İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/522 K.2024/569

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle davacının .... F-22 Sk.

No:1/2 Avcılar İstanbul adresinde ... ünvanıyla tekstil ürünleri geri dönüşüm atıkları işi yaptığını, davacının yaptığı ticaret sebebiyle almış olduğu kıymetli evrakları (çekleri ve senetleri) kendi iş yerinin güvenliğinin çok yüksek olmaması sebebiyle ikamet etmekte olduğu evinin giriş katında bulunan ve öz abisine ait olan güvenilir bir kasada muhafaza etmekte olduğunu, davacının kıymetli evrakları ve bunun haricinde değerli başkaca eşyalarını muhafaza ettiği kasanın bulunduğu iş yerinde 25.01.2021 tarihinde dış taraftaki kepenkte bulunan asma kilidin kesilmesi ve dış kapının kilidinin patlatılması suretiyle hırsızlık olayı yaşandığını,

hırsızlar tarafından davacının kıymetli evraklarını muhafaza ettiği çelik kasa içerisindeki tüm kıymetli evrak ve sair değerli eşyalarla birlikte tamamen alınmış olduğunu, davacının ticari ilişkisi sebebiyle almış olduğu çekleri ciro edilmemiş halde kasada muhafaza etmekte olup huzurdaki davaya konu çek de yukarıda bahsedilen hırsızlık olayı neticesinde davaının elinden imzasız olarak çıkmış olduğunu, hırsızlık neticesinde icra takibi başlatıldığını, davacının çeklerini ve bonolarını muhafaza ettiği kasanın hırsızlık neticesinde çalınmış olduğu olay sebebiyle ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/... Sor. Nolu dosyasındaki evraklardan anlaşılmakta olduğunu, davacının yaşadığı hırsızlık olayı neticesinde çekler ve senetler elinden rızası dışında çıktığı için .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyası ile çek zayi ve iptali davası açılmış 775.000 tl teminat yatırılarak çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmesinin önlenmesi yönünde karar alınmış olduğunu, bu ödeme yasağına rağmen davalı alacaklı çeki kötü niyetli olarak icra takibine koyduğunu belirterek ...

A.Ş''nin ... çek numaralı, 31/06/2021 keşide tarihli 5.000,00 TL bedelli, ... tarafından keşide edilen çekin istirdatı, davacıya aidiyetinin tespiti ile davacıya verilmesini, davacının davaya konu çekten ve ....

İcra Müdürlüğünün ... e. sayılı takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitini, kötü niyetli olarak çeki iktisap eden ve tahsile girişen davalı alacaklı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata %10'dan az olmamak üzere para cezasına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı şirketin ülke çapında faaliyet gösteren işlem hacmi oldukça yüksek ve bu tür hırsızlık olaylarının içerisinde olmaya tevessül edecek bir şirket olmadığını, dava dilekçesindeki iddialar doğru ise davalı şirketin yaşanan hırsızlık olayında birlikte hareket etmek suretiyle fail değil olsa olsa davacı ile birlikte mağdur konumunda olabileceğini, davalının dava konusu çek müşterisi ... ile aralarında akdedilen 03/12/2020 tarihli faktoring sözleşmesine binaen 27/01/2021 tarihinde devraldığını,

çekin müvekkili şirkete devir ve ciro edilmesini sağlayan faturaya bağlı alacak temliki işleminin 6361 sayılı kanunda belirtilen esaslara ve BDDK’nın belirlediği kriterlerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, davacının ileri sürdüğü itiraz ve iddiaların hukuken şahsi defi niteliğinde olmakla davacı ve davalı ... arasındaki ilişkide doğrudan taraf olmayan davalıya karşı ileri sürülemeyeceğini, bunun tek istisnasının davalı şirketin davacının zararına bile bile kötü niyetli olarak hareket etmiş olması halidir ki davalı açısından böyle bir durumun söz konusu olamayacağını,

davalının çekin iktisabında kötü niyet veya ağır kusurunun bulunmadığını, davalının çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve davacının zararına kastederek hareket ettiğine dair hiçbir delil / belge bulunmadığını, davacı tarafın davalı şirkete var olmayan sorumluluklar yükleyerek üzerine düşen ispat külfetinden kurtulmaya çalıştığını, çek iptali davasının hasımsız bir dava olmakla birlikte bu dava sonucunda verilen kararın da kesin hüküm niteliğinde olmadığını dolayısıyla bu davada verilen ödeme yasağı kararının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil edemeyeceğini,

davalı ile davacının yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle mağdur olduklarını, sorunun hukuki olarak çözümünün çeki çaldıran davacının mı yoksa çalıntı çeki iyi niyetle bilmeden iktisap etmiş olan üçüncü kişi konumundaki davalının mi menfaatinin korunacağı noktasında olduğunu, açıklanan nedenlerle haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen davanın reddini, davacının alacağın %20’sinden az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/... soruşturma sayılı dosyası, .... ATM'nin ... esas sayılı dosyasının UYAP sureti, .... İcra Dairesi'nin ... icra dosyasının UYAP sureti, .... ATM'nin ... esas sayılı dosyasının UYAP sureti, davalının vergi dairesi kayıtları dosya içerisine alınmıştır.

Davalılardan ... A.Ş. alacağının tahsili amacıyla 02/08/2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün ... Esas dosyasıyla ödeme emri göndermiş ve icra takibi başlatmıştır.

Dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi olunmuş düzenlenen 20/05/2021 tarihli raporda, Çalındığı ifade edilen dava konusu çekin davacı ...’a ait olup olmadığının değerlendirilmesi Sayın Mahkeme’nin takdiri olduğu, (Davacı tarafından çek fotokopisi karakol ve Savcılık makamına çalınan diğer çeklerle birlikte ibraz edilmiştir.) davalı ... A.

Ş. nin yaptığı finansman işleminde ilgili kanun ve yönetmeliğin emrettiği istihbarat çalışması yapma yükümlülüğünü yerine getirdiği konusunun ispata muhtaç olduğu, ciro ile alınan çekin arkasındaki ciro ile fatura muhatabı isimlerinde uyuşmazlık bulunduğu, ilgili yönetmelik gereği ciro uyuşmazlığı bulunan dava konusu çekin davalı tarafından teslim alınmasının kanun ve yönetmeliklere aykırı olduğu, davalı ... A. Ş. nin kusursuzluğunu ispat

edemediği belirtilmiştir.Dosya yeniden ek rapor aldırılmak üzere bilirkişiye tevli olunmuş düzenlenen 12/08/2023 tarihli raporda davalı ... A.

Ş. nin yaptığı finansman işleminde ilgili kanun ve yönetmeliğin emrettiği istihbarat çalışması yapma yükümlülüğünü yerine getirdiği, yapılan işlemlerin genel kabul edilmiş uygulamalara göre ve kanun ile yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapıldığı, tüm işlemlerin ticari defter ve kayıtlarında bulunduğu, Sunulan ek belgeler ve (çek arkasındaki ciro ve faturadaki isim arasındaki farklılığın basit hata olarak kabulü halinde) davalı ... A.

Ş. nin çekin iktisabında kötü niyet veya ağır kusurunu belirleyecek bir bulguya rastlanmadığı belirtilmiştir.Dava; .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında davacının borçlu olmadığının tespiti ile takibe dayanak ... ... A.Ş. / ... Şubesi'ne ait 31/06/2021 tarihli keşidecisi... olan 5.000,00-TL bedelli çekin istirdatı talebine ilişkindir.

Yapılan yargılama, bilirkişi rapor ve ek raporları, icra takip dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Davaya konu olan ... ... ... ... numaralı çekin keşidecisi..., tutarı 5.000- TL keşide yeri ... keşide tarihi 31.06.2021 olan, arka yüzünde ... – ... ... San. ve Tic. A. Ş. – ... ve ... A. Ş. ciroları mevcut olan çekin davacı tarafından dava dışı ... Tekstil A.

Ş den devir alındığın ancak 25/01/2021 tarihinde yaşanan hırsızlık olayında dava konusu çekle birlikte bir çok kıymetli evrak/senetlerin bulunduğu kasanın çalındığından bahisle .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında davacının borçlu olmadığının tespiti ile takibe dayanak ... ... A.Ş. / ... Şubesi'ne ait 31/06/2021 tarihli keşidecisi... olan 5.000,00-TL bedelli çekin istirdatının talep edildiği anlaşılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanıldığından mali yönden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce yaptırılan mali inceleme neticesinde davacının usulüne uygun tutulan ticari defter ve kayıtlarına göre; davacı ...'ın kayıtlarında ... Tekstilin cari hesabı incelenmiş olup, anlaşmazlık konusu çekin cari hesapta kaydına rastlanmamıştır.

Davacı tarafından yine bu çek ile ilgili bir teslim tutanağı bulunmadığı ve kayıtlarında yer almadığı ifade edilmiştir. Buna karşılık davalı ... A. Ş. tarafından dava dışı ...’e 27.01.2021 tarihinde yapılan finansman işleminde davacı ... tarafından çalıntı olduğu iddia edilen dava konusu çek ödeme aracı olarak teslim alınmıştır. Ancak temlik alınan fatura muhatabı ile teslim alınan çekin arkasında işlem yapılan ...’den önceki ciro arasında uyumsuzluk bulunmaktadır.

Fatura ... ... San. Ve Tic. A. Ş'ye düzenlenmesine karşılık çek arkasındaki ciro ...San. Ve Tic. A. Ş. ye aittir. Bu husus basit yazım hatası olarak kabul edilmekle iki şirketin aynı şirket olduğu anlaşılmaktadır. Yine davalı ... A. Ş. nin firma ve çek istihbaratı yaptığı görülmektedir.

Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin, BDDK tarafından 04/02/2015 tarihli ve 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı ve Yönetmelik 11. maddeye göre 01/01/2015 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.

Davalı faktoring şirketi ile diğer davalı ... arasında yapılan faktoring sözleşmesi 03.12.2020 tarihli olup buna göre sözleşme tarihinden önce 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe giren Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in ilgili maddeleri ve akdedilen Faktoring sözleşmesi kapsamında 20.01.2021 tarihli gerçek bir faturadan doğan alacağın temlik alındığı, davalı tarafından faturanın gerçekliği araştırıldığı, zaten faturanın gerçek bir mal ve hizmet satışından doğduğu hususunda fatura borçlusu tarafından yapılan herhangi bir itiraz da bulunmadığı,

ödeme aracı olarak verilen çeke ilişkin olarak keşidecinin ödeme kabiliyeti ve kredibilitesi banka nezdinde araştırıldığı ve kredibil olduğu anlaşılınca da çek ödeme aracı olarak kabul edilerek işlemin tamamlandığı dolayısıyla faktoring şirketinin çeki kötü niyetli iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunun TTK'nın 790. ve 792. maddeleri kapsamında eldeki delillere göre ispat edilemediği çekte davacının cirosunun bulunmadığı ve davacının defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

22/07/2024 Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır