İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/631 K.2024/881

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkilinin eski çalışanı olduğunu ve bir süredir müşteri ilişkilerinde yanlış yönlendirmeler yaptığını, şirket aleyhine faaliyette bulunduğunun anlaşılması ve bu durumun ayyuka çıkması sonrasında işten ayrıldığını,

davalının işten ayrıldıktan sonra müvekkilinin faaliyette bulunduğu kırtasiye defter alanında aynı sektörde faaliyet gösteren rakip firmada çalışmaya başladığını ve müvekkili şirkette çalışırken yanında götürdüğü müşteri bilgilerini kullanarak müşterileri ayartmaya ve sipariş ve satış taleplerini rakip firmalar lehine çevirerek müvekkilinin müşteri ve ciro kaybetmesine sebep olduğunu,

davalıyla müvekkili arasında işe başlama tarihinde imzalanan rekabet yasağına ilişkin sözleşme hükümlerine göre mucibince 'her ne sebeple olursa olsun şirket ile ilişiğin kesildiği andan itibaren 2 yıl boyunca şirket ve haleflerinin işiyle (firmasıyla) doğrudan veya dolaylı olarak rekabet etmeyeceği', 'şirket ile rekabet halinde olan bir işe sahip olmayacağını, böyle bir işi idare etmeyeceğini veya böyle bir işte çalışmayacağını',

aynı işle iştigal eden bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde ise son aylık ücretin 10 katı tutarında cezai şart ödemesinde bulunmayı taahhüt ettiği halde işten ayrılır ayrılmaz aynı sektörde aynı işi yapan rakip firmalardan birinde çalışmaya başladığını, Müvekkiliyle haksız rekabete giriştiğinden davalıya .... Noterliğinin ...

Yevmiye numaralı 25/02/2022 tarihli ihtarnamesiyle uyarıda bulunulduğunu; müvekkili ile haksız rekabetini derhal sonlandırmasını, ayrıca sözleşme şartlarını ihlal etmesi sebebiyle piyasada müvekkiline verdiği zararın tespitinden sonra belirlenecek zarar saklı kalmak kaydıyla son aylık ücretin 10 katı tutarındaki cezai şartın 2 iş günü içerisinde hesaplarına ödenmesini talep ettiklerini,

talebin sonuçsuz kalması nedeniyle yasal süreç başlatıldığını ve Arabuluculuk Daire Başkanlığının ...- İstanbul Arabuluculuk Bürosunun ... sayılı Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Dosyasının olumsuzlukla sonuçlandığını bu sebeple davalıdan sözleşmede kararlaştırılan cezai şartı dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu edilen rekabet etme yasağı sözleşmesinin TBK 444 ve 445 uyarınca geçersiz olduğunu, rekabet yasağına, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması,

işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerli olacağını, davaya konu rekabet yasağının, müvekkilinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek sınırlamalar içerdiğini, müvekkilinin SGK kaydından da anlaşılacağı üzere 30 yılı aşkın bir süredir defter sektöründe çalıştığı ve bu sektörde uzun yıllar çalışmakta olduğu için tüm sektörü yakından ve iyi tanıdığını;

bu nedenle de başkaca bir sektörde iş bulup çalışmasının mümkün olmadığını, müvekkilin iradesinin fesada uğratıldığını, müvekkilinin iş akdi devam ederken COVID 19 pandemisi koşullarında işverenin işten çıkarma tehdidi ve baskısıyla dava konusu rekabet yasağı kaydını imzaladığını, bu nedenle rekabet yasağı kaydının geçersiz olduğunu, müvekkilinin iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini, sosyal haklarının ödenmemesi ve sigorta primlerinin eksik yatırılması nedeniyle haklı nedenle iş sözleşmesini sona erdirmiş olduğu için davaya konu olan rekabet yasağının da sona ereceğini,

davacının şirket eğitim öğretim faaliyetlerine yönelik defter ticareti ile iştigal etmekteyken müvekkil hali hazırda irsaliye, adisyon fişi, bilgi fişi gibi mesleğe özel defter ticareti yapan bir şirkette çalıştığından dolayı taraflar arasındaki rekabete ilişkin yasağın sürdürülmesinde yarar bulunmadığını, ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Taraflar arasındaki ihtilafın; haksız rekabet sözleşmesinin ihlalinden kaynaklı tazminata ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 20/07/2022 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.

Mahkememizin işbu dosyasına kaydı yapılan dosyada iddia, savunma, takip dosyası, taraflarca sunulan bilgi ve deliller, mahkememizce celp edilen bilgi ve deliller hep birlikte değerlendirilmiş, uyuşmazlık konusunun çözümü hususunda uzman görüşü gerektiği kanaati ile dosyanın iş hukukunda uzman nitelikti hesaplama bilirkişiye tevdi edilerek davacının davalı ile aralarındaki rekabet sözleşmesini ihlal edip etmediği, davalının dava dışı şirket ve davacı şirlkette çalıştığı pozisyonlar itibariyle TBK m.444/2 koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği cezai şart miktarının hesaplanması ile rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi ... heyetinden alınan 20.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Rekabet yasağı ve cezai şarta ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi için iş sözleşmesinin sona

erme sebebinin incelemesi gerekmektedir. TBK m. 447/II hükmü uyarınca “Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağı sona erer.” Dolayısıyla şayet işçi haklı neden ile iş sözleşmesini feshetmiş ise anılan hüküm uyarınca rekabet yasağı sona erer.

Bunun dışında, haklı nedenle feshi gerektirecek ağırlıkta olmamakla beraber, işverene yüklenebilecek nitelikte bir (makul) nedenle iş sözleşmesinin işçi tarafından süreli feshedilmesi halinde de rekabet yasağı sona erer. Buna karşın, iş sözleşmesinin feshinde işverene yüklenebilen bir neden bulunmuyorsa rekabet yasağı devam edecektir.

Dosya münderecatı incelendiğinde; sözleşmenin işçi tarafından sona erdirildiği üzerinde taraflar mutabık olsa da işçinin bir haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususunda yeterli bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Takdir ve kanaat sayın Mahkemeye aittir. Rekabet yasağı ve cezai şarta ilişkin hükümlerin geçerli nitelikte olduğu; Davalı işçinin iş sözleşmesini sona erdirdiği anlaşılmakla birlikte feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususunda dosya münderecatında yeterli düzeyde bilgi ve belgeye ulaşılamadığı; şayet Muhterem Mahkemenizce feshin haklı nedene dayanıldığı yönünde bir tespitte bulunulursa davalının rekabet yasağı sözleşmesi kapsamında sorumlu olmadığı ve bu kapsamda cezai şartın talep edilebileceği, Muhterem Mahkemenin rekabet yasağını geçerli olarak kabul etmesi halinde, davalının ödemesi gereken cezai şart tutarının 42.534,00 TL olduğu, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde rapor hazırlamışlardır.

Tarafların tanıkları duruşmaya davet edilmiş, usulüne uygun bir şekilde dinlenmişlerdir.Somut olayda; davalıyla davacı arasında işe başlama tarihinde imzalanan rekabet yasağına ilişkin sözleşme hükümlerine göre mucibince ‘her ne sebeple olursa olsun şirket ile ilişiğin kesildiği andan itibaren 2 yıl boyunca şirket ve haleflerinin işiyle (firmasıyla) doğrudan veya dolaylı olarak rekabet etmeyeceği’, ‘şirket ile rekabet halinde olan bir işe sahip olmayacağını, böyle bir işi idare etmeyeceğini veya böyle bir işte çalışmayacağını,

aynı işle iştigal eden bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde ise son aylık ücretin 10 katı tutarında cezai şart ödemesinde bulunmayı taahhüt ettiği anlaşılmıştır. Davalının davacı şirkette hangi pozisyonunda çalıştığının dinlenen tanık beyanları ve dosyaya mübrez belgelerden anlaşıldığı üzere “satış biriminde

pazarlama ve satış elemanı” olarak çalıştığı, davalının, davacıya ait müşteri çevresi ya da yapılan işler hakkında bilgi sahibi olma olanağına sahip olduğu, sözleşmenin kişinin şahsı yönüyle geçerlilik şartını sağladığı, zira, davacıya ait

müşteri portföyü ile doğrudan doğruya iletişim kurabilmeye yetkili olması durumunda davalının davacı şirketin iş sırrını ve/veya müşteri portföyünü bilmesi, bu bilgilere vakıf olmasının kaçınılmaz olduğu, TBK m. 445 hükmünde de ifade edildiği üzere yer bakımından “İstanbul’da” şeklinde bir sınırlama yapılığı, bunun uygun nitelikte bir sınırlama olduğu, rekabet yasağı ve cezai şarta ilişkin hükümlerin geçerli nitelikte olduğu,

TBK m. 447/II hükmü uyarınca “Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağı sona erer.” hükmü gereğince iş sözleşmesinin feshinde işverene yüklenebilen bir neden bulunmuyorsa rekabet yasağının devam edeceği, dinlenen tanık beyanları ile iş sözleşmesinin feshinde davacı işverenin kusurlu olmadığı bu sebeple rekabet yasağı sözleşmesinin geçerliliğini koruduğu, davacı ve dava dışı her iki şirketin merkezinin İstanbul olduğu,

davalının, davacıyla aynı faaliyet kolundaki, aynı müşteri portföyü ile iş yapan dava dışı şirkette benzer pozisyonda çalışmakla rekabet yasağını ihlal ettiği, davalının, davacı şirketteki pozisyonu göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketteki müşteri portföyünü iyi bildiği TBK'nın 444/2. maddesi uyarınca davacıya önemli bir zarar verebilecek nitelikte olup davacının cezai şart talebinin yerinde olduğu,

davacının cezai şart talep etme hakkı bulunmakla birlikte TBK'nın 182/son maddesi uyarınca, hâkim, fahiş bulduğu cezai şartı resen tenkis edebileceği, davaya konu olayda, davalının rekabet yasağını ihlal etmesi halinde 10 aylık brüt maaşı cezai şart olarak kararlaştırıldığı, bu cezai şart karşılığında davacı işverenin herhangi bir yükümlülük üstlenmediği,

10 aylık ücret tutarının fahiş olduğu kanaatine varılmakla Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre talep edilebilecek cezai şart miktarından (42.534,00 TL) TBK'nın 445/2. maddesi gereğince takdiren %30 tenkis yapılarak 29.773,8 TL cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilebileceği, davacı vekilinin dava dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınarak 20.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kabulü ile 20.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Karar harcı 1.366,20 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 341,55 TL peşin harç ve 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 433,75 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 527,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 5.250,00 TL bilirkişi ücreti (3 farklı bilirkişi) olmak üzere toplam 5.777,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,

Dair, miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/11/2024

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır