İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/758 K.2024/883

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı kısıtlı ...’ın vasisi olan ... tarafından açılan davada özetle, ...’ın ve davacı ...’ın ortak olduğu ... ve Ticaret Ltd Şti ile adi ortaklı kurulduğunu, ayrıca ... adına kurulan şahıs firmasının da bu adi ortaklığa konu olduğunu, zaman içerisinde davacının adi ortaklıktaki hisse oranlarının düşürüldüğünü, davalı ...’ın ortaklık taşınmazlarını muvazaalı bir şekilde eşi davalı ...’a devrettiğini, ayrıca ortaklık malları ile eşi ... adına tescilsiz bir işletme kurduğunu, bu suretle adi ortaklık mallarının davalı eşi ... üzerine geçirdiğini,

davalılardan ...’ın da şirket malvarlığına dahil olan dükkanı satarak üçüncü kişilere devrettiğini, ayrıca ...’ın eşi ...’a ve ...’ın eşi ...’a ortaklık paraları ile 3.000.000,00 TL değerinde taşınmazlar alındığını, banka hesap hareketlerinin incelenmesi gerektiğini ileri sürerek ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep etmiş, nihai olarak da davacının hisselerindeki düşüşün araştırılmasını, adi ortaklık ve şirket malvarlığına yönelik işlemlerin araştırılmasını, banka hesapları ve mali kayıtların celbini, defterlerin mahkemeye celbini davalılar adına yapılan muvazaalı taşınmazların tapusunun iptal ve tescilini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, adi ortaklıktan kaynaklı hisselerin iadesi, menkul ve taşınmazların iadesi talebidir.

Esasen salt adi ortaklıktan kaynaklanan davalarda kesin yetki kuralı cari değildir. Ne var ki adi ortaklıktan kaynaklı talepler arasında kesin yetkiye sirayet eden talepler var ise (adi ortaklıktan kaynaklanan talepler miras ilişkisine dayanıyorsa HMK 11.mdeki kesin yetki, adi ortaklıktan kaynaklanan taleplerde tapu iptali varsa HMK 12.m göre kesin yetki, adi ortaklıktan kaynaklanan taleplerde tüzel kişi şirketin malvarlığı dava konusu ise ortakların birbirine açacağı davada HMK 14. maddesindeki kesin yetki gibi), yetkili mahkemenin tayininde bunların ayrıca nazara alınması gerekir. Bu meyanda somut uyuşmazlığa bakılacak olursa;

Davacının malvarlığının araştırılmasını istediği Termecan Kutu Kesim ve Yapıştırıcı ... ticaret ünvanlı işletmenin yanında, bir de Tasfiye Halindeki ... ve Ticaret Ltd Şti olduğu dilekçedeki anlatımdan ve dilekçenin sonuç ve istem kısmının 2. bendinden anlaşılmaktadır. Şirketin ticaret sicil kaydının incelenmesinde 1996 yılında ... adresinde kurulup faaliyet gösterdiği ve ortaklarının da davacı kısıtlı ... ile davalılardan ... olduğu anlaşılmaktadır.

O halde eldeki dava şirket ortaklarının birbirine ortaklıktan kaynaklı olarak açtığı bir dava mahiyetinde olup, HMK’nın 14/2. maddesine göre bu tür davaların görülmesinde şirket merkezi olan Zeytinburnu ilçesinin bağlı olduğu Bakırköy mahkemeleri kesin yetkilidir. Bununla birlikte adi ortaklığa konu diğer işletme olan Termecan Kutu Kesim ve Yapıştırıcı ... firmasının da adresi aynı adrestir.

Dava dilekçesinde ayrıca tapu iptali ve tescil talepleri de vardır.

Davalılardan ... adına kayıtlı imalathane vasfındaki taşınmazın Zeytinburnu ilçesi, Merkezefendi mahallesi 2937 ada 21 parselde olduğu, ...’ın pasif taşınmaz kayıtlarının tamamının Terme sınırlarında olduğu, davalı ... adına kayıtlı iki adet imalathane vasıflı taşınmazın da yine Merkezefendi mahallesi 2937 ada 21 parselde olduğu, yine bu davalı ...’ın pasif taşınmaz kayıtlarının Zeytinburnu, Esenler, Bağcılar ve Terme’de olduğu, davalı ... adına olan tek taşınmazın Terme’de olduğu, davacının pasif taşınmaz kayıtlarının da tamamen Terme’de olduğu UYAP’tan yapılan sorgulamalarla anlaşılmıştır.

Bu durumda, eldeki davada Terme, Bağcılar, Esenler ve Zeytinburnu sınırları dahilinde bulunan taşınmazların da tapu iptal ve tescilleri istendiğine göre, HMK 12/3. maddesine göre bu taşınmazların bulunduğu yerlerdeki mahkemelerden herhangi birisi de kesin yetkilidir.

Görüldüğü üzere, gerek şirket ve kişi firmasının adresleri ve gerekse taşınmaz tapuları nazara alındığında, HMK 12 ve 14. Maddelerine göre, mahkememiz değil, Bakırköy mahkemeleri ya da Samsun mahkemeleri kesin yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Şirket ve şahıs firmasının Zeytinburnu’nda olduğu ve özellikle tapu iptal ve tescili talep edilen taşınmazlardan ticarete konu imalathanelerin bulunduğu taşınmazların Merkezefendi/Zeytinburnu’nda olduğu nazara alınarak kesin yetkili mahkemeler arasında, HMK 30. maddesindeki usul ekonomisi nazara alınarak Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine yetkisizlik kararı vermek gerekmiştir.

Öte yandan vasinin kısıtlı adına dava açabilmesi için TMK 462/1-(8) maddesine göre vesayet makamından (Terme Sulh Hukuk Mahkemesi) husumete izin belgesi alması HMK 114/2. maddesine göre özel dava şartıdır. Ne var ki HMK 114/1-(ç) maddesine göre kesin yetki hususu, bu özel dava şartından önce değerlendirilmesi gerektiğinden, bu husus mahkememizce nazara alınamamış, kesin yetkili mahkemeye bırakılmıştır.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır