İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/35 K.2024/353

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin 18/08/2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının 3.nolu maddesi ile ortaklık esas sözleşmesinin Sermaye başlıklı 6.maddesi hükmünün değiştirilerek sermayenin azaltılmasına ve eş zamanlı olarak artırılmasına karar verildiğini, işbu genel kurul kararının iptali için açtıkları ....ATM ... esas sayılı dosyasında davanın kabulüne karar verildiğini, işbu 27/10/2022 tarihli mahkeme kararı ile davacının hissesinin her ne kadar 14/10/2022 tarihli hazirun cetvelinde 15.285.008,70 TL olarak gözükmekte ise de sermaye azaltım ve artırımı öncesindeki 31.668.300,00 TL'ye tekrar çıktığını,

davacı tarafından ....Noterliğinin 01/04/2022 tarih ... yevmiye sayılı 2021 yılı hesap dönemine ilişkin genel kurulun toplantıya çağrılması talepli ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğinden İstanbul 10.ATM ... esas sayılı dosyası ile şirket ortaklarının genel kurul toplantısına çağrılması talepli dava açıldığını, yargılama devam ederken davalı şirket yönetim kurulunca 30/05/2022 tarihinde karar alınarak 2021 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısının 02/09/2022 tarihinde yapılmasına karar verildiğini, ancak toplantıdan on beş gün önce hazır edilmesi zorunluluğu olan finansal tablolar süresi içinde hazır edilmediğinden incelenemediğini,

tabloların 22/08/2022 tarihinde hazır edileceğine ilişkin tutanak tutulduğunu, 02/09/2022 tarihinde şirket merkez adresinde davalı şirketin 2021 yılı olağan genel kurul toplantısı yapılmış olup gündem maddelerinin müzakeresine geçilmeden 6102 Sayılı TTK 420.maddesi kapsamında 3,4,5,6,7,8,9,10.gündem maddelerinin müzakeresinin ertelenmesini talep ettiklerini, zira şirkete bilanço, gelir tablosu, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporu ve bağımsız denetçi raporu ile ilgili sorular sorulduğunu, ertelenen 2021 yılı olağan genel kurul toplantısının 14/10/2022 günü yapılmasına karar verildiğini,

cevaplanması talep edilen soruların toplantı tutanağına geçirilmiş olup toplantıdan en az 7 gün önce tebliğ edilmek üzere yazılı olarak yanıtlanması, sorulara ve cevaplara dayanak belgelerin, faturaların, raporların ve belgelerin incelemeye hazır edilmesinin talep edildiğini, 07/10/2022 tarihinde şirket merkezine gidildiğinde herhangi bir evrak ibraz edilmemesi ve hazır edilmediğinin görülmesi üzerine bu hususa ilişkin noterlik eliyle tespit tutanağı tutulduğunu,

02/09/2022 tarihli tutanakta yer alan sorularına ilişkin olarak davalı şirket yönetim kurulu üyesi ... tarafından....Noterliğinin 05/10/2022 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, işbu cevabi ihtarname ile sorularına hiçbir surette cevap verilmediğini, davacının bilgi edinme ve inceleme hakkının ihlal edildiğini, şirket ortağı ...'un aile şirketine piyasa rayiçleri altında bir vade ile çalışılarak şirket kaynaklarının aktarıldığı bu şekilde şirketin zarara uğratıldığı; şirketin ...'un aile şirketine borç verdiği ve buna rağmen alacağını tahsil edemediği; kambiyo zararının arttığı ve bunun yönetilemediği;

transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü başka bir şirkete kar aktarımı yapıldığı ve bu yolla şirketin zarara sokulduğu; piyasa koşullarına uygun alım, satım, faiz, faiz oranı ve vade uygulanıp uygulanmadığı, haliyle bu yollar ile kaynak aktarımı yapıldığı gibi şüpheler ve endişelerin giderilemediğini ve ortadan kaldırılamadığını, belirtilen endişeler ve şüpheler giderilememiş olduğundan ve anılan şüphelerin kuvveti arttığından bahisle 14.10.2022 tarihli ertelenen Olağan Genel Kurul Toplantısında genel kurula özel denetçi atanması talep edilen konular ekli dilekçesi sunularak gündeme özel denetçi maddesinin eklenmesinin talep edildiğini,

işbu taleplerinin genel kurul oylamasına açıldığını, yapılan oylama neticesinde özel denetçi atanmasının gündeme eklenmesine ilişkin taleplerinin 134.714.991 adet olumsuz oy ile oy çoğunluğu ile reddine karar verildiğini, bunun üzerine tutanağa talepleri doğrultusunda muhalefet şerhi düşüldüğünü, bu nedenlerle ... ve ...

Sanayi Anonim Şirketinde 01.01.2021-31.12.2021 hesap dönemine ilişkin olarak özel denetim yapılmasına; şirketin zarara uğratıldığının tespitinin yapılabilmesi adına, dilekçede ayrıntılı olarak belirtilen hususlarda 02.09.2022 tarihli tutanakta yer alan soruları da nazara alınmak suretiyle ve/veya Mahkemece takdir edilecek hususlarda davalı şirketin ve TTK 200. gereğince davalı şirketin bağlı ortaklıklarının evrakları da dahil olmak üzere 01.01.2021-31.12.2021 yılına ilişkin ihtiyaç duyulacak tüm evraklar üzerinde inceleme yapmak üzere davalı ... şirketine özel denetçi/denetçiler atanmasına,

bu doğrultuda Özel Denetçi Raporu hazırlanmasına ve bu Rapora dayanak belgelerin Rapora dayanak tutularak dosyaya sunulmasına, şirket hesaplarında usulsüzlük tespit edilmesi halinde özel denetçiye ve/veya denetçilere suç duyurusunda bulunma yetkisi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin yönetim kurulu başkanı ... tarafından imzalanan davacı tarafın 02/09/2022 tarihli ...

Genel Kurul Tutanağında yer alan sorularına ilişkin olarak....Noterliğinin 05/10/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davacı tarafa ve vekiline gönderildiğini, davacı tarafından bilgi alma talebi kapsamında ... sürülen sorular incelendiğinde çok geniş kapsamlı, azınlık pay sahibi sıfatıyla örtüşmeyen, olağan genel kurul toplantısı gündemi ile ilgisi olmayan, hiçbir sınır gözetmeyen şekilde olduğunu, davalı şirkete yöneltilen soruların bir kısmının cevabının davalının davacıya verdiği belgelerde açıkça ve eksiksiz bir şekilde yer aldığını,

işbu soruların dışında kalan muhtelif soruların ise TTK m.437/3 kapsamında şirket ticari sırları ve menfaatlerinin korunması tahtında cevaplandırılması imkan dahilinde olmayan bir mahiyet arz ettiğini, davacının tüm iddialarını şüphe ve kanaatlerine dayandırdığını, herhangi bir ikna edici delili dosyaya ibraz edemediğini, ancak genel kurulun özel denetim talebini reddetmesi halinde mahkemenin özel denetim yapılmasına karar vermesi için kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya şirket sözleşmesini ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymaları gerektiğini,

davacı tarafından davalı aleyhine ....ATM ... esas sayılı dosyası ile 02/09/2022 tarihli 2021 yılı olağan genel kurulunda ... sürmüş olduğu sorulara ilişkin bilgi alma davası açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, özel denetim talebinin ön koşulunun bilgi alma hakkının kullanılması olduğunu, davacının ....ATM dosyası ile bilgi alma hakkını kullanamadığını ve ....Noterliğinin 07/10/2022 tarihli ... yevmiye sayılı tespit tutanağı ile inceleme hakkını da kullanamadığını ikrar ettiğini, o halde kanuni ön şartın gerçekleşmediğini, somut olayda özel denetim için gerekli ön şartlardan gereklilik ve belirlilik şartının ortaya konulamadığını,

davacının talebinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacının davalı şirketin 13/11/2020 tarihli 2020 yılı olağanüstü genel kurul toplantısında da toplantı öncesi bilgi alma taleplerini davalı şirkete yönelttiğini, ve akabinde davalı şirkete özel denetçi atanması için ....ATM ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde taleplerinin reddedildiğini, davacının yönetim kurul üyeliğinin sona erdirildiği genel kurul toplantısından sonra davacının, şirketteki hissesini devretmeye karar verdiğini, bunun üzerine davacının hissesinin değeri üzerinde diğer ortaklarla görüşmeler gerçekleştirildiğini,

davacının devir görüşmelerinde istediği tutarı almazsa şirkete karşı dava açacağını bir çok kez ifade ettiğini, davacının tek amacının ortaklığa zarar vermek, şirketin ticari faaliyetlerini engellemek olduğunu, davacının hemen hemen her konuda davalı şirkete ve yönetim kurulu üyelerine ihtarnameler gönderdiğini, özel denetçi atanması,

genel kurul kararının iptali, genel kurul yapılması ve huzurdaki davalar olmak üzere her konuyu sulhen çözmek yerine yargıya taşıdığını, ....ATM ... esas sayılı dosyasında karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduklarını, dolayısı ile kesinleşmiş bir yargı kararı olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, davalı şirket ticaret sicil kayıtları, 02.09.2022 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağı, Hazirun Cetveli, 14.10.2022 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağı, Hazirun Cetveli ve Muhalefet Şerhleri, ihtarnameler, davalı şirkete ait bağımsız denetim raporları dosya içerisine alınmıştır. Davacı vekili 24/03/2023 tarihli dilekçesi ile 4721 Sayılı Kanunun 426/3.maddesi uyarınca davalı şirkete yargılama boyunca temsil kayyımı atanmasına karar verilmesini talep etmiş, mahkememiz 20/04/2023 tarihli ara kararı ile şirketin hali hazırda yönetimi mevcut olduğundan kayyım atanma şartları oluşmadığından istemin reddine karar verilmiştir.

TTK 430 ve 440.maddeleri uyarınca dinlenen davalı şirket yetkilisi ...; " bizden ne bilgi belge istenilmiş ise azınlık ortak olan davacıya hepsi verildi, hala şu anda istediği bilgi belge var ise bunları vermeye hazırız, bu süreçte şirket hisselerini devri de söz konusu olduğundan kendi atadıkları finans danışmanlarına şirketin değerine dair her şeyi verdik, tapuları, değerlemeleri verdik, özel denetçi atanmasını istemiyoruz, özel denetçi çalışanları tedirgin ediyor, davacının şahsımı tehdit edip ceza aldığı dava vardır, ...

Mensucattan hammadde aldığımız doğrudur çünkü Türkiye'deki tek tedarikçi bu firmadır, sadece bizim şirkete değil ... ve büyük iplik firmalarının hepsine hammedde tedariki yapıyoruz, buralara yaptığımız satış fiyatlarının %10 daha ucuzuna ve vadeli olarak kendi şirketimize vermekteyiz, diğer ... İplikin ise ...'un sadece %1 hissesi vardı onu da 2 sene evvel devrettik." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava, TTK 438.ve devamı maddelerine göre özel denetçi atanması talebidir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

6102 sayılı TTK.nun 438. vd. maddelerinde özel denetim isteme hakkı düzenlenmiştir. Buna göre her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını gündemde yer alamasa bile genel kurulda isteyebilir denilmektedir. Aynı yasanın 2. fıkrası ile Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebileceği hükmü teredüte yer bırakılmadan açıkça belirtilmiştir.

439. madde ile Genel Kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde Sermayenin en az 1/10'unun halka açık anonim şirketlerde 1/20'sini oluşturan pay sahipleri veya payların itibari değeri toplamı en az 1.000.000 TL olan pay sahipleri 3 ay içinde şirket merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebileceği düzenlenmiştir. Aynı yasanın 2. fıkrası ile Mahkemece, dilekçe sahiplerinin+ kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarının ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçinin atanacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı yasanın 440. maddesi uyarınca Mahkemenin şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra karar verebileceği belirtilmiştir.

Bilindiği üzere, anonim şirketlerde, pay sahipliğine bağlanan birçok hak vardır. Kar payı alma hakkı, yeni pay alma hakkı, hazırlık devresi faizi hakkı, tasfiye payı hakkı, genel kurula katılma hakkı, yönetim ve denetimi etkileme hakkı, genel kurulu olağanüstü toplama hakkı, fesih talep etme, çıkma ve çıkma payı hakları bunların başında gelmektedir. Ne var ki ortak olmaya bağlanan bu hakların kullanabilmesi için, şirketin resmi ve fiili iştigalleri, üçüncü kişilerle yaptığı sözleşmeler, şirketin kazanımları ve borçları hakkında bilgi sahibi olması esastır. Yine Anonim şirketler, mahiyeti itibari ile çok fazla, sınırsız sayıda kişinin ortak olabildiği şirket türü olduğundan ortaklarına karşı aleniyet temel ilkedir.

Somut olayda davacıların özel denetim istediği hususların tamamı da bu amaca matuf, kimlerle sözleşme ilişkileri kurulduğunu, şirketin zararına borçlandırıcı işlemler olup olmadığını ortaya çıkarmaya yönelik talepler olduğundan davacının isteminin yerinde olduğu, yasal koşulların davacı yararına gerçekleşmiş bulunduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır