İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/503 K.2019/1017

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı şirket tarafından tespit isteyen müvekkilleri aleyhine girişilen icra takibine ve alınan ihtiyati haciz kararlarına yasal süresi içinde borca ve imzaya ilişkin itirazlarını İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasına ve İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas ve ... karar sayılı dosyalarına sunduklarını, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu senetler ile ilgili menfi tespitini isteyen müvekkillerinin borçlu olmadıklarını belirterek davanın kabulüne, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin icra takibinden 6 yılı aşkın bir süre sonra böyle bir iddiada bulunması tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı vekilinini iddialarının soyut olmakla birlikte izahtan vareste olduğunu, bir senet düzenlenerek verilmiş olması alacaklı lehine karine oluşturduğunu, senedin alacaklıya teslim edilmesinin borcun olduğuna ilişkin karine oluşturduğunu belirterek davanın reddine, yargılama harç ve masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davacılar tarafından davalı şirkete verilen ve davalı şirket tarafından takibe konu edilen senetler nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinde; alacaklısının dosyamız davalısı ... Şirketi, borçlularının ise dosyamız davacıları Tasfiye Halinde ... AŞ ve ... olduğu, alacaklı tarafından 26/03/2009 tarihinde 67.368,00 TL asıl alacak, 8.421,07 TL işlemiş faiz, 202,10 TL komisyon (%,030) ve 204,00 TL ihtiyati haciz masrafı toplam 76.195,17 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, takibe konu alacağın 13 adet bonodan kaynaklandığı,

takip ve dava konusu bonoların 19/03/2008 tanzim tarihli 10/08/2008 vade tarihli 5.178,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 23/08/2008 vade tarihli 6.620,00 TL bedelli, 17/04/2008 tanzim tarihli 05/09/2008 vade tarihli 3.700,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 18/09/2008 vade tarihli 6.750,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 05/10/2008 vade tarihli 6.750,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 15/10/2008 vade tarihli 6.750,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 25/10/2008 vade tarihli 5.500,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 10/11/2008 vade tarihli 4.350,00 TL bedelli,

19/03/2008 tanzim tarihli 19/11/2008 vade tarihli 4.350,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 30/11/2008 vade tarihli 4.350,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 12/12/2008 vade tarihli 4.350,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 22/12/2008 vade tarihli 4.350,00 TL bedelli, 19/03/2008 tanzim tarihli 31/12/2008 vade tarihli 4.370,00 TL bedelli olduğu ve tüm bonolarda borçluların davacılar Tasfiye Halinde ... AŞ, ... olup, davalı ...

Şirketi lehine düzenlendiği anlaşılmıştır.

İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacıları tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğümün ... Esas sayılı dosyasında yetkiye, borca, faize ve bütün ferilerine itiraz ederek, itirazlarının kabulü ile takibin durdurulmasını talep ettikleri, İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı ve 14/08/2009 tarihli kararı ile yetki ve sair tüm itirazlarının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı şirket kayıtlarında inceleme yapılması için İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup, tanzim olunan raporda; davacı tarafın 2008 yılı yasal defterlerinin açılış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, yevmiye defterinin zorunlu kapanış tasdikinin yapılmadığı,

davalı tarafından takip konusu yapılan tüm senetlerin bedeli malen alınmıştır açıklaması ile keşide edildiği ve malen kaydı olan bonolarda, senedin mal karşılığı alındığının kabul edilmiş varsayılacağı, bu durumda lehdar şirketin ise, malen kaydı olan bonoları ticari defterlerine işleyerek karşılığında fatura ve sevk irsaliyesi düzenlemek zorunda olduğu, TTK 76-86 arası hükümlere göre ticaret şirketleri aldıkları senetleri defterlerine işlemek ve karşılığında TTK 23.maddeye uygun fatura kesmek zorunda olduğu, keza bu hususun Vergi Usul Kanununda da ayrıntılı olarak düzenlendiği,

fakat davacı ticari defterlerinde takip konusu yapılan tüm senetlerin 19/03/2008 tarihinde, bir senedin ise 17/04/2008 tarihinde keşide edildiği, bu tarihten sonra veya önce olmak üzere 2008 yılında davalı tarafından, davacıya hiçbir mal alım satımına ilişkin fatura veya sevk irsaliyesine rastlanılmadığı, davacı tarafından davalıya keşide edilen senetlerin toplam tutarının 124.960,00 TL, davacı tarafından cari müşterilerinden alınarak davalı tarafa ciro edilen çek ve senetlerin toplam tutarının 45.837,00 TL olduğu,

dolayısıyla davacı ticari defterlerinde davalıya verildiği kayıt edilen toplam evrak değerinin (124.960,00 TL + 45.837,00 TL ) 170.797,00 TL olarak hesap edildiği, davalı tarafa davacı tarafından keşide edilen 124.957,00 TL senetlerin borç kaydı karşılığında 321.35.22 Borç Senetleri/ ...Şti hesabı ile kapatıldığı, ayrıca davacı yevmiye defterinde yer alan 31/12/2008 tarihli 107 numaralı kapanış maddesinde 321.35.22 Borç Senetleri/ ...

Şti hesabının 124.960.00 TL bakiye tespit edildiği, davacı tarafından keşide edilen 124.960,00 TL senetlerin ödenmediği, böylelikle davalı tarafından takip konusu yapılan senetlerinde ödemesinin yapılmadığı, ancak taraflar arasında ticari ilişkinin 2008 yılı öncesine dayandığı, davalı tarafından takip konusu yapılmayan 01/01/2008 tarihli 1. Numaralı açılış bakiyesinde davalının davacıdan 78.038,58 TL alacağının bulunduğu, karşılığında 170.797,00 TL evrak (çek-senet) verildiği, davalı tarafından keşide edilen 124.960,00 TL senet ödemesinin yapılmadığı ve davacı yevmiye defterinin kapanış maddesinde 321.35.22 hesabında kayıtlı olduğu,

ancak davacının cari müşterilerinden aldığı çek ve senetlerden davalı tarafa toplam ciro edilen tutarın 45.837,00 TL olarak hesaplandığı ve 78.038,58 TL davalı alacak bakiyesinden düştüğünde davalının davacıdan 32.201,58 TL alacak kalanı hesaplandığı, netice olarak davalı tarafından davacı aleyhine takip konusu yapılan senetlerin bedeli malen alınmıştır açıklaması ile keşide edildiği ve karşılığında davalıdan cari yıl içinde hiçbir mal alım faturası veya sevk irsaliyesine rastlanılmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce, davalı şirket kayıtları incelenerek rapor tanzim edilmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş ve 27/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacı defterinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen talimat raporunda, davalının davacıdan 78.038,58 TL alacağının bulunduğu belirtilmiş ise de, davalının ibraz edilen ticari defterlerinde davacıdan 143.318,72 TL alacağı olduğunun belirlendiği,

davacının düzenlediği senetlerde senet bedelinin malen alındığı belirtildiğine göre, bunun aksini iddia eden yani bedeli mal olarak almadığını ileri süren davacının, bu iddiasını ispat etmesi gerektiği, davacının mal teslimi yapılmadığı iddiası karşısında 2007 yılı ve öncesinde taraflar arasında ticari faaliyet olduğunun diğer bir ifade ile davalının davacıya mal sattığının ticari kayıt incelemeleri ile sabit olduğu belirtilmiştir.

Rapora karşı itirazlar üzerine Mahkememizce her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtların incelenmesi suretiyle rapor tanzim edilmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti 17/06/2019 tarihli raporunda; davacı şirket kayıtlarında yapılan incelemede davacı şirketin 2007 yılında tasfiyeye geçmesi nedeni ile 2007 yılı için tasfiye öncesi ve sonrası için ikişer defter onaylatıldığı, davacı şirketin 2007 ve 2008 yıllarına ait ticari defterlerinden yevmiye defteri ve defter-i kebir için yasal süre içinde zorunlu olan açılış tasdik işlemlerinin yapıldığı, yasal zorunluluk kapsamında olmayan defter-i kebir için kapanış tasdiki yaptırılmadığı,

ancak ilgili dönem TTK 70 ve 72 madde kapsamında zorunlu olan yevmiye defteri için kapanış tasdik işlemlerinin yaptırılmadığı ayrıca 2007 ve 2008 yıllarına ait envanter defterlerinin ibraz edilmediği, davacı şirketin incelemeye konu edilen 2007 ve 2008 yılları ticari defterlerinden yevmiye defteri ve defter-i kebirin VUK ve TTK hükümlerine göre sahibi lehine delil olma vasfının Mahkememize ait olduğu, davacı şirketin 2009 yılına ait ticari defterlerinden yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterlerinin yasal süre içinde zorunlu olan açılış tasdik işlemlerinin yapıldığı,

yasal zorunluluk kapsamında olmayan defter-i kebir için kapanış tasdiki yapılmadığı, ancak ilgili dönem TTK 70 ve 72 madde kapsamında zorunlu olan yevmiye defteri için tasdik işlemlerinin yaptırılmadığı, 2009 yılı envanter defterinin yazılı olmadığı bu nedenle de kapanış tasdik işlemlerinin yaptırılmadığı, davacı şirketin incelemeye konu edilen 2009 yılı ticari defterlerinin VUK ve TTK ilgili hükümlerine göre sahibi lehine delil olma vasfının Mahkememize ait olduğu, davacı şirketin 2007 yılında davalı ile olan ticari ilişkisini 320.002.080 nolu cari hesap kodunda takip ettiği, 2006 yılından devreden bir bakiye bulunmadığı,

bu hesap kodunda tasfiye öncesi 30/11/2007 tarih itibari ile davalı şirkete 83.646,56 TL borçlu olduğu, tasfiye sonrası 31/12/2007 tarih itibari ile davalı şirkete 78.038,58 TL borçlu olduğu, yıllar itibariyle virman işlemleri ile davalı firma kayıtlarının tutulduğu hesapta cari hesap kodlarının değiştirildiği, davaya konu edilen 13 adet senedin davacı şirketin 20/03/2008 tarihli 35 nolu yevmiye madde numarasında kayıtlı olduğu ve davalının ... nolu cari hesap koduna borç kayıt edildiği, senetlerin ... nolu hesaba alacak kaydedildiği, davalıya ödeme yapıldığının kayıt altına alındığı,

31/12/2008 tarihinde davacı şirketin ... no.lu cari hesap kodunda davalı şirketten 93.358,42 TL alacaklı olduğu ve bu hesabın... nolu hesaba devredilerek kapatıldığı, davacı şirketin 31/12/2008 tarih itibari ile davalı şirketten ... nolu hesap kodunda 93.358,42 TL alacaklı olduğu, davacı şirketin 2009 yılında 2008 yılından devreden işlemlerden dolayı ... nolu cari hesap kodunda 93.358,42 TL davalıdan alacaklı olduğu, ancak ... nolu hesap kodunda davaya konu senetler ile diğer dava dışı senetlerden dolayı davalıya 124.960,00 TL borçlu olduğu,

davacı şirketin aslında cari hesapta 93.358,42 TL tutar ile alacaklı hale geçmesinin sebebinin ödenmeyen dava konusu senetlerin davalıya olan borçlarından tenzil edilmesinden kaynaklı olduğu, bu durumda davacının davaya konu olan senet bedellerinin karşılığının ödenmediğinin sonucuna varıldığı, öte yandan davacı şirketin 2007 ve 2009 yıllarına cari hesap ekstrelerini ibraz edemediği, taraflar arasındaki yoğun ticari ilişkinin 2007 yılında gerçekleştiği, ancak her iki şirketin yıl sonları bakiyeleri karşılaştırıldığında tutarsızlıkların hangi belgelerden kaynaklandığının tespitinin yapılamadığı,

ancak davacı şirketin kendi kayıtlarına göre senet karşılıklarının ödenmediği anlaşıldığından varılan sonucun dava konusu uyuşmazlığın tespitine engel teşkil etmeyeceği belirtilmiştir.

Davalı şirket kayıtlarında yapılan incelemede ise davalı şirketin 2007, 2008 ve 2009 yıllarına ait ticari defterlerinden yevmiye defteri, defter-i kebir vc envanter defterlerinin yasal süre içinde zorunlu olan açılış tasdik işlemlerinin yapıldığı, yasal zorunluluk kapsamında olmayan defter-i kebir için kapanış tasdiki yaptırılmadığı ancak ilgili dönem TTK 70 ve 72 madde kapsamında zorunlu olan yevmiye defteri ile envanter defterlerinin kapanış tasdik işlemlerinin yaptırılmadığı, bu çerçevede davalı şirketin incelemeye konu edilen ticari defterlerinin VUK ve TTK hükümlerine göre sahibi lehine delil olma vasfının Mahkememize ait olduğu,

tarafların incelenen ticari defterlerinde mal alım satımına dayalı ticari bir ilişkinin süre geldiği, davalı şirketin 2007 yılında davacı ile olan ticari ilişkisini takip ettiği 120 00 S03 nolu cari hesap kodunda 31/12/2007 tarihi itibariyle davacı şirketten 145.660,72 TL alacaklı olduğu, 2008 yılına bu rakamın devrettiği, 2008 yılında davacı tarafından davalı şirkete 15/04/2008 vadeli 2.342,00 TL ve 30/11/2018 vadeli 3.350,00 TL tutarlı iki adet çek olmak üzere toplara 5.692,00 TL ödeme yapıldığı,

2008 yılında başka bir işlem gerçekleşmediği 31/12/2008 tarih itibariyle davalının davacıdan 139.968,72 TL alacaklı olduğu ve bu alacak tutarının 01/01/2009 tarihine devrettiği, 2009 yılında davacı tarafından davalıya 2008 yılında ödenen 30/11/2018 vadeli ve 3.350,00 TL tutarlı çekin karşılıksız çıkması ile davalının alacaklı olduğu tutara bu çek bedelinin eklenmesi ile 31/12/2009 tarihinde davalının davacıdan alacaklı olduğu tutarın 143.318,72 TL'ye yükseldiği, davaya konu toplam 13 adet bononun davalı şirketin davacı ile ticari ilişkisini takip ettiği cari hesaba yansıtmadığı ve kayıtlarına almadığı belirtilmiştir.

Alınan bilirkişi raporları, tarafların beyanları, dosya kapsam değerlendirildiğinde; taraflar arasında süregelen ticari ilişki bulunduğu, ticari ilişki kapsamında davacı şirket tarafından dava konusu olan bonoların davalı şirkete verildiği, davalı ticari defterlerine göre davacı şirketten 31/12/2009 tarihi itibariyle 143.318,752 TL alacaklı olduğu,

davacı kayıtlarında dava konusu senetlerin ödendiği kayıt altına alınmış ise de davalı tarafa ödeme yapılmadığı ve davacı şirketin senet bedellerini davalı şirkete olan borcundan tenzil ettiği, ayrıca davacı tarafından bonolar karşılığında mal teslimi yapılmadığı iddia edilmiş ise de senetlerin bedelsiz kaldığının ispat edilemediği, davacıların dava konusu senetler nedeniyle borçlu olmadıklarını ispatlayamadıkları kanaatine varıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

BU EVRAK 5070 SAYILI KANUN GEREĞİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR