İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/695 K.2026/137

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirketlerinden ... Elektronik Ayı itma San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin hamili bulunduğu, davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin keşideci olduğu, diğer davacı ... Mob. San. Tic. Şti'nin ise lehdarı bulunduğu, ... Şubesi'ne ait, ... çek seri numaralı, 15/07/2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan, 100.000,00 TL meblağlı çek ile başka şirketlerin keşideci olduğu çeklerle birlikte toplam 3 adet çekin iptali için, çek hamili ... Aydı.

Şti tarafından ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne 28/02/2022 tarihinde, ... E. Sayılı çek iptali davası açıldığını, Mahkemece 21/03/2022 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararı ile dava konusu çeke ödeme yasağı konulduğunu, İptali talep edilen, davacılardan ... San. ve Tic. Ltd.

Şti tarafından keşide edilen, 15/07/2022 keşide tarihli, 100.000,00 TL meblağlı çekin, çeki haksız ve kötüniyetli olarak ele geçiren davalı ... tarafından ilgili bankaya ibraz edildiğini ve bilahare .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, çeki çalan kişi/kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin hamili olarak elin, yetkili hamil olmadığını, çeki haksız olarak elinde bulundurmakta olduğunu, zira takip konusu çekin yetkili hamili olan ... şirketinin, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne (... Mahallesi... Cd.

No:51 .../İstanbul) olan borcuna karşılık takip konusu çeki ciro ederek alacaklı şirkete teslim edilmek üzere 15/02/2022 tarihinde ... ... ... Şubesi'ne, ... gönderi kodu ile verdiğini, ... San. ve Tic. Ltd. Şti yetkilisinin, davacı ... şirketini arayarak, çeklerin eline ulaşmadığını beyan etmesi üzerine ... şirketi ile görüşüldüğünü ve gönderilen çeklerin ... ... Şubesi'nde kaybolduğunun bilgisine ulaşıldığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti'nin keşide etmiş olduğu, ... Şubesi'ne ait, ... çek seri numaralı, 15/07/2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan, 100.000,00 TL meblağlı çekin davacılardan ... şirketine iadesine, Davacı şirketler aleyhine, dava konusu çeke dayalı olarak .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, dosya borcunun, cebri icra baskısı nedeniyle davacılar tarafından ödendiğini, dosyaya yatırılan paranın davalı/alacaklıya ödenmemesi için İİK mad.

72 ve müteakip maddeleri gereğince takdir edilecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalının haksız ve kötü niyetli olmaları nedeniyle çek bedelinin %20 nispetinde kötüniyet tazminatın tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının çekte kendisinden sonra gelen ...'yla arasında ticari ilişkisinin bulunmadığı yönündeki iddiasının şahsi defi olduğunu, TTK 687. Maddesi uyarınca davalıya karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, TTK'nun 687. Maddesinde.

“Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerinden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” Denildiğini, yanı kanun maddesinin bile bile borçlunun zararına hareket etmediği sürece, şahsi defilerin yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceğini hüküm altına aldığını, davacının, davalının kötü niyetli olduğunu iddia etmiş ise de buna ilişkin somut bir delil sunmadığını,

bu nedenle de şahsi definin davalıya karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, kaldı ki kanun maddesinin kötü niyetli değil, bile bile davacının zararına hareket etmeyi aradığını, dosyada ise bırakın bile bile davacının zararına hareket etmeyi davalının kötü niyetli olduğuna dair bir delil dahi bulunmadığını, bu nedenle çekteki imzasına itiraz etmeyen davacı ... şirketinin dava konusu çekten ötürü davalıya karşı sorumlu olduğunu,

davacının çek iptal davası açtığını ve ödeme yasağı kararını aldığını belirtmişse de çekte ödeme yasağı bulunmasının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediği gibi davalının kötü niyetli olduğunu da göstermeyeceğini, dava dilekçesinde davalının çekin çalıntı olduğu yönünde bir bilgisi bulunmasa dahi basiretli hareket kusurlu olduğunun iddia edildiğini, ancak davalının tacir olmadığını basiretli davranma bulunmadığını, tacir olan ve basiretli davranması gereken davacının kendisi olduğunu, mevzuat gereği çeklerin kargo aracılığıyla taşınmasının yasaklandığını,

yüksek miktarlı bir çekin özensiz bir şekilde kargoya verilmesinin basiretsiz bir davranış biçimi olduğunu, bunu bilmeyen veya bilerek önemsemeyen davacının bunun sonuçlarına kendisinin katlanması gerektiğini, davacının taleplerinin usule ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu, ispat yükü üzerinde olan davacının taraflarını ispatla yükümlü kılmasının hukuka aykırı olduğunu, davalının tacir olmadığını, defter tutmakla yükümlü olmadığını, sonuç olarak davacının bu yöndeki iddiasını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacılardan Lema Mobilya'nın dava konusu çekin keşidecisi olduğunu,

çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, davacılardan ...'nin ise dava konusu çekin lehdarı olduğunu, bu davacının da çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, dava dilekçesinde Lema Mobilya'nın çeki keşide ederek davacılardan ... şirketine verdiği onun da çeki cirolayıp davacılardan ...'ye verdiğinin anlaşıldığını, davacılardan ...'in çeki kaybetmesinin ve çek iptali için dava açmasının hem çekteki imzalarını hem de çekteki borç ilişkisini kabul eden davacıları borçtan kurtaran bir sebep olmadığını, Yargıtay kararlarının da aynı doğrultuda olduğunu, bu nedenle davacıların, dava konusu çekten ötürü davalıya karşı sorumlu olduklarını,

davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dilekçesinde İİK 72/3 maddesi uyarınca icra dosyasına yatırılan paranın taraflarına ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep edildiğini, ancak ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için davacıların iddiasını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiğini, çekteki imzalarına itiraz etmeyen çekin çalındığına dair inandırıcı bir delil sunmayan ve davalının kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu yönünde somut bir delil sunmayan davacıların iddialarını yaklaşık olarak ispat edemediğinin ortada olduğunu, bu nedenle tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini,

davacıların davasının reddine, davacıların %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacılara yükletilmesine karar verilmesi talep ettiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacılar aleyhine dava konusu çeke dayanılarak icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 11/12/2024 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı gereğince davacı şirketlerin ticari defter ve kayıtlarının incelenerek rapor tanzimi hususunda ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 20/02/2025 tarihli raporda özetle;

"- 10.01.2022 tarihinde, diğer davacılardan ... Mob.İth.İhr.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den, ticari ilişkileri karşılığında alındığı,

- Halen, firmanın “Alınan Çekler” hesabında kayıtlı bulunduğu," şeklinde görüş bildirildiği görüldü.

İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 07/12/2025 tarihli raporunda özetle;

"Davaya konu edilen 100.000,00 TL bedelli çekin talimat raporu ile birlikte değerlendirildiğinde 3 davacı şirket arasındaki ticari ilişki neticesi ile ödendiği/tahsil edildiği,

Sunulan belgeye göre ... Mobilya tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... İcra dosyasına 12.08.2022 tarihinde 101.305,50 TL ödeme yapıldığı, ancak celp edilen icra dosyası belgelerin bu ödemenin görülemediği," şeklinde görüş bildirildiği görüldü.

Bu kapsamda, davalı takip alacaklısı ile cirantaların çeki iktisapta ve tedavülde kötü niyetli olup olmadıklarının tespiti bakımından yapılan incelemede, yukarıda ayrıntılarına yer verilen dosya özetleri, tanık beyanları, soruşturma aşamasındaki ifade beyanları birlikte değerlendirildiğinde, özellikle dava konusu çeke ilişkin ...

CBS'nin 2022/... sayılı soruşturma dosya kapsamındaki kolluk araştırma tutanakları çerçevesinde dava dışı ciranta şirketlerin faal olmadıkları, adreslerinin bulunmadığı/yanlış olduğu/kapatıldığı, şirketlerin yetkililerinin tüm araştırmalara rağmen bulunamadığı, davalı tarafın aynı şekilde kambiyo takibi yapılması sonucunda hakkında birçok soruşturma ve kovuşturma kaydı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce davacıların, davalının ve dava dışı şirketlerin ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dava konusu çekin hangi ticari ilişki kapsamında cirolanıp cirolanmadığı, dava dışı şirketler ile davacı şirketler ve davalı arasında ticari iş ilişkisi bulunup bulunmadığı, bu kapsamda dava konusu çekin bedelsiz olup olmadığının tespiti için alınan ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunana bilirkişi raporuna göre davalı ve dava dışı şirketlerin defter ve kayıt ibraz etmediği, davacıların ticari defter ve kayıtlarına göre davacılar arasında ticari ilişki bulunduğu,

dava konusu çekin bu ilişki kapsamında davacılar arasında tedavül ettiği, ancak davacılar ile davalı ve dava dışı cirantalar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda tüm dosya içeriğine göre dava konusu çekin davacılardan ... Elektrik elinde iken çalındığı mahkememizce sabit görülmüştür.

Davalı ve dava dışı cirantaların bir hakkı olmadığı halde kötü niyetle çeki ele geçirdiği ve tahsile çalıştığı, açılan benzer davalarda aynı kişiler tarafından aynı eylem birliği içerisinde ciroların, tahsil ve takip işlemlerinin yapıldığı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davalının kötü niyetinin sabit olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, davalının kötü niyeti sabit olduğundan çek bedeli olan 100.000,00 TL üzerinden %20 oranında hesap olunan 20.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra takibine dayanak ... ... / ... Şubesine ... çek numaralı 15/07/2022 tarihli 100.000,00-TL bedelli çek sebebiyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, söz konusu çekin davalı takip alacaklısından alınarak davacı... Ticaret Limited Şirketine verilmesine,

2-Alacağın %20'si oranında hesap olunan 20.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalı takip alacaklısından alınarak davacılara verilmesine,

3-Alınması gerekli 6.831,00-TL karar ve ilam harcından 426,94-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 6.404,06-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 1.799,95-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 19.440,00-TL masraf olmak üzere toplam 21.239,95-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,

5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

6-Davacı taraflar vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,

Dair, davacılar vekillerinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/02/2026

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır