İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/59 K.2025/184

Mahkememizde görülmekte bulunan Markanın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; “Davalıya ait “...” ibareli markaların tümünün tescil tarihi üzerinden 5 yılı aşkın süre geçmiş olup, buna karşın davalı markalarını ciddi biçimde kullanmamakta olduğunu, sonuç olarak davalının kullanmadığı ..., ..., ..., ..., ..., ... tescil numaralı markalarının kullanmama nedeniyle iptal edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalıya ait markaların yurtdışı dahil olmak üzere kullanılmakta olduğunu, davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ... başvuru numaralı markaların tescillerinin iptali davasının yerinde olmadığını, SMK Kanunu'nun 9. Maddesinin iptal edilmesi istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne müracaat edilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı (... ibaresini ihtiva eden) markaların kullanmama nedeniyle iptaline karar verilmesi istemiyle açılan bir davadır.

Mahkememizce kaldırma ilamı öncesi verilen davanın kabulüne ilişkin karar istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmış olup, iş bu esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.

Yapılan incelemede ikame edilen davanın ... sigorta şirketine karşı ikame edilmiş ve iş bu şirket yönünden karar verilmiş ise de, istinaf kararında davalı olarak ... sigorta şirketinin gösterildiği iş bu hususun sehven yapılıp yapılmadığı araştırıldığında, yapılan incelemede davalı olan ... sigorta şirketinin ... sigorta şirketi ile birleştirilmesine karar verilmiş olup, bu durumda BAM kararında da belirtildiği gibi yeni davalının ... A.Ş olduğu, mahkememizce kaldırma ilamı sonrası hazırlanan tensip ve devam eden yargılama sürecinde de bu husus nazara alınarak yargılamaya devam edilmiştir.

Dava 12.6.2020 tarihinde açılmış olup, uyuşmazlık tarihinde 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun yürürlüktedir.

6769 Sayılı Yasa'nın 9. Maddesinde; "- (1) Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir.

(2) Aşağıda belirtilen durumlar da birinci fıkra anlamında markayı kullanma kabul edilir:

a) Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması.

b) Markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması.

(3) Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir." hükmü düzenlenmiştir.

6769 Sayılı Kanun'un 26. Maddesinde, madde de sayılan hallerde Kurum tarafından markanın iptaline karar verileceği düzenlenmiş, SMK 9/1-a maddesinde "9 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hâllerin mevcut olmasının" iptal sebebi olarak Kurum tarafından dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

6769 Sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinde;" (1) 26 ncı madde hükmü yürürlüğe girene kadar, iptal yetkisi, anılan maddedeki usul ve esaslara göre mahkemeler tarafından kullanılır.

(2) 26 ncı maddenin yürürlüğe girdiği tarihte mahkemeler tarafından görülmekte olan iptal davaları mahkemeler tarafından sonuçlandırılır.

(3) Mahkemelerin bu madde hükmüne göre vermiş olduğu kararlar kesinleşmesinden sonra mahkeme tarafından Kuruma resen gönderilir."

6769 Sayılı Kanun'un 192/1-a maddesinde; " (1) Bu Kanunun;a) 26 ncı maddesi yayımı tarihinden itibaren yedi yıl sonra yürürlüğe gireceği" düzenlenmiştir. İptali talep edilen davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı ait marka tescil belgeleri mahkememizce celp edilmiştir.

Kullanılmayan markaların iptal edilerek Marka Sicili'nden silinmesi ve ticaret hayatına tekrar dahil edilmesinde, markayı tescil ettirmek isteyen kişi yada şirketlerin yararı olduğu gibi kamu yararı da bulunmaktadır.

Markanın kullanıldığını ispat yükü davalıda olup, davalı tarafça markanın tescil edildiği, sınıf/alt sınıflar için pazar yaratmak yahut mevcut pazarı korumak amacıyla, temel işlevine uygun olarak, anılan ürünlerin ve hizmetlerin menşeini garanti edecek şekilde ve ciddi biçimde kullanıldığının ispatı gerekir.

Markaların ciddi olarak kullanılıp kullanılmadığı yönünde bilirkişi heyetinden rapor alınmış, mali kayıtlar üzerinde inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili ... 4.FSHHM’nin... esas sayılı dosyasını sunulmuş bilirkişi raporunu da ibraz etmiştir.

Davalı yan lisans sözleşmesi sunmuş olup, sözleşme incelendiğinde lisans verenin ... ŞİRKETİ, lisans alanın ... ... , lisansa konu markanın ... nolu “...” markası olduğu, lisans sözleşme bedelinin 100.00 TL olduğu, lisansın inhisari lisans olmadığı , lisans verenin bu markayı kendisinin de kullanabileceği yönünde 7. Madde de açık düzenleme bulunduğu görülmektedir. Sözleşmenin ise 31.7.2018 tarihinde imzalandığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda davalı şirket ile lisans alan ... arasında yapılan lisans sözleşmesinin inhisari olmadığı belirtilmiştir. Ancak davalı yanca bilirkişilerin raporuna karşı beyan dilekçelerinde ; davacı ...

Sigorta AŞ, nin bir ... iştiraki olduğunu, Nitekim lisans sözleşmesinin 10. Maddesinde lisans alan yani ... lisanstan doğan haklarını iştiraki olan sigorta ve/veya emeklilik şirketlerine devredebilecek veya alt lisans verebilecektir şeklinde düzenlenme bulunduğunu, ... ile yapılan lisans sözleşmesinin davacı ile yapıldığının da kabulü gerektiğini, düplik dilekçelerinde ayrıntıları ile bahsettikleri üzere davacı ...

Sigorta ile ... yönetim kurulu aynı kişilerden oluşmakta ve o dönem imzalar da yine aynı yönetim kurulu tarafından atıldığını,her ne kadar bahsi geçen lisans sözleşmesi ilk aşamada inhisari olmasa da daha sonra ... Sigorta AŞ, davalı ... AŞ'den markanın üçüncü kişilere kullandırmayacağı hususunda bir taahhütname talebinde bulunduğunu. ...

Sigorta AŞ'nin bu taahhüt talebi üzerine Marka Lisans Sözleşmesi'nin bir eki olarak Marka Lisans Sözleşmesine İlişkin Taahhütname imzalandığını, davalının "..." markalarını ... ve iştiraklerı dolayısıyla davacı ...

Sigorta AŞ haricinde herhangi bir üçüncü gerçek veya tüzel kişiye kullandırmayacağının taahhütünü verdiğini, dolayısıyla davalının SMK da yer alan ve kullanım şartı olarak sayılan lisans sözleşmesi akdettiğini fakat davacı inhisari olmayan lisans sözleşmesini daha sonra başka kimselere kullandırmama yönünden taahhüt isteyerek lisans sözleşmesini inhisari lisans sözleşmesi haline getirdiğini, daha sonra lisans sözleşmesinin dava dışı şirketle akdedilmiş olduğu iddiası yada sözleşmenin inhisari olmadığı yönündeki iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu ve davacının kötü niyetli olduğunu ileri sürmüştür.

Delil olarak davacı vekilince sunulan ... 4.FSHHM’nin... esas Sayılı dosyasına bilirkişilerce sunulan 2.4.2021 tarihli rapor incelendiğinde ; ..”.

Dava dosyasında yer alan 1 adet lisans sözleşmesi ile internet sitesinden alınan bilgilendirme dokümanları ile poliçeler dikkate alındığında ... markasının ciddi ve eskiye dayalı kullanımını ispat etmek amacıyla dosya içerisinde belgelerin sunulduğunu, belgelerin incelenmesi neticesinde, dava konusu markayı oluşturan ... ibaresinin ...

ŞİRKETİ tarafından Türkiye'de kullanımının yaygın ve eylemli olmadığını sadece ... ile ... sayılı ... markasına ilişkin 31.07.2018 tarihli lisans sözleşmesine yer verildiği ve bununla – birlikte ... alan adında yayın yapan web sitesinden alınan ekran görüntüleri ve bir kısım acente kullanım belgelerinin olduğunu, görülmüştür. ,Söz konusu bu belgelerin markanın Türkiye'de kullanımına yönelik olmadığının görüldüğünü, sunulan deliller kapsamında ilgili firmanın Türkiye'de aktif bir ticari faaliyette bulunduğu görülmediğinden Türkiye'de önceki kullanıma dayalı üstün bir hakkı bulunmadığını bildirmişlerdir.

Mahkememizce ciddi kullanıma ilişkin mali kayıtlar üzerinde yapılan incelemede fatura ve ticari kayıtlar, davalı yanca sunulu lisans kaydı ve marka lisans sözleşmesine ilişkin bila tarihli taahhütname içerikleri bir bütün olarak incelendiğinde davalının ciddi olarak kullanımda bulunduğunu ispat edemediği anlaşılmıştır.

Davalının ciddi kullanımının olmadığı dosya kapsamı itibari ile tartışmaya açık olmayacak şekilde saptanmış olmak ile birlikte kaldırma ilamına esas teşkil eden husus İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamında;

" mahkemece öncelikle, davacı ... Sigorta AŞ' nin ... iştiraki olup olmadığının araştırılması, yukarıda aktarılan SMK 24/1-2 maddeleri ve sözleşmeler gereğince Lisans Sözleşmesinin inhisari olup olmadığının, davalının markayı kullanmadığı sonucuna varılması halinde, haklı sebebe dayanıp dayanmadığının ve davacının kötüniyetli olduğuna yönelik davalı iddiasının değerlendirilerek, sonucuna göre hüküm kurulması gerekir iken bu konuda herhangi bir araştırma yapılmadan eksik inceleme neticesinde karar verilmesi yerinde görülmemiştir." şeklinde gösterilmiş olup,

Mahkememizce bam ilamının gereğinin eksiksiz ifası için taraf vekillerine bu konuda kesin mehil verilmiş, herhangi bir bilgi ve belge kesin sürede taraflarca sunulmamış olup, mahkememizce bununla yetinilmeyerek ...Merkez Birliğine de müzekkere yazılmış, cevabi yazı ve ekindeki belgeler incelendiğinde;

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (BDDK) 29.05.2015 tarih ve 6318 sayılı kararı ile; ... Bankası A.Ş. ‘nin kısmen veya tamamen devri, satışı veya birleştirilmesi amacıyla 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince ...’na (...) devredilmesine karar verilmiş ve bahse konu karar ... tarih ve ... sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır. ... Bankası A.Ş. ‘nin ...’ye devri ile birlikte iştiraki olan ... A.Ş. ‘deki hisseleri de 29.05.2015 tarihinden itibaren ...’na (...) devredilmiştir. ..., 28.10.2016 tarihinde ... Sigorta A.Ş. ‘nin ... Bankası A.Ş. ‘ye ait olan hisselerini ihale yoluyla satışa çıkarmıştır. İhale sonucunda ... Sigorta A.Ş. ‘nin %86 oranındaki hisselerini... satın almış ve şirketin büyük hissedarı olmuştur.

Gelen cevabi yazılarına göre davacı şirketin ... iştiraki olduğu bu hususta niza olmadığı ancak aynı cevabi yazıda açıkça belirtildiği ve dosya kapsamından da görüleceği üzere 31/07/2018 tarihli lisans sözleşmesinde, lisans verenin ...

Sigorta Anonim Şirketi, lisans alanın ... olduğu açık olup, iştiraki dahi olsa dava dışı birlik ile yapılan sözleşmenin davacı ile yapılmış gibi kabul edilmesinin mümkün olmadığı dikkate alındığında, "... ile yapılan lisans sözleşmesinin davacı ile yapıldığının kabulü gerektiğine dair" savunmanın isabetli olmadığı, bu hususun cevabi yazı ile de ayrıca belirtildiği Bilindiği üzere aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, lisans inhisari değildir.

Lisans veren markayı kendi kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere aynı markaya ilişkin başka lisanslar da verebilir. İnhisarı lisans söz konusu olduğu zaman, lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça, kendisi de markayı kullanamaz.

Sunulan 31.7.2018 tarihli lisans sözleşmesinde ... nolu “...” markası için verilen lisansın açıkça inhisari lisans olmadığı , lisans verenin bu markayı kendisinin de kullanabileceği yönünde 7. Madde de açık düzenleme bulunmaktadır. Sonradan bila tarihli taahhütname ise asıl sözleşmenin eki olup, asıl sözleşmeden ayrı olarak yorumlanamaz.

Kaldiki bu taahhütnamede de açıkça inhisari olmayan hakları ibaresini kullanarak davalının bir başkasına markayı kullandırmayacağı , devir ve lisansa konu yapmayacağı taahhüt edilmiş olup, görüldüğü üzere verilen lisans inhisari olmayıp, davalının da markayı kendisinin kullanmayacağı yönünde bir taahhüt olmadığı açıktır.

Öte yandan mali kayıtlarda davalı markayı kullandığını ispat edememiş olup, ayrıca lisans alan ...’nin, (...) başlıca görevi çiftçi ortaklarına tarımsal üretimleriyle ilgili her türlü girdi ihtiyaçlarının uygun koşullarda sağlanması, ürünlerin değerlendirilmesi ve pazara sunulması olan, kanunla kurulmuş, kamusal bir güvenceye haiz özel hukuk tüzel kişiliğini haiz kooperatif niteliğinde bir kuruluş olup , davalının sigorta sektörü içinde bir çok firma varken 100 TL gibi bir bedel ile üstelik 5 yıl süre ile bu kuruluşa üstelik inhisari lisans verildiğini ileri sürmesi ticari hayatın gereklerine göre Mahkememizce olağan kabul edilmemiştir.

Bu durumda Bam ilamında bahsi geçen eksikler giderilmiş olup, Lisans Sözleşmesinin inhisari olmadığı, ... ile yapılan lisans sözleşmesinin davacı ile yapıldığının kabulü gerektiğine dair" savunmanın isabetli olmadığı, bu hususun cevabi yazı ile de ayrıca belirtildiği ve yine yukarıda da belirtildiği üzere davalı yanın bahse konu markaları kullanmayacağı yönünde vermiş olduğu taahhütname bulunmadığı, bu durumda davacının ikame ettiği davada hukuki yararın var olduğu ve davanın kötüniyet mahsulü olmadığı cevabi yazı ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile saptanmış olup, Bam kararındaki eksikler giderilmiştir.

Zira Kanun kapsamında iptali istenen markanın ciddi biçimde kullanılması gerekmektedir. Buna göre kullanımın niteliği önemlidir. ... kararlarına göre, ciddî kullanımın tespitinde, marka sahibinin niyeti veya plânlarından hareket edilmemelidir. Değerlendirmenin somut, objektif ölçütlere göre yapılması gerekmektedir.

Kullanmanın ciddî olup olmadığı; kullanmanın süresi, şekli, işletmenin büyüklüğü, mal veya hizmetin türü, satış miktarı, rakip işletmelerin tutumu gibi çeşitli objektif ölçütlere göre yapılacak bir değerlendirme sonucunda belirlenmektedir. Bu ölçütlere göre kullanmanın görünüşte kaldığı durumlarda, markanın kullanılmadığı kabul edilmektedir.

Ciddî biçimde kullanma koşulu, somut olaya özgü değerlendirme yapılmasını gerektiren, esnek bir ölçütü belirtmektedir .öte yandan marka üzerindeki kullanımın anılan hüküm uyarınca bir hak bahşedebilmesi için yurt içinde ve yerelden daha geniş bir coğrafyada, nizasız, fasılasız ve yoğun bir şekilde gerçekleşmiş olması gerekir (Yargıtay 11. H.D.'nin 13/02/2019 tarih ve...

E.- ...K.).Davalının ...’ta markasının kullanımına hisse devir sözleşmesi kapsamında izin verdiği yönündeki beyanlarının da sonuca etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekili her ne kadar 6769 Sayılı Yasanın 9. Maddesi uygulanma koşullarının süre itibariyle oluşmadığını, 556 Sayılı KHK'nın ilgili maddenin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği ve yeni yasanın yürürlük tarihi itibariyle kullanmama nedeniyle iptal için 5 yıllık sürenin 6769 Sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ancak 5 yıl sonra uygulanabileceğini ve davanın 6769 Sayılı Yasanın yürürlüğünü takip eden 5 yıl sonra yani ancak 11.1.2022 tarihinden sonra açılabileceğini iddiası ile dava şartının bulunmadığını ileri sürmüş ise de, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16/06/2019 tarih ve ... E. ... Sayılı ilamları gözetildiğinde bu yöndeki iddianın da yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Keza Anayasa mahkemesine iptal başvurusu şartlarının da oluşmadığı anlaşılmıştır.

Tüm açıklanan gerekçeler, Yüksek yargı uygulamaları , Taraf iddia ve savunmaları, marka tescil belgesi, ...ANONİM ŞİRKETİ, ile ... ... arasında ... nolu “...” markası için imzalanan 31.7.2018 tarihli 5 yıl süreli basit lisans sözleşmesi, bila tarihli marka lisans sözleşmesine ilişkin taahhütname, ... 4.FSHHM’nin ... esas dosyasına bilirkişilerce sunulan 2.4.2021 tarihli rapor kapsamı, Bilirkişiler ... ve ...'in 28/12/2021 havale tarihli denetim ve hüküm kurmaya elverişli HMK 266 madde kapsamında hazırlanmış bilirkişi raporu dikkate alındığında ;

... tescil numaralı markasının tescilli olduğu, ... Sınıfta. “Kaza, hayat, yangın, sağlık,deniz sigortası hizmetleri, sigorta araştırma hizmetleri, hayat sigortası istatistikleri hizmetleri (aktüeryahizmetleri), sigorta konusunda bilgilendirme hizmetleri....

Finansal ve parasal hizmetler: Bankacılık hizmetleri, finansal yönetim hizmetleri, finansal analiz hizmetleri, finansal sponsorluk hizmetleri, finansal konularda bilgilendirme hizmetleri, factoring (mal satın alma - alacak toplama organizasyonları) hizmetleri, leasing (finansal kiralama) hizmetleri, taksitle alış veriş kartları düzenleme hizmetleri, para değişim hizmetleri... Gayrimenkul İşleri: Emlak komisyonculuğu hizmetleri, apartman yöneticiliği hizmetleri...

Menkuller için değer biçme (kıymet takdiri) hizmetleri: Antika paraların değerini belirleme hizmetleri, antikaların değerini belirleme hizmetleri,mücevherlerin değerini belirleme hizmetleri, pulların değerini belirleme hizmetleri, sanat eserlerinin değerini belirleme hizmetleri... Gümrük komisyonculuğu hizmetleri.” emtialarında, dava tarihinden önceki 5 yıllık dönemde, ciddi kullanımın bulunmadığı,... tescil numaralı markasının tescilli olduğu, ... Sınıfta.

“Kaza, hayat, yangın, sağlık,deniz sigortası hizmetleri, sigorta araştırma hizmetleri, hayat sigortası istatistikleri hizmetleri (aktüerya hizmetleri), sigorta konusunda bilgilendirme hizmetleri....” emtialarında, dava tarihinden önceki 5 yıllık dönemde, ciddi kullanımın bulunmadığı,... tescil numaralı markasının tescilli olduğu, ... Sınıfta.

“Kaza, hayat, yangın, sağlık,deniz sigortası hizmetleri, sigorta araştırma hizmetleri, hayat sigortası istatistikleri hizmetleri (aktüerya hizmetleri), sigorta konusunda bilgilendirme hizmetleri....” emtialarında, dava tarihinden önceki 5 yıllık dönemde, ciddi kullanımın bulunmadığı,... tescil numaralı markasının tescilli olduğu, .... Sınıfta.

“Kaza, hayat, yangın, sağlık,deniz sigortası hizmetleri, sigorta araştırma hizmetleri, hayat sigortası istatistikleri hizmetleri (aktüerya hizmetleri), sigorta konusunda bilgilendirme hizmetleri....” emtialarında, dava tarihinden önceki 5 yıllık dönemde, ciddi kullanımın bulunmadığı,... tescil numaralı markanın tescilli olduğu, ... Sınıfta.

“Sigorta Hizmetleri emtialarında, dava tarihinden önceki 5 yıllık dönemde, ciddi kullanımın bulunmadığı,... tescil numaralı markanın tescilli olduğu, ... Sınıfta. “Sigorta Hizmetleri... Finansal ve parasal hizmetler... Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri...

Gümrük müşavirliği hizmetleri..” emtialarında, dava tarihinden önceki 5 Yıllık dönemde, ciddi kullanımın Bulunmadığı gözetilerek: MARKALARIN 6769 sayılı SMK 9. Madde kapsamında iptaline,Karar kesinleştiğinde ilamın TPMK'na bildirilmesine karar verilerek aşağıdaki şekiyde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır