İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/301 K.2025/50

Mahkememizin ...sayılı, 05/12/2022 tarihli kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/1172 Esas, 2023/7769 Karar, 28/12/2023 tarihli ilamı ile bozularak Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacının İstanbul ili kapsamında ...

Mhz frekansından radyo yayını yapma lisansına sahip olduğunu, taraflar arasında aktedilen sözleşmeler uyarınca frekansın davalı yanca kullanılacağını, reklam gelirlerinin davalıya ait olacağını, ancak davalının davacıya kira ödeyeceğini, sözleşmedeki hükme rağmen davalının 2008 yılı için ... katkı paylarını, telif hakkı bedellerini ödemediğini, 2009 yılı Nisan ve Mayıs ayı kira bedelleri ödemesinin de yapılmadığını, ilk 3 ay ödemesinin ise geç gerçekleştirildiğini, sözleşme uyarınca diğer aylara ilişkin kira bedellerinin de muacceliyet kesbettiğini,

böylece davalının 2009 yılı Nisan ve Mayıs ayları kira bedeli ile birlikte sözleşme sonuna kadar aylık kira bedelleri tutarında borcunun bulunduğunu, ayrıca ... katkı payları, meslek birliklerine telif hakkı bedelleri ve diğer resmi gider kalemleri olarak davacıya ödeme yapması gerektiğini ileri sürerek kira alacağı olarak şimdilik 8.000.- TL + KDV'nin, telif hakkı ve resmi gider kalemi olarak 2.000.- TL'nin 13.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile prodüksiyon haklarına ilişkin olarak 84.960.- USD'nin faiziyle fiili ödeme günündeki TL karşılığının tahsilini istemiş, ... payları, telif bedelleri ve diğer resmi alacaklara ilişkin talebini ise 42.440,23 TL'ye çıkarmıştır.

CEVAP

Davalı vekili, davalının dava tarihine kadar kendisine gönderilen tüm fatura bedellerini, telif ücretleri ile ... paylarını ödediğini, davacının sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullananlarla ilgili Kara Liste olarak adlandırılan kod listelerinde olduğunun öğrenildiğini, bu sebeple 2 aylık ücretin ödenmediğini, davacı tarafından ... frekansındaki radyo yayınlarının durdurulmasının istenmesi üzerine frekanstaki yayının durdurulduğunu, kiracılık sıfatı sona erdiğinden sözleşme sonuna kadar tüm kira bedellerinin muacceliyetinden söz edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizin ...sayılı, 05/12/2022 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulü ile, 106.047,51-TL alacağın temerrüt tarihi 18.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, davacı tarafça temyiz kanun yoluna başvurulmuş, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/1172 Esas, 2023/7769 Karar, 28/12/2023 tarihli ilamı ile.

"Davalı, aşamalardaki tüm beyanlarında; davacının yasal olarak ödemek zorunda olduğu ...(... çatısı altında 04.03.2008 tarihli protokol gereği birleşmiş) ve ... paylarına ilişkin ödemelerin, taraflar arasındaki sözleşme gereği prodüksiyon yapım ve reklam yayın yetkisi (ya da kiralama bedeli)bedeli ile birlikte kesilen fatura karşılığı ödendiğini belirtmiş,

ek rapora beyanlarını içeren 10.10.2016 tarihli dilekçesinde de davacı tarafından aylık olarak kesilen fatura bedellerinin kira ve kuruluş ödemelerinin toplamına göre kesildiğini ve ayrı bir gider kalemi olarak gösterilmeyen bu ... ve meslek kuruluşları ödemelerinin davacı şirket adına yapılmış olduğu beyanını yinelemiştir.

Bu durumda bozmaya uyulduğuna ve davalının yukarıda belirtilen beyanına göre, fatura ödemelerinin kira bedeli ile ... ve meslek kuruluşları ödemelerinin karşılığı olduğu kabul edilerek ve uyulan bozma kapsamında doğan usulü kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, fazla ödeme olarak hesaplanan meblağın muaccel alacaktan mahsubu ile re'sen hesaplama yapılarak davanın yazılı şekilde kısmen kabulüne karar vermesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir." denilerek Mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yeniden yargılama ile dosya bozma öncesi rapor sunan bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 24/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Bozma ilamı doğrultusunda, fatura ödemelerinin kira bedeli ile ... ve meslek kuruluşları ödemelerinin karşılığı olduğu kabul edilerek hesaplamanın; toplam ödenen 188.290,16 TL, sözleşme feshine kadarki kira bedeli 119.733,66 TL, fark tutar (42.440,23 TL tutarındaki ... ve ... ödemeleri bunun içinde ise) 68.556,50 TL, sözleşme sonrası kira bedeli 132.163,78 TL, talep edilebilecek alacak tutarı 132.163,78 TL şeklinde olduğu belirtilmiştir.

Dava, radyo frekansının işletme hakkının devrine ilişkin sözleşmeye dayalı alacak davasıdır.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, Yargıtay ilamı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi heyeti tarafından tespitler nazarında, taraflar arasında 01.07.2004 ve 22.12.2008 tarihlerinde ... MHz frekansından yayın yapan ...’in programlarını hazırlama, barter ve sponsorluk hizmetlerini yürütme, reklam hazırlama ve reklam alma, konserleri destekleme hususları ile ilgili olarak sözleşmeler imzalandığı, işbu sözleşmelerle; davalı yanın kendine ait ekipmanlar ile davacıya ait radyo kanalı vasıtasıyla yapılacak yayınlar ve yayınlanacak reklamlardan elde edilecek tüm reklam gelirlerinin davalı şirkete ait olacağı, buna karşılık davalı

tarafından davacı şirkete aylık ödemeler yapılacağı, ... frekans üzerinden yapılan yayınlar ve bu yayın nedeniyle kullanılan vericilerin tüm masraflarının, ücret ve SSK primlerinin, tüm vergilerin, ... ve Eğitime Katkı Paylarının, vericilerin yerleri için yer ve anten kiraları ile sair işletme giderlerinin, telif haklarına ilişkin bedellerin, reklamların KDV ve kurumlar vergilerinin davalı tarafından ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu,her ne kadar davacı vekilinin dava dilekçesinde;

“kira bedellerinin davalı tarafından ödenmediği” de beyan edilmekte ise de, davalı vekilinin istinaf dilekçesine karşı davacı vekilinin sunmuş olduğu beyan dilekçesinde ve davacının davalı tarafa göndermiş olduğu ihtarnamelerde; sözleşmenin konusunun “frekans kiralanması veya yayın hakkının devri olmadığının” belirtilmiş olduğu anlaşılmaktadır.Dosyada mevcut sözleşmelerin maddelerinde ve/veya sözleşme başlığında “Kira Sözleşmesi ” yazmadığı, sözleşme maddelerinde “kira” ile ilgili bir ifade yer almadığı, sözleşme maddelerinde genel olarak prodüksiyon hakkı ve/veya prodüksiyon yayın hakkının yazdığı,

ayrıca faturaların açıklama bölümlerinde “kira bedeli” ya da “kira faturası” yazan bir faturaya rastlanılamadığı, faturalarda, “Prodüksiyon Bedeli” veya “Prodüksiyon Yapım Bedeli” yazdığı, bununla birlikte sözleşmede lisans haklarının ve/veya frekansın devir edildiğine ya da sözleşmenin devir sözleşmesi olduğuna dair bir ifadeye de rastlanılmadığı, davacı ile müzik birlikleri (...) arasında Müzik Eserleri Yayın İzni Sözleşmesi imzalanmış olduğu, dolayısıyla ..., telif hakları gibi resmi kurumlarla yapılmış olan sözleşmelerin davacı tarafla imzalanmış olduğunun anlaşıldığı, sektörel olarak,

lisans ve/veya frekans devrinin yapılmış olması durumunda ... ve müzik birlikleri ile imzalanmış olan sözleşmelerin karşı tarafının davalı firma olması gerektiği, bu durumda davalının bahse konu frekansı kiralamadığı ya da lisansını devralmadığı, sadece prodüksiyon/yapım, program yayın ve reklam yayınlama hakkına sahip olabileceğinin söylenebileceği, ayrıca ödenen bedellerin... yani davacı adına yapıldığı görüldüğünden frekansın davacı tarafından devredilmemiş olduğunun anlaşıldığı, taraflar arasında imzalanmış olan 22.12.2008 tarihli sözleşmenin başlığı, konusu ve içeriği bakımından bir yapımcılık ve yayıncılık sözleşmesi olduğu,

22.12.2008 tarihinde imzalanmış sözleşmenin 3. Maddesinin birinci bendinde; “..., işbu sözleşme süresince, İstanbul Yayıncılık’ın münhasıran 2. maddede yazılı İstanbul ili yerel radyo frekansından yapılan radyo yayınlarının ve halen bu frekansından yapılan yayınlarda

kullandığı vericilerinin, işbu sözleşme şartlarına göre tüm masrafları (Ücret, SSK primleri, tüm vergiler, ... ve Eğitime Katkı Payları, Vericilerin bulunduğu yer-anten kiraları ve sair işletme giderleri, yayınlanan müzik eserlerinin her türlü telif hakları) kendisi tarafından ödenmek üzere prodüksiyon hakkına sahip olacaktır.

Bu prodüksiyon hakkı, geçici bir süre dahi olsa, ... tarafından kısmen veya tamamen üçüncü kişilere devir ve temlik edilemez”, 3.2 maddesinde; “ … tüm yayın kurallarına uymayı, yasalara ve ilgili yönetmeliklere aykırı yayın yapmamayı, İstanbul Yayıncılık’ın sahip olduğu lisansların, herhangi bir şekilde zarar görmesini veya iptal edilmesini önlemeyi ve buna sebebiyet verebilecek her türlü davranıştan özenle kaçınmayı, …” şartları imza altına alınmıştır.

Bu bağlamda 22.12.2008 tarihli sözleşmenin kira sözleşmesi olmadığı, yapılan yayınlara yönelik prodüksiyon sözleşmeleri olduğu, davacı tarafın sahip olduğu lisans hakkının davalı tarafa devredilmemiş olduğu anlaşılmaktadır.Sözleşmenin 3.3, 3.4, 3.5 ve 3.6 maddelerinden; yaptığı yayınlar ve yayınladığı reklamlar için, davalı ...’nin, ...’e ödemesi gereken bedellerin, reklamların KDV, Kurumlar Vergisi, ... ve Eğitim Katkı Payı, telif bedeli ödemelerinin zamanında ve eksiksiz yapılacağı hususunun kararlaştırılmış olduğu, Madde 3.8’de ise; “..., işbu sözleşmeden doğan mezkur prodüksiyon yapım ve reklam yayın yetkisi nedeniyle...’a,

01.01.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında 8.000-USD + KDV (sekiz bin Amerikan Doları) nakit ödeme yapacaktır. Ödemeler her ayın birinci günü yapılacaktır. Ödemelerin, bir yıl içinde 3 kez 10 iş gününü geçmesi durumunda, işbu sözleşme herhangi bir ihbara neden olmaksızın tek taraflı feshedilmiş olacak ve geri kalan aylara ait kiralar muaccel hale gelecektir” şartının imza altına alındığı görünmektedir.

Bu maddeden de sözleşmenin içerik bakımından prodüksiyon, yayın ve reklam yayınları ile ilgili olduğunun anlaşıldığı, ayrıca faturalar incelendiğinde açıklama bölümlerinde. “Prodüksiyon Yapım Bedeli” ya da “Prodüksiyon Bedeli” yazdığı görünmektedir. Dolayısıyla sözleşmenin 3.8 maddesinden ve kesilmiş olan faturalardan, davalının yapmış olduğu yayınlar ve sahip olduğu reklam yayınlanma yetkisi nedeniyle, davacıya aylık ödemeler yapacağı anlaşılmaktadır.

Faturalar arasında ayrıca davalının almış ve yayınlamış olduğu reklamların KDV ödemelerine yönelik faturalarında da mevcut olduğu görülmektedir. Dosya kapsamındaki belgelerden; davalının 01.07.2004 tarihli sözleşme sonrası yayın yapmaya başladığı, davalının ödemelerini sözleşmede belirtildiği gibi yapmadığı gerekçesiyle davacının sözleşmeyi feshettiğini davalıya bildirdiği tarihe kadar davalının yayın yapmış olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı, “yapılan yayınlarda kullanılan eserlerin ve yayınlanan reklamların ... ve müzik birliklerinin telif ödemelerini, davacı firmaya ödediği prodüksiyon bedelleri dahilinde ödediğini”, davacı ise “tüm ödemeleri kendisinin yapmış olduğunu” beyan etmektedir. Ancak sözleşmede ödemelerin davalı tarafından yapılacağı taraflarca kararlaştırılmış ve imza altına alınmıştır.

Buradan yola çıkarak ... ve müzik birliklerine yapılan ödemelerin ya prodüksiyon bedeli faturalarına eklenerek yayıncı kuruluş (davacı) tarafından ya da yayıncı kuruluş adına yayın yapan dış yapım şirketi (davalı) tarafından yapılabileceği söylenebilir.

20.11.2012 Tarihli bilirkişi raporunda ve ekinde mevcut ek protokolde yer aldığı üzere; “davacı ile müzik birlikleri (...) arasında imzalanmış ek protokoller ile yayın kuruluşunun 01.04.2009-30.06.2010 tarihleri arasında yayında bulunmaması nedeni ile bu tarihler arasındaki 14 aylık sürenin sözleşme kapsamından çıkartılması kararlaştırıldığı görülmektedir”.

Buradan 01.04.2009 tarihinden sonra davacıya ait frekansın sözleşme feshedilene dek davalı tarafından boş bırakılmış olabileceği, sözleşme feshinden sonra 30.06.2010 tarihine kadar davacı tarafından kullanılmadığı ya da kullandırılmadığı ve 01.04.2009-30.06.2010 tarihleri arasında müzik birliklerine bir ödeme yapılmamış olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında 22.12.2008 tarihinde, 12 ay boyunca geçerli olacak bir yapım ve yayın sözleşmesi imzalanmış olduğu, bu sözleşmeye göre 31.12.2009 tarihine kadar davalı tarafından yapım ve yayınlar gerçekleştirilebilecektir. Ancak beşinci ayda davacı tarafından davalıya sözleşmenin feshedildiğine dair bir ihtarname gönderildiği görünmektedir.

Sözleşmenin feshedilmesinin gerekçesinin ise davalının ödemeyi taahhüt ettiği bedelleri ödememesi olduğu, diğer taraftan davalı tarafın davacıya göndermiş olduğu 18.05.2009 tarihli ihtarnamede davacının Kod listesinden çıkması durumunda Nisan ve Mayıs aylarına yönelik ödemleri yapacağını bildirdiği görülmektedir.

Yargıtay bozma ilamı uyarınca ve uyulan bozma ilamları doğrultusunda doğan usuli kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden yapılan incelemede; davalı tarafça yapılan fatura ödemelerinin kira bedeli ile ... ve meslek kuruluşları ödemelerinin karşılığı olduğu kabul edilerek ayrıca davalı tarafça bu kapsamda yapılan fazla ödemelerin muaccel kira alacağından mahsup edilmeksizin yapılan hesaplamaya göre, sözleşmenin feshine kadarki kira bedelinin 119.733,66-TL olduğu, davalı tarafça sözleşmenin feshine kadar davacıya ödenen toplam 188.290,16-TL olduğu,

fark tutarın 68.556,50-TL olup, davacı firma tarafından (... ödemeleri) talep edilen 42.440,23-TL'lik ödemenin, fatura ödemelerinin kira bedeli ile ... ve meslek kuruluşları ödemelerinin karşılığı olduğu dikkate alındığında, davalı tarafça ilgili kurum ve kuruluşlara ödenmiş olduğunun anlaşıldığı dolayısı ile davacı tarafça talep edilen bu alacak kalemine yönelik istemin yerinde olmadığı ve reddi gerektiği diğer taraftan taraflar arasındaki sözleşmeye göre ödemelerin 1 yıl içinde 3 kez 10 iş gününü geçmesi durumunda,

işbu sözleşmenin herhangi bir ihbara gerek olmaksızın tek taraflı fesih edilmiş olacağı ve geri kalan aylara ait kiraların muaccel hale geleceğinin kararlaştırıldığı buna göre davacının talep edebileceği muaccel kira bedeli alacağın mahsup yapılmaksızın (Nisan 2009 ila Aralık 2009 arası) 132.163,78 TL olduğu tespit edilmiş olup, neticeten davanın kısmen kabulü ile 132.163,78 TL alacağın temerrüt tarihi 18/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır