İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/112 K.2024/637

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle ; alacaklısı tarafından, davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı olan 13.05.2020 düzenleme tarihli, 22.05.2020 ödeme günü 1.000.000,00 TL(birmilyontürklirası) bedelli bonoya ilişkin olarak açılan icra takibinde ödememe protestosu gönderilmeden takip başlatıldığını, bononun ödenmemesi halinde ödememenin ödememe protestosu adı verilen ve noterlikçe düzenlenen resmi bir belgeyle belirlenmesinin, protestonun düzenlenmesini, bonoyu elinde bulunduran hamilin kambiyo senetlerine mahsus müracaat haklarını kullanması açısından büyük önem arz ettiğini,

hamilin bonodan kaynaklanan müracaat hakkını kullanabilmesi için, bazı istisnai durumlar dışında, yasal süre içinde protesto düzenletmesi gerektiğini, alacaklının takip açma hakkı bulunmadığını, icra takibi ve takibe konu senedin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda:

İstanbul 20. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası UYAP sureti, Takibe konu dayanak belgelerin dosya arasına alınmıştır.

Dava; menfi tespit davasıdır.

TTK'nun 730. maddesi gereğince, senet hamili tarafından, ciranta aleyhine takip yapılabilmesi için, TTK'nun 714. maddesi uyarınca vade tarihinden itibaren 2 iş günü içerisinde protesto çekilmesi gerekir. Protestonun çekilmemesi halinde müracaat hakkı düşer. Kanunda protesto çekilmesi için öngörülen süre hak düşürücü süredir.

Dava konusu senette keşideci dava dışı ... ve TİC Ltd Şti, lehtar davacı ..., lehtar cirosundan sonraki ciranta davalı ... olup senedin süresinde protesto edilmediği çekişmesizdir. Ödememe protestosu keşide etmeyen davacı, TTK 730.maddesine göre cirantalara kambiyo yolu ile müracaat hakkını yitirse de, aralarındaki temel ilişkiye dayalı olarak cirantası davalıya müracaat edebilir. Bu durumda dava konusu protesto edilmemiş senet yazılı delil başlangıcı niteliğinde olup davacı temel ilişkiden doğan alacağını tanık dahil her türlü delil ile kanıtlayabilir.

Somut olayda dava konusu senet süresinde protesto edilmediği için 6102 sayılı TTK hükümlerinin tartışılması ve değerlendirilmesi gerekmemektedir. Bu haliyle taraflar arasındaki temel ilişkiye göre değerlendirme yapılacağından uyuşmazlığın çözümünde kambiyo senetlerine ilişkin kurallar tartışılmayacak, süresinde protesto edilmediği için bono vasfını kaybetmiş belge taraflar arasındaki temel ilişkinin delili olarak değerlendirerek bir sonuca varılacaktır.

Bu durumda taraflar arasındaki temel ilişki değerlendirilerek sonucuna varılacağı dikkate alınarak tarafların tacir olmaması nedeniyle uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olması nedeniyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun zamanaşımına uğradığı için yazılı delil başlangıcı niteliğinde olan senet hakkında verdiği 09/11/2016 Tarih, 2014/1-1241 Esas, 2016/1033 Karar sayılı ilamı).

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır