İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/835 K.2024/606

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davaya/takibe konu keşidecisi ... olan ... ... Şubesine ait ... seri nolu 02.10.2023 keşide tarihli ve 292.540TL içerikli çeki , ...İnşaat Nakl. İmalat San. Tic.Lmt Şti üst ciranta olan ...'den aldığını, davacı asil,...İnşaat Nakl. İmalat San. Tic.Lmt Şti'nin ortağı ve müdürü olduğunu, üst ciranta ..., davaya konu çeki ...İnşaat Nakl. İmalat San.

Tic.Lmt Şti'nden aldığı kömür bedeli olarak şirkete verdiğini, davacı asil, davaya konu çeki, işletmeciliğini yaptıkları kömür maden ocağı sahibi ...'e, kiralama ve diğer borçlarına karşılık şirket ve şahsı adına cirolayarak ...'e verdiğini, çeki davacıdan teslim alan üst ciranta ... daha sonra kime ve ne amaçla verdiğini bilmediğini, çeki eline geçiren davalı ..., çeki ...'dan teslim almış gibi çeki cirolayarak bankaya ibraz etmiş ve karşılıksız olan çeki "karşılıksızdır" yazısını yazdırarak ...

İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibini başlattığını ...Arabuluculuk Bürosu ... başvuru, ...

Arabuluculuk dosya nosu ile arabulucuya başvurulmuş ve 20.11.2023 tarihli Anlaşamama Son Tutanağı düzenlenerek ticari dava şartı arabuluculuk hukuki süreç sonlandırıldığını, takip dosyasında borçlu olarak gözüken ...İnşaat Nakl.İmalat San.Tic.Lmt Şti' de davalıya karşı açacağı menfi tespit davasının ön şartı olan arabuluculuk sürecine müracatı olup süreç devam ettiğinden süreç sonunda açılacak olan menfi tespit ve takibin iptali dava dosyası bilahare bildirileceğini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil, yasal süre içerisinde çeki muhatap bankaya ibraz ettiği, TTK m.796 "Bir çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün; düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecekse bir ay içinde muhataba ibraz edilmesini, ancak çek karşılıksız çıktığı, bu nedenle müvekkil çeke karşılıksızdır ibaresini yazdırdığı, müvekkil bu olayın akabinde haklı olarak çeki tahsil edebilmek adına icra takibi başlattığı, çekin ciro edildiği kişiler arasında hem davacının hem de ... İnşaat İmalat San.

Tic. Ltd. Şti.'nin imzası ve kaşesi olduğu, çeki elinde bulunduran kişi; lehtar, düzenleyen ve kendinden önceki cirantalardan hak talep edebileceği, işbu sebeple müvekkil, davacı aleyhine icra takibi başlattığı, davacı, dava dilekçesinde şirketin muhasebe biriminin, davaya konu çeki üst ciranta ...'e geri teslim ederken hem davacının hem de ... İnşaat İmalat San. Tic. Ltd.

Şti.'ne ait ciroları iptal etmeden teslim ettiğini belirttiği, bu sebepten ötürü de davacının ve şirketin herhangi bir ticari ve hukuki sorumluluğu olmadığı belirtildiği, ancak davacı, dosya kapsamına bu hususu ispatlayacak herhangi bir delil sunmadığı, yukarıda açıkladığımız sebeplerden ötürü davacının hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine ve işbu dava kötü niyetli olarak açılmış olduğundan davacı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekin bedelsiz olduğu iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Yapılan ön inceleme duruşması sonucunda tarafların, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine konu ... seri nolu çek sebebiyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, çekin bedelsiz olup olmadığı hususlarında anlaşamadıkları tespit edilmiştir.

Davaya ve takibe konu çekin incelenmesinde; ... ... Şubesine ait, ... seri nolu, 02.10.2023 keşide tarihli ve 292.540TL içerikli çek olduğu, keşidecisinin dava dışı ..., lehtarının ... Gıda.. Ltd. Şti. Olduğu, ilk cironun lehtar cirosu olduğu, cirantalarının sırasıyla dava dışı ... Tekstil, dava dışı ..., dava dışı ...İnşaat Nakl. İmalat San. Tic.Ltd. Şti., davacı ... ve davalı ... olduğu, ve son hamil davalı ... tarafından ibraz edildiği, çekin karşılıksız çıkması üzerine davalı tarafça davacı ve diğer çek sorumluları aleyhine icra takibi yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu olup, takibe dayanak çek yönünden davacının imza inkarının bulunmadığı, davacı tarafından davalı ile aralarında ticari ilişki bulunmadığından çekin davalı yönünden bedelsiz olduğu iddiası ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bir kambiyo senedi olarak çek bütün sebepten mücerret alacaklarda olduğu gibi kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.

Senede bağlı olan her çeşit iddiaya karşı def'i (savunma) olarak ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler, m.200'daki meblağdan az bir miktara ilişkin olsa bile tanıkla ispat olunamaz; ancak senet (kesin delil) ile ispat edilebilir.

Bu kapsamda; çekin kambiyo senedi vasfı dolayısı ile sebepten soyut olduğu yönündeki kanuni karinenin aksini ispat yükü kendisinde olan davacının çeki ciro ile devralan ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Dava konusu çeke ilişkin davacı tarafından imza inkarında bulunulmadığı, dava konusu çekin ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalının çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduklarının ispatı bakımından ise davacının davalı ile arasında ticari ilişki bulunmadığı dışında başkaca bir iddia ileri sürülmediği,

sebepten soyut olan çek cirosu için davalı arasında ticari ilişki bulunması zorunluluğu olmayıp, ticari ilişki bulunup bulunmamasının ise tek başına çekin bedelsiz olduğu ve çekin kötüniyetle iktisap edildiğini ispata elverişli olmayacağı dikkate alınarak usul ekonomisi gereği bu iddia yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek duyulmamıştır.

HMK 200. maddesi uyarınca dosya kapsamında delil bulunmadığı ancak davacı tarafından dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanıldığı anlaşılmakla, davacı vekiline yemin delil hatırlatması yapılmış ve yemin metninin sunulması hususunda ihtaratlı kesin süre verilmiş ise de davacı vekili tarafından yemin delil hakkının kullanılmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine, mahkememizce verilen ve infaz edilen tedbir kararı bulunmadığından davalı tarafın tazminat talebinin İİK 72/4 Maddesi uyarınca reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Mahkememizce verilen ve infaz edilen tedbir kararı bulunmadığından davalı tarafın tazminat talebinin İİK 72/4 Maddesi uyarınca reddine,

3-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.995,86 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 4.568,26-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

4-Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,

5-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine,

6-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 17.900,00-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

7-3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2024

Katip ... Hakim ...