İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/250 K.2025/159

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil Şirket ile dava dışı sigortalı ... San. ve Tic.

A.ş arasında ... no.lu 01.01.2021 – 31.12.2021 süreli Nakliyat Emtia (Blok) Sigorta Poliçesi imzalandığı, dava dışı sigortalı tarafından Almanya’da yerleşik ... firmasına 25.05.2021 tarih ... numaralı 165.691,76-EUR bedelli faturaya istinaden 240 adet (net 9.950 kg / brüt 11.366 kg) "Kombi" emtiası satılmış ve satışı gerçekleşen bu yükün Türkiye'den Almanya'ya taşınması için davalı şirket ile anlaşıldığı, davaya konu yük ... plakalı araca 25.05.2021 tarihinde eksiksiz/hasarsız ve tam olarak yüklenerek Türkiye - Almanya istikametli taşımaya başladığı,

ancak davalının sorumluluğunda olan taşıma sırasında taşımaya konu 15 adet kombi ekli tutanak ve karakol ifadeleri ile sabit olduğu üzere 26.05.2021 tarihinde araçtan çalındığı, dava dışı sigortalı söz konusu hırsızlık olayı nedeni ile uğramış olduğu zararın tazmini için müvekkil şirkete başvurduğu, sigortaya konu emtia ... ile Müvekkil şirket tarafından güvence altına alınmış olup, ekspertiz raporu ve diğer tüm belgelerden anlaşılacağı üzere davalı taşıyıcı sorumluluğunda iken eksiksiz ve sağlam olarak almış oldukları emtiaların malın emniyetini kendilerinden beklenen düzeyde sağlamayarak çalınmasına sebebiyet verdiği,

söz konusu taşıma sırasında meydana gelen eksiklik ve zarar tespiti için ekspertiz raporu alınmış ve sigortalı ürünlerin uğradığı zarar nedeniyle müvekkil şirket tarafından dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.ş'ye 14.12.2021 tarihinde 14.196,45-EUR ödeme yapıldığı, alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile icra takibine girişildiği, ancak bu takip de davalı borçluların haksız ve mesnetsiz itirazları neticesinde durdurulduğu, yukarıda açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile davalı/borçluların haksız ve kötüniyetli borca ve faize itirazlarının iptaline, .... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile başlatılan takibin 8.686,56-EUR'ya temerrüd tarihinden itibaren CMR.m.27 gereğince işletilecek %5 faiz üzerinden devamına, davalı/borçlu aleyhine %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, müvekkilin eksiksiz ve sağlam olarak teslim aldığı emtiaların emniyetini kendisinden beklenen düzeyde sağlamadığını, CMR Konvansiyonu'nda taşıyıcının sorumluğunun kusursuz sorumluluk olduğunu, müvekkilin keşide ettiği ....Noterliği 03.06.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile sorumluluğun kabul edildiğini iddia ettiği, öncelikle müvekkil tarafından keşide edilen ....

Noterliği 03.06.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin, sorumluluğun kabul edildiği anlamına getirilmesi tarafımızca anlaşılamadığı gibi sorumluluğun kabul edilmesi söz konusu olmadığı, müvekkil tarafından Almanya LCD .../... Herten 1-3 adresinde bulunan müşteriye teslim edilmek üzere ... plakalı tır ile taşıma konusu yapılan ... numaralı T1 beyannamesi muhteviyatı eşya. 26.05.2021 tarihinde, ... ....

İstasyonu mevkiinde hırsızlık olayına maruz kaldığı, müvekkile ait araç sürücüsü ..., 25.05.2021 günü ... ilçesinden taşımaya konu eşyaları teslim aldıktan sonra müşteriye malları teslim etmek üzere Almanya'ya doğru yola çıktığı, yolculuk devam etmekteyken takograf süresinin dolması sebebiyle yol üzerinde yer alan dinlenmeye en müsait ve en güvenlikli bölge olan otoyol üzerindeki İstanbul ili ... ilçesi sınırlarında mukim Total Akaryakıt İstasyonu'nun yanında bulunan tır parkına aracını park ettiği, araç park halindeyken de hırsızlık olayı meydana geldiği,

hırsızlık olayının akabinde de, mesleki yeterliliğe ve sertifikalara sahip araç sürücüsü tarafından gecikmeksizin ...

İlçe Jandarma Komutanlığı'na şikayette bulunulduğu, aracın fotoğrafları çekilmiş ve müvekkil tarafından gereken her türlü tutanak düzenlenerek ilgili makamlara başvurulduğu, müvekkilin sorumlu olduğunu asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla, somut olayda sınırlı sorumluluk kapsamında karar verilmesi gerektiği, müvekkilin sigorta şirketi tarafından sınırlı sorumluluk tutarında davacıya ödeme yapıldığından davanın her halükarda reddi taşıyıcının ağır kusurunu veya kastını iddia eden davacı taraf bunu ispat etmekle yükümlüdür ancak davacı taraf,

dava dilekçesi numaralı eki ile ekspertiz raporunda müvekkil barsan global lojistik a.ş.'ye rücu edilebilecek miktarın sdr hükümleri ile sınırlı olduğuna ilişkin rapora delil olarak dayanmıştır. bu hali ile davacı tarafın ispat yükünü yerine getiremediği açık olduğu, yukarıda izah edilen ve Sayın Mahkeme tarafından re'sen gözetilecek nedenlerle; davanın ... Sigorta A.Ş. ... Mah. ... Cad. ...

Blok No: 3-5 İç Kapı No: 22 ... adresine ihbarına, davacının mesnetsiz ve hukuka aykırı taleplerle açmış olduğu davanın reddine, davacı aleyhine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, emtia hasarından kaynaklı olarak dava dışı sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla davalı şirketler aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 14.196,45-EUR üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İddia, savunma, toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 16/09/2024 tarihli raporunda özetle;

"Dava konusu olayda tır parkı gibi konaklama noktalarında gerekli güvenlik önlemlerinden sorumlu olması gereken birimler kolluk kuvvetleri veya tesis işletmeleri olmalı,dolayısı ile ilgili konaklama noktalarında tır sürücüsünün istirahat halinde iken sorumlu tutulması doğru olmayacaktır.

Sözkonusu olayın yaşandığı süreç sürücünün taşımacılık kuralları çercevesinde istirahat amacı ile Tır parkına park etmesi ile istirahat esnasında gerçekleştiğinden taşıyıcının pervasızca bir hareketinden kaynaklanmadığı,zorunlu istirahat esnasında gerçekleşen hırsızlıktan dolayıda ,sürücünün ağır kusurundan söz etmek mümkün değildir.

Hırsızlık olayının yaşandığı yerden dolayı taşımacının ağır bir kusurunun pervasızca bir davranışının bu zarara sebebiyet verdiği şeklinde bir durumun oluşması için konaklamanın keyfi yapıldığını söylemek mümkün olmayıp,sürücünün araç kullanma süresini doldurduğu için zorunlu istirahate geçtiği esnasında gerçekleştiği, dolayısı ile yaşanan olayın taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz ilkesi çercevesinde,tako süresi dolduğundan konaklama yaptığı,dolayısı ile yaşanan hırsızlık olayının sonuçlarından kaçınması gibi bir durumun söz konusu olmayıp,zorunlu istirahatt ettiği göz ardı edilmemelidir.

Yaşanan hırsızlık olayının gerçekleştiği yer anlamında ise,göndericinin sözleşmede belirttiği yerler dışında bir yere park etmesi sonucu hırsızlığın yaşandığının ıspatı gerekmektedir,

Sözleşme ile park edilecek yerlerin önceden belirlenmek sureti ile,belirlenen yerler dışında, farklı yerlerde konaklamanın yasaklama şeklinde hükümlerin sözleşmede bulunmadığı,yaşanan hırsızlığında meskun bir park noktasında değilde bir tır parkında yaşanmasından dolayı,sürücünün göstermesi gereken en büyük özeni göstermediğinden söz edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Dava konusu tazmin talebinin sınırlı sorumluluk hesaplamasına göre elde edilen 57.355,95 TL'lik sınırlı sorumluluk bedelinin ödemesinin kadri maruf olduğu,

Davalı ... Şirketi ... Şubesinin CMR 23/3 maddesi maddesi gereğince sınırlı sorumluluk esasına göre kusurlu olduğu görüşümüzü sunarız." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın tarafların itiraz ve beyanları kapsamında ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 23/12/2024 tarihli raporda özetle;

"Kök raporda yer alan görüşümüz devam etmekle birlikte,davalı itirazlarına yönelik görüşlerimizin yer aldığı ek rapor sunulmuştur." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Davacı ile dava dışı sigortalı ... San. ve Tic.

A.ş arasında ... no.lu 01.01.2021 – 31.12.2021 süreli Nakliyat Emtia (Blok) Sigorta Poliçesi imzalandığı, dava dışı sigortalı tarafından Almanya’da yerleşik ... firmasına 25.05.2021 tarih ... numaralı 165.691,76-EUR bedelli faturaya istinaden 240 adet (net 9.950 kg / brüt 11.366 kg) "Kombi" emtiası satılmış ve satışı gerçekleşen bu yükün Türkiye'den Almanya'ya taşınması için davalı şirket ile anlaşıldığı, davaya konu yük ... plakalı araca 25.05.2021 tarihinde eksiksiz/hasarsız ve tam olarak yüklenerek Türkiye - Almanya istikametli taşımaya başladığı,

ancak davalının sorumluluğunda olan taşıma sırasında taşımaya konu 15 adet kombi ekli tutanak ve karakol ifadeleri ile sabit olduğu üzere 26.05.2021 tarihinde araçtan çalındığı, dava dışı sigortalı söz konusu hırsızlık olayı nedeni ile uğramış olduğu zararın tazmini için müvekkil şirkete başvurduğu, sigortaya ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 14.196,45-EUR üzerinden icra takibi yapıldığı, davalı taşıyıcının dava dışı sigortacısı tarafından davacıya 5.509,89-EUR ödeme yapıldığı, bu sebeple yapılan ödeme düşüldükten sonra kalan asıl alacak bakiyesi 8.686,56-EUR'nun tahsilinin sağlanması bakımından bu tutar üzerinden itirazın iptaline karar verilmesi talepli işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; dava konusu takibin dayanağı emtia taşıma sözleşmesidir. Taşımaya konu emtianın hasarı sebebiyle davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla davalılar aleyhine takip yapılmış, takibe itirazlar üzerine duran takibe devam edilebilmesi amacıyla işbu dava ikame edilmiştir.

Uluslararası kara yolu taşımalarında uygulanan CMR Konvansiyonunun 17. Maddesi;

"1. Taşımacı, vükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

2. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıttan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin vahut ta çalışanlarının hata veya ihmallerinden dolayı sorumludur." şeklindedir.

Taşıyıcıların sorumlu oldukları kabul edildiğine göre sorumluluğun mahiyeti belirlenmelidir. Yani dava konusu olayda sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağının tartışılması gerekmektedir. Hırsızlık nedeni ile taşıyıcının tam kusurlu olduğu, kabul edilmelidir.

Zira araç sürücüsünün aracı park ederek uyuması ve aracın kilitli olmasına rağmen yaşanan hırsızlığın hiç farkedilmemesi hali, yeterli özenin gösterilmemesi olup, bu durum taşımacının kastı- kendi kötü hareketi ya da kasta- kötü harekete eşdeğer sayılan kusuru sayılmak durumundadır. Taşımacının çalışanlarının görevleri sırasındaki bilerek kastı- kötü hareketleri CMR 29/2. Maddeye göre taşımacının kastı- kötü hareketi sayılır.

Bu nedenle taşıyıcının sorumluluğu belirlenirken CMR 29. Madde hükümleri esas alındığında taşıyıcının sorumluluğunun CMR 23/3. Madde uyarınca sınırlanması söz konusu olamaz.

Zararın hesaplanması, CMR sözleşmesinin 23/1-2. Maddesine göre yükün taşınmak üzere kabul edilen yer ve zamandaki kıymetine göre yapılmalıdır.

Davacının dava dışı sigortalıya yaptığı ödeme ile hasar tazminatının tahsili bakımından, Türk Ticaret Kanunu m. 1472 (1) uyarınca, sigortalısının dava ve talep haklarının halefi sıfatı ile işbu dava bakımından aktif husumet ehliyetinin bulunduğu ve davalının sınırlı sorumluluktan faydalanamayacağı, gerçek emtia zararından sorumlu olacağı kanaatine varılmış olup, bu yönü ile bilirkişi raporuna itibar edilmemiştir.

Taşımaya konu kombilerin fatura bedeli üzerinden yapılan hesaplamaya göre emtia gerçek 14.196,45-EUR olduğu ve bu miktar üzerinden üzerinden icra takibi yapıldığı, davalı taşıyıcının dava dışı sigortacısı tarafından davacıya 5.509,89-EUR ödeme yapıldığı, bu sebeple yapılan ödeme düşüldükten sonra kalan asıl alacak bakiyesi 8.686,56-EUR'nun tahsilinin ifası için işbu davanın açıldığı anlaşılmakla davanın kabulü ile; davalı tarafından .... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 8.686,56-EURO üzerinden aynen devamına, talebe dayanak olay hırsızlığa dayandığından tarafların kusur durumlarının ve sınırlı sorumluluk-gerçek zarar sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğinden davalının itiraz anında itirazında haksız olmadığı kanaatiyle alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KABULÜ İLE; davalı tarafından .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 8.686,56-EURO üzerinden aynen devamına,

2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Alınması gereken 12.474,08-TL karar ve ilam harcından 3.118,53-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 9.355,55-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 3.324,03-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 10.250,25-TL masraf olmak üzere toplam 13.574,28-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-3.200,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2025

Katip ... Hakim ...