İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/417 K.2018/1218

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında gerçek bir alım satım ilişkisinin bulunmadığını, davalı şirket ile dava dışı ... arasında düzenlenen 21/01/2015 tarihli sözleşme gereği, davalı şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi ve gümrük masraflarını ödememesi nedeniyle dava dışı...'nin Türkiye acentesi olarak işbirliğindeki müvekkili şirketin, oluşan masrafları davalı adına taşıyıcı şirkete ödeyerek söz konusu pamukları gümrükten çekmesine ilişkin 18/08/2015 tarihli protokol imzalandığını,

anılan protokol gereği müvekkilinin davalıya kağıt üzerinde 310.277,60 USD borçlandırılmış şekilde gösterildiğini, aynı zamanda yapılan protokol gereği müvekkili şirketin malları dava dışı şirket adına devir alması, depolaması ve davalı şirkete ödeme yaptıkça ödeme yaptığı tutar karşılığı malı tekrar davalı şirkete fatura ve temsil edeceğinin kararlaştırıldığı,

bu doğrultuda davalıya toplam 3 konteyner pamuğun fatura edilerek serbest bırakıldığını ancak, davalının ödeme yapmadığını, daha fazla zarara uğramamak için kalan pamukların 192.515,90 USD bedel ile dava dışı ... firmasına satıldığını, bu işlemler için müvekkili şirket tarafından davalı taraf adına taşıyıcı firmaya yapılan ödemelere ilişkin düzenlenip davalıya gönderilen 68.760 USD yansıtma faturası ve kalan bakiye 70.416,81 USD faturasının davalı tarafça iade edildiğini,

müvekkilinin davalı şirkete borcu olmamasına rağmen davalı şirkete 139.176,81 USD borçlu göründüğünü ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ... arasında 21/01/2015 tarihli sözleşme gereği pamuk satışı yapıldığını, müvekkilinin ödeme güçlüğünden dolayı limandan malları çekememesi nedeniyle davacı şirket ile dava dışı şirketin de bulunduğu üçlü protokol imzalandığını, bu doğrultuda davacı tarafça KDV ve cezai şart yansıtılıp gönderilen faturaların müvekkili tarafından kabul edilmeyerek iade edildiğini, davacının sözleşmeye aykırı fatura kestiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Dava; İİK 72/2.maddesi gereği menfi tespit istemine ilişkindir.

İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında kural olarak alacağın varlığını ve miktarını kanıtlamak yükümlülüğü alacaklıdadır.

Davalı şirket ile dava dışı ... arasında yapılan 21/01/2015 tarihli sözleşme gereği CIF teslim şekliyle satışı yapılan pamukların davalı tarafça gümrükten çekilememesi nedeniyle davacı ile davalı şirket arasında, dava dışı şirketin de yer aldığı 18/08/2015 tarihli protokol imzalandığı, bu protokol gereği davalıya ait emtiadan 7 konteyner mal teminat olarak davacıya verildiği uyuşmazlık konusu değildir.

Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti yönünden bilirkişi kurulu raporu alınmasına karar verilerek, taraf ticari defter ve kayıtları, getirtilen-sunulan belgelerle birlikte dosya konusunda uzman bilirkişi Gümrük ve Ticaret Baş Müfettişi ..., Yrd. Doç. Dr. ... ve SMMM ...'e tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 02/03/2018 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunun dosya arasında olduğu görülmüştür.

Alınan bilirkişi kurulu raporunda; taraf ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, ticari defterler arasında uyumsuzluğun, davacı yanca düzenlenen 139.176,81 USD fatura toplamının davalı ticari defterlerinde yer almamasından kaynaklandığı, davacının düzenlendiği bu faturaların hesaplaşma amaçlı olduğu ve davalının daha önce düzenlendiği faturadan bakiye kalan miktarın takas mahsubunun hedeflendiği, ihracatçı dava dışı ...ile davalı şirket ve ödemeleri üstlenen davacı şirketin katılımı ile düzenlenen 18/08/2015 tarihli sözleşme gereği 9 konteyner maldan 7 konteynerinin ödemelerin güvencesi olarak davacıya verildiği,

2 konteynerin davalı yanda kaldığı, davacı tarafça gümrük, ardiye, liman masraflarının üstlenildiği, bu bedelleri ödeyen davacının, davalının düzenlediği fatura karşılığı borçlanmasının, davalının ... bedeline ayrıca varış yeri masrafları ve gümrük vs ödemeler eklenerek düzenlendiği faturalardan kaynaklandığı, bu nedenle davacının hem bu masrafları ödemesi hemde bu masraflar dahil düzenlenen faturalardan dolayı borçlu gözükmesinin taraflar arasındaki ticari ilişkiye uygun düşmediği, bu durumda davalının düzenlediği fatura tutarında yer alan ve davacının ilgililerine ödediği 139.176,81 USD miktarın gerçekte davalı alacağı olmadığı,

davacının, davalı yana hesaplaşma için düzenlediği faturaların, davalı yan ticari kayıtlara alınması halinde davacının bir borcunun gözükmeyeceği, protokol gereği davalının davacıdan alacağının kalmadığı bildirilmiştir.

Alınan bilirkişi kurulu raporu gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, itirazları cevaplar nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, davalı itirazları yerinde görülmeyerek mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmışlardır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, benimsenen bilirkişi kurulu raporu ve toplanıp değerlendirilen delillere göre; dava dışı ... ile davalı şirket arasında düzenlenen 21/01/2015 tarihli sözleşme gereği ... teslim şekilde davalıya satışı yapılan pamuk emtialarının davalı tarafça gümrükten çekilememesi üzerine bu kez malların gümrükten çekilmesi amacıyla gümrük masraflarını üstlenen davacı ile davalı şirket arasında ve sözleşmeye dahil edilen dava dışı ... ile birlikte 18/08/2015 tarihli protokol düzenlendiği, protokol gereği toplam 9 konteyner maldan 7 konteyner malın gümrük masraflarının güvencesi olarak davacıya verildiği,

2 konteyner malın davalı yanda kaldığı ve davacının gümrük, ardiye ve liman masraflarını üstlendiği görülmüştür. Bu durumda, protokol gereği davacı tarafça üstlenilen ve ödemesi yapılan gümrük masraflarının, davalı tarafça da CIF bedeli, varış yeri ve gümrük masrafları eklenerek düzenlenen faturalarla talep edilmesi uygun olmamıştır. Zira, davacı yanca hesaplaşma adına düzenlenen faturaların, davalı yan ticari defterlerine kayıt edilmediği de açıktır.

Bu itibarla, porotol gereği davalının davacıdan alacağının bulunmadığı anlaşılmış, dolayısıyla davacının, dava konusu yapılan 16/02/2016 tarihli 196.983,65 TL ve aynı tarihli 201.124,33 TL'lik 2 adet faturadan dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.