İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/980 K.2018/198

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesine (2012/709 E) verdiği daha sonra yetkisizlik kararı üzerine mahkememize gönderilen dosyadaki dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15.12.2012 keşide tarihli 34.500,00 TL bedelli çeki ciro yoluyla davalıdan alacağına karşılık aldığını, çekin karşılıksız çıktığını;

müvekkilinin davalıdan KDV dahil 374.640,00 TL tutarında mal aldığını, satın aldığı mallar karşılığı davalıya muhtelif çekler verdiğini, davalının malları teslim etmemesi nedeniyle müvekkilinin verdiği çeklerin bedelsiz kaldığını, bundan dolayı alacaklı bulundukları karşılıksız çıkan 34.500,00 TL bedelli çek ile borçlu bulundukları davalıya verilen 25.000,00 TL bedelli çekin, 25.000,00 TL'lik kısım için takas edilmesini talep ettiklerini, takas talepleri kabul edilmediği takdirde 25.000 TL'lik çek yönünden borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesine verdiği daha sonra yetkisizlik kararı üzerine mahkememize gönderilen dosyadaki cevap dilekçesinde özetle. Davalı vekili; müvekkilinin yerleşim yerinin... olması nedeniyle mahkemenin yetkisiz bulunduğunu, müvekkilince ciro edilip davacıya verilen çek karşılıksız çıkmış ise de davacının Ankara ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında hem keşideciye hem de müvekkiline karşı takibe devam etmekte olduğunu, bu nedenle ihtiyati tedbirin kaldırılması gerektiğini, satışa konu 374.640,01 TL tutarındaki emtianın da 20.07.2012 tarihli fatura ve aynı tarihli sevk irsaliyesi ile davacıya teslim edilmiş olduğunu, aynı zamanda davacı şirket yetkilisi...'ın emtianın tam ve eksiksiz teslim alındığına, karşılığında toplam 377.640,00 TL tutarındaki çeklerin verildiğine dair 21.7.2012 tarihli yazıyı verdiğini ileri sürerek ihtiyati tedbirin kaldırılmasını ve davanın reddini savunmuştur.

Yetkisizlikle mahkememize gönderilen Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile birleşen Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili bulunduğu 30.01.2013 keşide tarihli 39.800,00 TL bedelli çeki ciro yoluyla davalıdan iktisap ettiğini, müvekkilinin davalı yana verdiği çeklerden 31.1.2013 tarihli 30.000,00 TL bedelli çek ile müvekkilinin alacaklı bulunduğu çekin 39.800,00 TL'lık kısım için takas edilmesini talep ettiklerini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle 30.000 TL'lik çek yönünden karşı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasına davalı tarafça cevap verilmemiştir.

Birleşen İstanbul...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında faturada yer alan 368.000 TL bedelli malzemelerin alımı için anlaşma yapıldığını, müvekkili şirketin 13/09/2009 tarihinde çeşitli keşide tarihli toplam 368.000 TL bedelli 8 adet çeki davalı firmaya teslim ettiğini, davacı şirketin mallara ilişkin fatura gönderdiğini ancak, malzemelerin gönderilmediğini, davalı firmanın malzemeleri teslim etmediği gibi çekleri de iade etmediğini bu nedenle iade faturası kestiklerini ileri sürerek dilekçede bildirdiği diğer nedenlerle dava konusu çeklerden borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...E sayılı dosyasına davalı tarafça cevap verilmemiştir.

İddia ve savunma ile dosya kapsamından; her üç davanın da, davalıdan satın alınan ancak, teslim edilmediği ileri sürülen mallar için keşide edilip peşin olarak davalıya verilen, asıl davada 1 adet 25.000 TL, birleşen Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E sayılı dosyasında 1 adet 30.000 TL ve birleşen İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/322 E sayılı dosyasında 8 adet toplam 368.000 TL bedelli çeklerden dolayı (malların teslim edilmemesi ve bu nedenle çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı) takip öncesi İİK 72/2. madde kapsamında menfi tespit istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; kural olarak menfi tespit davalarında borçlu olunmadığı ileri sürülmüş ise, alacağın varlığı ve varsa miktarını kanıtlamak yükümlülüğü alacaklıdadır. Ancak, alacağın kambiyo senedine dayanması halinde bu genel kuralın istisnası olarak borçlu olunmadığının kanıt yükümlülüğü, iddiayı ileri süren borçlu taraftadır.

Somut olayda davacı borçlu taraf; her üç davada da karşı taraftan aldığı ancak, teslim edilmeyen mallar için davalıya peşin olarak dilekçelerinde bilgilerini verdiği toplam 10 adet çekten dolayı borçlu olmadığını ileri sürmüş; davalı taraf ise asıl dosyadaki cevaplarında, adresleri itibariyle yetki ilk itirazında bulunmuş, ticari ilişkiyi kabul ederek 20/07/2012 tarih ve 103821 numaralı fatura konusu malların teslim edildiğini, davacı şirket yetkilisi...'ın teslime ilişkin yazılı belge imzaladığını savunmuş; birleşen dosyalara ilişkin cevap vermemiştir.

Davalı vekilinin cevaplarına eklediği 21/07/2012 tarihli, sicil kayıtlarına göre o tarihte davacı şirket yetkilisi olduğu anlaşılan... imzalı yazılı belge ile ekindeki liste içeriğinden; asıl davadaki 31/12/2012 tarihli 25.000 TL bedelli çek ile birleşen Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı davasındaki 31/01/2013 tarihli 30.000 TL bedelli çeke ilişkin malların teslim alındığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, bu çeklere ilişkin bedelsizlik iddiası, çek karşılığı malın teslimi nedeniyle yerinde değildir. Dolayısıyla asıl dava ile, birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/63 E sayılı davasının reddine karar verilmiştir.

Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı davası yönünden yapılan inceleme sonrasında ise;

Taraflar arasındaki ticari ilişki her iki tarafın da kabulündedir. Davalı tarafça, 28/09/2012 tarihli ve 194039 numaralı 368.000 TL'lik davacı adına düzenlenen faturanın davacı tarafın ticari defterlerine kaydedildiği ve yasal 8 günlük süre içerisinde 12/10/2012 tarihli iade faturası ile iade edildiği dosyada alınan bilirkişi raporları ile fatura ve iade faturası fotokopilerinden anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, bu davanın konusu yapılan her biri 46.000 TL bedelli 8 adet çekin, davacı tarafça davalı adına keşide edildiği dosyadaki çek fotokopilerinden anlaşılmaktadır. Davalı taraf söz konusu bu 8 adet çekin başka bir ilişki için alındığını savunmadığına ve çek bedelleri toplamı olan 368.000 TL'lik faturayı davacı adına düzenlediğine göre, 28/09/2012 tarihli ... numaralı faturanın bu çeklerin karşılığı olarak düzenlendiğinin kabulü gerekir.

Bu durumda fatura konusu malların davacıya teslim edildiğinin faturayı düzenleyen davalı tarafça kanıtlanması gerekir. Fatura davacı tarafça iade edilmiş olup, fatura konusu malların teslimi, kanıt yükü kendisinde olan davalı tarafça kanıtlanamamıştır. Bu durumda dava konusu yapılan çeklerin bedelsiz kaldığı anlaşıldığından, birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.