İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/124 K.2024/945

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirket, bayi eli ile dağıtımını yaptığı gazlı ve/veya gazsız ürünlerin ve ileride dağıtımını yapabileceği gazlı ve/veya gazsız ürünler ile kullanım amaçları bakımından eş ürünlerin bayiden düzenli ve sürekli satın alınması ve hâlihazırda işletmiş olduğu satış noktasından müşterilere yeniden satışının gerçekleştirilmesi maksadı ile davalı taraf ile 23.05.2019 başlangıç tarihli (Miktarlı- Gazlı ve Gazsız Ürün) Direkt Satış Noktası Sözleşmesi akdetmiştir.

(Ek 1: Müvekkil şirket ile davalı arasında imza altına alınan 23.05.2019 başlangıç tarihli (Miktarlı-Gazlı ve Gazsız Ürün) Direkt Satış Noktası Sözleşmesinin bir sureti.) Akdedilen işbu sözleşme gereği davalı tarafın, işyerinde ve "...(...)" adı altında işletmekte olduğu satış noktaları kapsamında müvekkil şirketin sözleşme süresi boyunca gazsız ürünlerde münhasıran, gazlı ürünlerde ise düzenli ve sürekli ürün temin etme yükümlülüğü bulunduğu, zira 23.05.2019 başlangıç tarihli Direkt Satış Noktası Sözleşmesi'nin Genel Hükümleri gereği 1. ve 2. maddesi aynen;

sözleşme adresinin faaliyetine son vermek sureti ile sözleşmeye aykırı davranmış nitekim bu husus ....

Noterliğinin 27.10.2020 tarih, ... yevmiye No.lu tespit tutanağı ile de sabit olduğu, yine davalı tarafın sözleşme adresi olan "..." adresindeki işletmesini müvekkil şirketin yazılı onayını almadan terkin ettiği ve sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı ticaret sicil kayıtlarından da anlaşıldığı, 04.01.2020 tarihi itibariyle müvekkil şirketten düzenli ve sürekli ürün alımı gerçekleştirme ve 6.000 kasa/koli miktarında ürün satın alma taahhüdü olmasına rağmen müvekkil şirket ile tüm iletişimini kesen davalı taraf;

işbu taahhütlerini yerine getirmeyerek de sözleşme hükümlerini ihlal ettiği, zira bu hususta davalı taraf defalarca sözlü olarak uyarılmış herhangi bir netice alınamadığı, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından davalı tarafa, 03.11.2020 tarihli ihtarname gönderildiği, tebliğ şerhinden de davalı tarafın sözleşme adresinden ayrıldığı anlaşıldığı, neticeten hal böyle olunca;

davalı tarafın sözleşmede üzerine düşen yükümlülüklerine aykırı davranması sebebiyle, müvekkil şirket tarafından dava ve icra takibi konusu sözleşme feshedilmiş ayrıca kıstelyevm usulü hesap edilen %100 iskontolu-bedelsiz ürün alacağına ilişkin bedelin iadesi ve tespit masrafları için .... İcra Müdürlüğünün ... E. numaralı dosya kapsamında icra takibi başlatıldığı, takibin devamını davalının inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, cari hesap alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 25.331,89-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 30/07/2021 tarihli raporunda özetle;

"1. Davacı tarafın dava konusu döneme ait ticari defterlerinin açılış-kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulen uygun olarak yapılmış olduğu,

2. Davacı ile davalı arasında ticari ilişki;iki tarafça imzalanan direk satış noktası sözleşmesine binaen ürün satışından kaynaklı olduğu,

3. İş bu sözleşmenin süresinden önce davalının ticari ilişkişiyi bitirmesi sebebiyle,sözleşmenin özel hükümlerine binaen davacının bedelsiz vermiş olduğu ürünlerin kıstelyevm usulüyle hesaplanarak geri iadesi talebinden oluştuğu,

4. Davacının muhasebe teknik usullerine uygun tutulan 2019-2020 yılı defter ve kayıtlarında davalı ile borç alacak tutarının kalmadığı,

5. Dava konusu alacağı oluşturan;davalıya satışı yapılan bedelsiz ürünlerin davacı satış fatura listesinde ve defter kayıtlarında 24.777,45 TL kıstelyevm hesabı ile tespit edildiği,

6. Huzurdaki davaya konu olayda davacı ; 24.777,45 TL fatura Altı İskonto (Kıstelyevm) borcu (Yıllık Reeskont Avans)+554,44 TL noter alacağına (Yıllık adi kanuni faiz) icra takip tarihinden,fiili ödeme tarihine kadar faizi ile birlikte talep ettiği,24.777,45 TL tutarında bedelsiz verilen ürünlerin bedelinin doğruluğunun tespitinin yapıldığı,

7. İTİRAZIN İPTALİ ile TAKİBİN DEVAMI gerektiği, icra takip tarihinden sonra asıl alacak için talep edilen faizlerin oranının yerindeliğinin Mahkemeniz görev alanı ve takdirinde bulunduğu," şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın tarafların beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 27/06/2022 tarihli ek raporda özetle;

"1.Davalı tarafın dava konusu döneme ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulen uygun olarak yapılmış olduğu,

2. Davacı tarafın düzenlemiş 2019 yılı faturalarının incelendiği,kök raporda yapılan hesaplamanın faiş olmadığı görüşünde olduğumu kök raporu değiştirecek bir husus olmadığı," şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizin 29/11/2022 tarihli duruşma zaptı 1 nolu ara kararı ile "Bilirkişi ek raporunun incelenmesinde davalı defter ve kayıtlarının tespiti başlığı altında 2019 yılı faturalarının değerlendirildiği, Mahkememiz ara kararı gereğince davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmadığı ve inceleme yapılmamasının sebebinin bildirilmediği, ayrıca raporun sonuç kısmında davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmemiş olmasına rağmen davalı tarafın dava konusu döneme ait defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresinde usulüne uygun olarak yapıldığının bildirildiği,

bu haliyle bilirkişinin Mahkeme ara kararlarını dikkate almadığı anlaşılmakla gereğinin ifası için safahatin İstanbul Bilirkişilik Bölge Kuruluna bildirilmesine," şeklinde karar verilmesi üzere dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 13/12/2023 tarihli raporda özetle;

"Davacı şirketin işaret ettiği faturalardan dava konusu alacak talebine ulaşılamadığından açıklıkla hesaplamanın izahının yapılması gerektiği,

-Sunulan kayıtlar olasılıklı çeşitli çalışmalarda sonuca ulaşılamadığı" şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın beyan ve itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmak üzere yeniden bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 22/10/2024 tarihli raporda özetle;

" Kök raporda eksik olan faturalar bu kez davacının yeni sunumu ile ve kök raporda bizzat davalı vekilinin

22.12.2021 tarihli dilekçe ekinde sunulan fatura suretleri ile davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen toplam 16 faturayı inceleme olanağı olmuştur.

Huzurdaki dava itirazın iptali olup davaya esas T.C. ... Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasında;

-11.11.2020 harçlandırma tarihinde dosyamız davacısı tarafından dosyamız davalısı aleyhine İlamsız Takiplerde Ödeme Emri yolu ile takip başlatıldığı,

-Takip talebinde davacı/alacaklı şirketin ;

24.777,45 TL fatura altı iskonto borcu (kıstelyevm) borcu (yıllık reeskont avans faizi ile)

554,44 TL Noter tespit giderleri (yıllık adi kanuni faiz ile)

25.331,89 TL Toplam Alacağını fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık % 13,75 avans faizi (3095 Sayılı Kanun) ve yıllık % 9 yasal faiz değişen oranlardaki faizi ile, icra giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte BK. 100. Maddeye göre tahsilini talep ettiği,

-Yukarıda yapılan hesaplamalara göre ana para alacağının takip talebindeki gibi 24.777,45 TL değil 22.970,30 TL olabileceği,

-Talep konusu sözleşme maddesi incelendiğinde davacının talep konusu alacağının davalı şirketten KDV ile birlikte derhal ödemesinin gerektiğinin hükme bağlandığı, o halde dava konusu ana para alacağının 22.970,30 TL için davacı şirketin % 10 oranından 2.297,03 TL KDV için davalı şirkete fatura düzenlemesi gerektiği,

-Dava esas değerinin 25.331,89 TL olup içinde 554,44 TL noter masrafının da olduğu, noter masrafındaki talebin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, icra takibi ile talep edilen .... Noterliği’nin 27.10.2020 tarih ve OC-... seri/sıra no.lu ve 554,44 TL bedelli noter makbuz suretinin dosyaya sunulduğu," şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; davacının ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, defter ve kayıtların sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, taraflar arasında düzenlen sözleşmenin özel hükümler bölümündeki düzenlenmenin aynen; “ŞİRKET, İŞLETMECİ'nin Sözleşme

Hükümlerine süresi boyunca uyacağı inancıyla, aşağıda verilen şartları ile birlikte belirtilen ürünleri promosyon amacıyla sözleşme süresi içerisinde %100 iskontolu olarak verecektir. Ancak işletmeci, işbu

sözleşmede yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde sözleşmenin süresinden önce sona ermesine

sebebiyet vermesi üzerine, bu ürünlerin rayiç değerlerinin kıstelyevm usulü belirlenecek olan kısmını KDV'si

ile birlikte Şirket'e derhal ödeyecektir."

şeklinde olduğu, sözleşmeye göre davacı tarafından davalıya satılıp teslim edilen ürünlerin toplam değerinin 22.970,30-TL olarak hesaplandığı, hesaplamanın sözleşmede belirlenen tekniğe uygun oluşa göre 22/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunun denetime elverişli olduğu anlaşılmıştır. Davalı ihtaratlı kesin süre verilmesine rağmen dava konusu döneme ait ticari defter ve kayıtlarını sunmamıştır.

Bu hali ile, HMK m.222 uyarınca davacının ticari defter ve kayıtlarının esas alınması gerektiği, davacının defter ve kayıtları ve sözleşme hükümlerine göre davacının davalıdan takip tarihi itibari ile 22.970,30-TL alacaklı olduğu,

davacının alacağın ödenmesi bakımından davalı adına keşide ettiği noter masrafının da alacak kalemi olarak talep edilmesinin mümkün olması gözetildiğinde takibin 22.970,30-TL asıl alacak ve 554,44-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 23.524,75-TL bakımından yerinde olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, takip tarihi itibari ile kabul edilen alacak miktarı olan 23.524,75-TL yönünden alacağın likit olması sebebiyle davalı aleyhine bu miktar üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalı tarafından .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 22.970,30-TL asıl alacak ve 554,44-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 23.524,75-TL üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Alacağın %20'si oranında hesap olunan 4.704,95-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekli 1.606,97-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 305,95-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 1.301,02-TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 373,75-TL gider ile yargılama aşamasında yapılan 2.406,50-TL olmak üzere toplam 2.780,25-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.581,74-TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 305,95-TL'nin toplamı olan 2.887,69-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 23.524,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.807,14-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

8-1.320,00-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.225,75 TL'nin davalıdan geriye kalan miktarın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/12/2024

Katip ... Hakim ...