İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/937 K.2018/1026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, 02/04/2012 tarihinde, temizlik işlemlerinde kullanılmak üzere davacı şirkete ait çeşitli ürünlerin alım satımına ilişkin sözleşme imzalandığını sözleşme ile davalı şirketin her yıl için 4.100 kg olmak üzere 3 yıllık süre içinde 12.300 kg ürün alacağının taahhüt edildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5. maddesine göre müvekkili şirketin davalı şirkete sözleşme içerisinde yer alan tonaj kotasına ilişkin taahhüdü de dahil tüm taahhütleri karşılığında,

davalı şirkete 27.080 USD değerindeki makinelerin promosyon olarak verildiğini ancak sözleşmenin süresinin bitmesini takiben müvekkili şirketin kayıtları üzerinde yapılan incelemede davalının sözleşme süresince 12.300 Kg alması gerekirken toplamda sadece 3.400 Kg ürün alımı yaptığını, tonaj kotasına ilişkin taahhüdünü yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin zarara uğradığını belirterek 19.594 USD'nin davalıdan 03/04/2015 tarihinden itibaren bankalarca bir yıllık döviz mevduatına uygulanan faiz oranında işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek ya da tüzel kişinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, müvekkilinin şirket adresinin Merzifon olduğunu, bu nedenle yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili Merzifon Asliye Hukuk(Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, esasa ilişkin olarak da;

davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkil şirketçe tonaj kotasıyla ilgili olarak yapmış oldukları araştırmalar neticesinde 290 odalı bir otel için senelik 1 tonluk ürün kullanımı yapılırken müvekkil şirkete ait 70 odalı otel için senelik 4.100 Kg'lık sözleşme imzalanmasının müvekkili şirketin yetkilisinin bilgisizliğinden faydalanılarak, otelin ilk açılış ayında tecrübesizlik nedeniyle imzalatılmış olduğunu, bu durumun hayatın olağan akışına da aykırılık teşkil ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup, taraf delillerine ilişkin bilgi ve belgeler celp olunmuştur.

(2)Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdii edilmiş olup, Mali Müşavir ... tarafından tanzim olunan 04/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davalı firma (...

A.Ş.) 02/04/2012 tarihli sözleşmenin 3. maddesi kapsamında 3 yıl içerisinde satın almayı taahhüt ettiği 12.300 Kg ürünü davacı ...A.Ş. tarafından Ankara...Noterliğinden çekilen 06/02/2017 ihtarname tarihine kadar 3.400 Kg olarak satın aldığı ve sözleşme gereği yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı firmanın 02/04/2012 tarihli sözleşmenin 5. Maddesi 1. Fıkrası kapsamında satın alma taahhüdü karşılığı promosyon olarak verilen makineleri, davacı firmanın Bayisi ...Şti'nin 12/04/2012 tarih ve ...nolu irsaliydi fatura ile ...

A.Ş'ne teslim ettiğinin belirlendiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9. Maddesinin fesih ile ilgili kısmında açıkça belirlediği gibi taahhüttün yerine getirilmemesinden dolayı promosyon ürünlerin bedelinin alıcı (...

A.Ş) tarafından ödeneceğinin karara bağlandığını, davacı firma promosyon olarak verilen makinelerin bedeli olan 27.080 USD'den davalının yaptığı alım miktarı olan 3.400 KG karşılığı 7.486 USD düşüldükten sonra bakiye 19.594 USD'yi tazminat olarak talep ettiğini, incelenen ticari defterler, faturalar ve sözleşme kapsamında davacının dilekçede yer alan bedel olan 19.594 USD ( 66.980,12 TL) üzerinden davalı taraftan alacaklı olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

(3)Davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde talimat yoluyla incelemesi yapılmasına karar verilmiş, Merzifon Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Sıfatıyla)'nce mali müşavir Esra Ünlü tarafından tanzim edilen raporda özetle; davalı şirketin "... A.Ş" adı altında faaliyet gösterdiğini, davalının 2012- 2013- 2014- 2015- 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış kayıtlarının ve defter açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, davalının defterlerinin işyerinin merkez adresinde incelendiği, 2012- 2017 yılları arasında ... Ltd.'den kesilen mal alış ve promosyon ürün faturalarının muhasebe kayıtlarına uygun olarak yevmiye defterine işlendiğinin tespit edildiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; sözleşmeye aykırılık iddiası kapsamında açılan maddi tazminat davasıdır. Davacı taahhüt verilmiş olmasına rağmen davalı tarafça alım kotasına uyulmadığı ve eksik ürün alındığı iddiasıyla fark bedelinin tahsiline yönelik olarak huzurdaki davayı ikame etmiştir. Somut olaya bakıldığında imza edilen sözleşmenin 02/04/2012 tarihli olup 3 yıllık bir süreyi kapsadığı ve iş bu sürenin dolmasının akabinde kendiliğinden ortadan kalkmış olduğu görülmektedir.

Asgari alım taahhüdü sözleşmenin üçüncü maddesi uyarınca yıllık alım taahhüdüne göre belirlenmiş olup davacı tarafından sözleşmenin dokuzuncu maddesi kapsamında ifaya ekli mahiyetteki ceza koşulunun, taahhüdün geçerli olduğu dönem itibariyle her yıl talep edilmediği ve çekince koymaksızın devam eden yıllar için sözleşmenin ifa edilmesine devam edildiği,

sözleşme dönemi boyunca eksik alıma ilişkin herhangi bir ihtarname sunulmadığı gibi sözleşmenin de çekince koymaksızın davalı tarafından sözleşme feshedilinceye kadar devam ettiği kaldı ki sözleşmenin sürenin bitimi akabinde kendiliğinden sonlanmış olup davalı tarafça eksik alım iddiasına yönelik olarak sözleşmenin feshi iradesinin somut olayda söz konusu olmadığı,

Ankara ...Noterliği'nce gönderilen ihtarnamenin sözleşmenin sona ermesinin akabinde iki yılı aşkın bir sürenin geçmesinden sonra kayıtların tetkik edilmekle durumun fark edildiğinin beyan edilerek keşide edilmiş olduğu görülmekle davacının 6098 Sayılı TBK 179-(2) maddesi uyarınca ifaya ekli ceza talep edemeyeceği takdir olunduğundan sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.