KÜNYE
T.C. İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Karar tarihi
- 3 Temmuz 2025
- Esas no
- 2023/513 Esas
- Karar no
- 2025/594
- Dava
- İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle
- Dava tarihi
- 09/08/2023
Karar Metni
1.803 kelime·9 dk okuma·4 bölüm
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.
Davacı şirketin, ...no'lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ... no'lu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...'i nakliye rizikolarına karşı sigortaladığını, ...’da bulunan dava dışı ... firmasının 21 kap tıbbi cihaz emtiasını (Brüt 3.440,00 kg) Türkiye’de bulunan dava dışı ...Firmasına sattığı, Söz konusu emtianın fiili taşıyıcı Davalı ...A.ş. firması sorumluluğunda ... plakalı nakliye aracına 18.10.2022 tarihinde ...’dan yüklendiğini ve emtianın ... adresine ulaştıktan sonra üründe darbe sonucu hasar meydana geldiğini ve parça değişimi yapılmadan kullanılamayacağının tespit edildiğini,
emtiaların ...’dan Türkiye’ye kadar olan karayolu nakliyesinin gerçekleştirileceği ... plakalı araca 18.10.2022 tarihinde ...’dan yüklendiğini ve ürünlerin davalı ...adresine ulaştığını, boşaltma sırasında ahşap sandıkların darbe aldığını ve sandığın bir tanesinin alt tarafında kırık olduğunun görüldüğünü, üründeki hasarın depoya hasarlı teslim edildiği teslim tesellüm tutanağında belirtildiğini, dava konusu hasarın meydana gelmesinde, ekte sunulan navlun faturası uyarınca üst taşıyıcı 4 numaralı Davalı ..., fiili taşıyıcı 3 numaralı Davalı ... şirketi ve fiili taşıyıcı ... şirketinin taşıyıcı sorumluluk sigortacısı davalı ...
Sigorta ile birlikte Depocu davalı ...şirketinin sorumluluğu söz konusu olduğunu, dava konusu hasar sonrası yapılan ekspertiz çalışmalarına göre hasar miktarının.
43.815,97-TL belirlendiği ve bu tutardan %10 ek bedel tutarı olan 3.983,27 TL düşülerek 39.832,70-TL talep etiklerini, söz konusu hasarı sebebi ile davacı şirket sigortalısına, 39.832,70-TL tazminat ödemesinin yapıldığını ve davacının, Türk Ticaret Kanunu m. 1472 (1) uyarınca sigortalısının dava ve talep haklarının halefi olduğunu, ilgili bedelin davalılardan talep edilmesine rağmen ödeme yapılmadığından aleyhlerine ...
31. İcra Müdürlüğü ...E. numaralı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalıların itiraz ettiğinden takibin durduğunu ifade ederek, davanın kabulü ile davalı/borçluların haksız ve kötü niyetli borca ve faize itirazlarının iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalılar ... Sigorta A.Ş. Ve ... A.Ş.
Vekili cevap dilekçesinde; dava konusu uluslararası taşıma olup cmr hükümleri uygulanması gerektiğini, davacı aktif dava ehliyetini ispatlamalıdır hasar miktarı yüksektir ve ispatlaması gerekeceğini, dava konusu taşıma exw teslim şekli ile teslim edildiğini, emtia ambalaj ve yüklemesi satıcı tarafından yapıldığını, kötü ambalaj ve istif hatasından nakliyeci sorumlu olmadığını, hasar taşıyıcının önlemesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulacağını, hasardan dolayı taşıyıcı davalı şirketin sorumluluğu bulunmadığını, dolayısıyla davalı sigorta şirketinin de bir sorumluluğu bulunmadığını,
davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, husumet itirazımın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Tic. A. Ş vekili cevap dilekçesinde; husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacı huzurdaki davanın ikame edilmesinde hukuki yarar şartları oluşmadığını, huzurdaki dava haksız ve mesnetsiz olarak ikame edildiğini, davalı şirketin davacıya borcu bulunmadığını, davacının haksız ve kötüniyetli olarak başlattığı takip nedeniyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, haksız ve mesnetsiz ikame edilen davanın reddine, davacının tarafın alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, itirazın iptali davasıdır.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi Ve Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi, Eksper Raporu, Mal Faturası, Hasar Fotoğrafları, Gümrük Beyannamesi, Cmr Belgesi, Ticari Fatura, Parça Faturası, Hasar Talep Yazısı, Sayım Tutanağı, Teslim Tesellüm Tutanağı, Teknik Servis Formu, Navlun Faturası, E-mail Yazışmaları, Hasar Evrakları, Ödeme Dekontu, İbraname/temlikname, Arabulculuk Son Tutanağı, Bilirkişi İncelemesi, Keşif v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.
...31. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 39.832,70-TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosyanın ...ve ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 05/02/2024 tarihli raporunda özetle.
Davacının emtia nakliyat sigortacısı sıfatı ile ödediği tazminattan %10 bedel artış farkı düşüldükten sonra kalan 39.832,70 TL tazminatı davalı taşıyıcı ve taşıyıcı sorumluluk sigortacısına rücu edebileceğini, davalı antrepo işletmecisi ...firmasının taşıma sürecinde akdi bir sorumluluk içinde olduğuna dair bir tespit ve değerlendirmenin mümkün olmadığını, dolaysı ile sıfatının tespit edilemediğini, davalı ... ve sorumluluk sigortacısı davalı ...
Sigorta ile davalı ... firmalarının davacıya karşı müteselsilen sorumlu olduğu, nihai sorumluluğun sorumluluk sigortacısı üzerinde kalacağının değerlendirildiğini, meydana gelen hasarın boşaltma sırasında meydana geldiğini, bu sürecin de kısmı araç yüklemelerinde taşıma sürecine dahil olduğunu, dolaysı ile CMR m.17/1 gereği sorumluluk sürecinde kaldığını, davacının takip tarihine kadar işlemiş faiz talebi olmadığı gözetilerek, takip tarihine kadar işlemiş faiz hesabı yapılmasına yer olmadığını, takip konusu alacağın rücuen tazminat alacağı olduğu gözetilerek,
kusur, zarar, sorumluluk ve tazminat konularında yargılamayı gerektirdiğini buna göre sair talepler bakımından yüce mahkeme takdir ve değerlendirmesi gerektiği tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyanın ...ve ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 02/09/2024 tarihli ek raporunda özetle ;Yüce mahkeme ek görevlendirme hususları gözetilerek yapılan ek inceleme ve değerlendirme sonucunda, kök raporda iddia edildiği gibi çelişki bulunmadığını, kök rapor sonuç ve kanaatlerini değiştirecek yeni bir değerlendirme sonucu hasıl olmadığını, nihai takdir ve değerlendirmesi yüce mahkemeye ait olmak üzere tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyanın ..., ... ve ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 08/03/2025 tarihli raporunda özetle ; Davalı üst ve alt taşıyıcının zarar sorumluluğunun bulunduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş. nin poliçe teminatı kapsamında zarar bedelinden sorumlu bulunacağını, davalı taşıyıcılar ve sigortacısı ... Sigorta A.Ş. nin toplam 39.832,70.- TL. zarardan sorumlu olacaklarını, davadan önce davalılara ihbar belgelenmemesi sebebiyle dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini, tarafların sair taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davacı sigorta şirketince nakliyat emtia sigortası ile sigortalanan emtianın taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen emtia bedelinin rücuen tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu taşımanın güzergahı itibariyle,uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekir. Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır.
TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
Dosyada bulunan 31.10.2022 tarihli navlun faturasına göre ... plakalı taşıtla ...’dan Türkiye’ye lazer cihaz taşımasında davalı ... firması akdi taşıyıcı olduğu, taşımayı davalı ... firması ... numaralı CMR belgesi ile uluslararası taşıma işini üstlendiği, bu yönü ile CMR m.34 ve devamı, m.37 gereği taşımayı fiilen yapan şirketin davalı olduğu, davalı ...
Sigorta da davalı ... firmasının sorumluluk sigortacısı olduğu, CMR hükümlerine göre davalı ... firmasının sorumlu olduğu tazminatı, sigortacı sıfatı ile tazmin etmek durumunda olacaktır. Somut olayda, kısmi araç yükü boşaltma sürecinde meydana geldiği değerlendirilen hasar zararı bakımından davalı ..., davalı ... Sigorta ve davalı ... firmalarının müteselsil sorumlu olduğu, nihai sorumluluğun davalı sigortacı üzerinde kalacağı anlaşılmaktadır.
CMR nin 17/1. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya, gecikme ve hasardan sorumludur.
CMR'nin 17/2 maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. CMR’nin 18/2 maddesi uyarınca, kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2 maddede öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir.
Yine CMR'nin 30. maddesi gereğince, hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden itibaren yedi gün içinde ziya veya hasarın taşıyıcıya ihbar edilmemesi halinde, taşıyıcının emtiayı sağlam olarak teslim ettiği hususunda karine oluşacaktır.
Somut olayda dosya kapsamında 4D firması antetli “teslim tesellüm tutanağı” incelendiğinde 02.11.2022 tarihinde emtia tesliminde hasar tespit edildiği, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri katılımı ile hasar tespiti yapıldığı, CMR taşıma senedinde şerh veya ihtirazi kayıt olmamakla birlikte yükün 4D antrepo teslimini göstermektedir. Oysa, taşıma Ankara’da tamamlanması gerekirken, geçici depolamada hasar ile sonlanmıştır.
Bu nedenle, dayanak senet taşıma sürecinin başarı ile tamamlandığını ispat etmemektedir.
Dava dışı sigortalı tarafından ...’dan ithal edilen yükün taşınmasını akdi olarak davalı ... üstlenmiş, akdi taşıyıcı sıfatı ile süreci taahhüt etmiştir. CMR m.34 ve devamı hükümlerine göre akdi taşıyıcı olup, davalı ... firması fiili taşıyıcıdır. Bu durumda, her iki davalı taşıyıcı sıfatı ile müteselsil sorumlu olmaktadır. Davalı ...
A.Ş firması, gümrüklü antrepo işletmecisi olup sadece emtianın gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde eşyanın gümrük gözetimi altında bulunmasını sağlamak ve eşyanın muhafaza edilmesiyle ilgili yükümlülükleri yerine getirmekten ve izinde belirtilen özel şartlara uymakla yükümlüdür. Fiili taşıyıcı davalı firma ... Loj. Hiz. Aş.
Firması sorumluluğunda ... plakalı nakliye aracına 18.10.2022 tarihinde ...'dan yüklenmiş, taşınmış ve davalı ... tesliminde hasar meydana gelmiş olduğu sabit olmakla Dolayısıyla davalı üst ve alt taşıyıcının zarar sorumluluğunun bulunduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. nin poliçe teminatı kapsamında zarar bedelinden sorumlu bulunacağı, davalı taşıyıcılar ve sigortacısı ...
Sigorta A.Ş. nin toplam 39.832,70.- TL zarardan sorumlu olacakları kanaatiyle davanın Davalı ...Şirketi bakımından reddine, icra takibi davalı ...Şirketi bakımından haksız olmakla birlikte kötü niyetli olarak yapıldığı ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine, yine davanın davalılar ... Sigorta A.Ş., ... Loj. A.Ş. ile ... A. Ş. Bakımından ... 31. İcra Müdürlüğünün ...
Esas sayılı icra takibine yönelik itirazlarının iptaline, takibin 39.832,70-TL üzerinden takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmek üzere devamına,, fazlaya ilişkin talebin reddine, ayrıca eldeki uyuşmazlık, taşıma sırasında hasar gören emtia bedelinin tahsiline yönelik olup, hükmedilen miktarın tazminat niteliğinde olması ve gerçek zararın araştırılmasının yargılama gerektirmesi nedeniyle alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır
İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/513, K. 2025/594, 3 Temmuz 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama