imkanların daha iyi olması nedenleri ile,

ilgili şirketle ortak bir şekilde çalışmama kararı veren tarafların ilk dağıtım sözleşmesini yine birlikte feshetmiş olduklarını, sözleşme ve anılan fesih protokolünün altında davalının da imzası bulunduğunu, dolayısıyla davacı karşı davalı tarafın bu konuda aldatıldıkları, hatta dolandırıldıkları yönündeki iddiasının asılsız olduğunu, tarafların sözleşmeyi ortak kararla fesih etmeleri üzerine müvekkilleri şirketin davalı yanın rızasını alarak yeni bir firma ile (...

Sinema) dağıtım sözleşmesi yapmış olduğunu, dağıtım sözleşmesinin ... Yapımcılığı Sözleşmesinin verdiği yetki ile müvekkili şirket tarafından imzalandığını, karşı tarafında onaylarının alındığını, ...

Sinema ile müvekkili arasında akdedilen film dağıtım lisans sözleşmesi sonrasında elde edilen hasılatın paylaşımına ilişkin davacı-karşı davalı ile müvekkili arasında ek sözleşme hazırlandığını, ancak tüm görüşmelere rağmen davacı-karış davalının olumsuz tutumları ve anlaşmaya yanaşmayan tavırları nedeniyle sözleşmelerin taraflarca imzalanamadığını, davacı karşı davalının sözleşme uyarınca 1.000.000 USD bedeli tam ve eksiksiz olarak zamanında müvekkili şirkete ödemediğini, filmin yapım bütçesinin anlaşılan bedeli aşmak zorunda kalındığını, ancak bu maliyete ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını,

sözleşmede düzenlenmeyen giderlerden de tarafların yarı yarıya sorumlu olduklarını, tüm bu faaliyetlerin münhasıran müvekkili şirkete ait olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmadığını, tarafların bu giderlere eşit olarak katlanma yükümlülükleri olduğunu, filmin dağıtımına ilişkin ...

Sinema'ya kesilen faturanan KDV'sinin davalı taraf hissesine düşen miktarı da müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığını belirterek, asıl davanın reddine karar verilmesini ve karşı davanın kabulü ile, PR, PNA, reklam, baskı tanıtım, koruma vs. giderler dahil filmin reci bütçesinden davalı tarafın sorumlu olduğu ve henüz ödenmeyen tutarın en az 7.512,500 TL olduğundan, öncelikle bu hususun ve bu giderlerin ortaklıktaki ne kadar hisseye karşılık geldiğinin tespitine, eserle ilgili gerçek bütçenin ve yapılan tüm giderlerin mahkemece tespit edilerek, kâr payı dağıtımının ne zaman itibariyle başlayacağının tespitine, taraflar arasındaki ...

Yapımcılığı Sözleşmesi ve 22.10.2018 tarihli Sinema Eserlerine İlişkin Kayıt Tescil Belgesi uyarınca, Eser Tescil Belgesinin tescil edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere davalının kâr payının/ortaklık hissesinin şimdilik %17'ye düşürülmesine, müvekkilleri şirketin ortaklık payının en az %83 olarak düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

ASIL DAVA ... yapımcılığı sıfatı ve eser mali hak sahipliğine dayalı olarak davacının izni ve muvafakati olmaksızın dava konusu sinema eseri niteliğindeki ... filminin sinemalarda dağıtımı ve yayınlanması sebebiyle, eser sahipliğine tecavüzün durdurulması ve FSEK.m.68 ve 70 kapsamında maddi tazminat ile yine FSEK.m.70 kapsamında manevi tazminata ilişkindir.

BİRLEŞEN DAVA davacı ...'nin davalı ... Yapımevi'ne karşı ... Yapımcılığı Sözleşmesi'ne dayalı olarak açılan ve dava konusu "..." filminden elde edilen gelirlerin ortak yapımcı sıfatıyla davacıya ödenmesi, sözleşmeye aykırı iş ve işlemler nedeniyle film yapım payının tamamının davacıya verilmesi taleplerini içerir maddi ve manevi tazminatlı dava .... FSHHM'nin ... esas sırasına kaydolunmuş, bu dosya davalısı ... Yapımevi aynı dosya üzerinden açtığı karşı davada sözleşme hükümlerinin karşı tarafça ihlal edildiği iddiasıyla filmdeki ortak yapımcı payının düşürülmesini talep etmiştir.

Bilindiği üzere 6100 sayılı HMK'nun 166.maddesinde "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.

(2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. (3) Birleştirme kararı, derhal ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir." hükmünün yer aldığı bilinmektedir.

Huzurdaki dava ile ....

FSHHM'nin ... esas sayısına kaydolan dava dosyası incelendiğinde yöneltilen taleplerin iş bu dava dosyasındaki asıl ve birleşen dava/karşı dava sonuçlarından doğrudan etkilenecek nitelikte olduğu, her iki dava dosyasının da tahkikat aşamasında olduğu ve iki dava dosyasında ortak inceleme ve hesaplama yapılmasını gerektirir hususlar olması hasebiyle dosyaların ayrı yürütülmesinin çelişkili kararların doğmasına sebebiyet vereceği ve yine ilgili davanın mahkememiz dava dosyasından önce açıldığı hususu nazara alınarak ilgili mahkemeye birleştirilme konusunda muvafakat sorulduğu,

ilgili mahkemece birleştirmeye muvafakat verildiğine dair mahkememize bilgi verildiği anlaşılmış olup, ....FSHHM'nin ... Esas sayılı davaları arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması, biri hakkında verilecek kararın diğer davayı etkileyecek olması nedeni ile HMK 166/1 maddesi gereğince her iki davanın birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır