İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/836 K.2024/874

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde: davacı banka ile dava dışı ... ... AŞ. arasında genel kredi sözleşmesi akdedilerek kredi kullandırıldığını, kredilerin teminatı olarak ... İli ... İlçesi ... Mah. 90 parsel sayılı 10 katlı betonarme otel sosyal tesis ve arsasınitelikli taşınmaz üzerine 25.09.2014 tarih ve 2014/12321 yevmiye ile 10.000.000,00 USD bedelli ipotek tesis edildiğini, söz konusu taşınmazın mülkiyetinin ipotek tesisisnden sonra dava dışı ... ile ... ...

A.Ş. arasında akdedilen finansal ... sözleşmesi kapsamında ... ... A.Ş. ne devredildiğini, hali hazırda tapuda kayıtlı malikin bu şirket olduğunu, dava konusu taşınmazın davalı şirket nezdinde ... no.lu ve 18.08.2022/2023 vadeli ...

Poliçesi ile sigortalandığını, davacının poliçede ipotek alacaklısı olması sebebiyle dain- mürtehin olarak yer aldığını, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem sebebiyle taşınmazın ağır hasar gördüğünü, davalı şirket tarafından 11.07.2023 tarihinde police üzerinden yapılacak ödemenin ... ...

A.Ş. ne yapılmasına muvafakat olup olmadığının sorulduğu, 12.07.2023 tarihinde verilen cevapta ipoteğimize konu tüm hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydı ile poliçeye konu hasar bedelinin bu bedel ile sınırlı olmak üzere ... ... A.Ş. ne ödenmesine muvafakat edildiğinin bildirildiğini, akabinde 08.08.2023 tarihli yazı ile hasar bedelinin ipotek haklarımız saklı kalmak kaydı ile sadece ... ...

A.Ş. ne ödenmesine muvafakat edildiğinin bildirildiğini, bakiye hasar bedelinin rehinli alacaklı sıfatı ile bankaya ödenmesinin talep edilmesine ragmen ödemenin yapılmadığını, yapılan araştırmada bankanın onayı olmaksızın hasar bedelinin önemli bir kısmının ... şirketine yapıldığının belirlendiğini, tesis edilen ipoteğin ipotekli taşınmazda bulunan ayrılmaz parça ve eklentileri de kapsadığını, bu nedenle makine, ekipman, teçhizatlar ve sair muhteviyata ait hasar bedelinin rehinli alacaklı bankaya ödenmesi gerektiğini, M.K.

686 maddesi gereği eklentilerin otele özgülenen taşınırlar olduğunu, ayrılmaz parça ve eklentilerin M.K. 862. maddesi gereği ipoteğin kapsamında bulunduğunu, ipotek akit tablosu gereğince de tüm eklenti ve teçhizatın ipotek kapsamında bulunduğunu, bu duruma ragmen davalı şirketin 08.08.2023 tarihinde 37.662.016,95 TL ödemeyi yasalara aykırı olarak ... şirketine ödediğini, rehin hakkının sigorta bedeli üzerinde de devam ettiğini, T.T.K. 1456.maddesi ile M.K.

879.maddesi gereğince davalının hasar ödemesi yapmadan önce rehinli alacaklının muvafakatini alması gerektiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile 37.662.016,95 TL hasar bedelinin 08.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde: dava konusu taşınmazın otel paket poliçesi kapsamında ... no.lu ve 18.08.2022-2023 vadeli police ile sigortalandığını, police kapsamında ... ... A.Ş. nin sigortalı, ... şirketinin sigortalı olarak belirtildiğini, poliçede bina muhteviyatının ... şirketine ait olduğunun yazılı olduğunu, meydana gelen deprem sonucunda eksper görevlendirildiğini, sigortalı ve sigorta ettirene ....

Noterliği 14.06.2023 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile hasar ödemesine hazır olduklarının bildirildiğini, ipotek alacaklısı ... a 10.07.2023 tarihinde muvafatlarinin bulunup bulunmadığının yazılı olarak sorlduğunu, ... ın 12.07.2023 tarihli cevabında taşınmaz üzerinde 10.000.000,00 USD bedelli ipoteğin devam ettiğini, hasar bedelinin ... ...

A.Ş. ne ödenmesine muvafakat ettiğinin bildirildiğini, ... ın açık muvafakati ile hasar ödemesi konusunda tek ve tam yetkili ... ... A.Ş. ile yapilan görüşmeler sonucunda poliçede yazılı bina sahibi ... ...

A.Ş., taşınmaz haricindeki tüm kıymetlerin ... şirketine ait olması sebebiyle muhteviyat hasarının ... a ödenmesine tarafların mutabakata vardığını ve bina hasarı için 03.08.2023 tarihinde ihtiyari arabuluculuk görüşmesinde ... ... ile mutabakata varıldığını ve bina hasar bedelinin ödendiğini, muhteviyat hasarı için ... şirketi ile yapılan 08.08.2023 tarihli ihtiyari arabuluculuk görüşmesinde anlaşmaya varıldığı ve mutabık kalınan tutarın ... ... nın mutabakatı ile ... a ödenerek tüm police sorumluluklarının yerine getirildiğini,

tüm görüşme süreçleri sona erip ödemeler yapıldıktan sonra ... tarafından 11.08.2023 tarihli ihtarnamenin gönderilerek ...

Kiralam ya ödenen bina hasarı dışındaki hasar bedelinin kendilerine ödenmesini talep ettiğini, ... ile ... arasında akdedilen 05.09.2014 tarihli ipotek sözleşmesinin 2. Maddesinde ".... aşağıda müfredatı ekli listede yazılı teferruat ve mefruşatın iş bu ipotek akdine dahil olduğu" hükmü bulunduğunu, ancak, tapudaki beyanlar hanesinde bu maddede belirtildiği şekilde bir eklenti listesinin yer almadığını, ... tarafından keşide edilen 11.08.2023 tarihli ihtarnamede ekli liste ifadesinin metinden çıkarılarak ihtarnameye yazıldığını, bu ifadenin kasıtlı olarak ihtarnameden çıkarıldığını,

tarafların ortak iradelerinin sınırlı olarak liste yapılması iken eklenti listesi yapılmayıp sözleşmeye ve tapu kütüğüne kayıt düşülmemiş olmasının hiç bir eklentinin ipotek kapsamına dahil edilmediğinin kabulü gerekeceği, ... Kiralamanın eklentilere ilişkin hasar ödemesinin ... a yapılmasına muvafakar vermesi de ipotek kapsamında olmadığının kanıtı olduğunu, ... ın deprem hasarının ...

Kiralamaya ödenmesi aşamasında muvafakat verir iken eklentilerden hiç bahsetmediği, ... ve iştiraki ... ın bu hususta mutabık olduğunun anlaşıldığını, ipotek kapsamında yapılan ödemenin hem taşınmaz hemde eklentilere ilişkin hasarı kapsayacağının davacının muvafakati sırasında açık olduğunu, davacının police konusunda hasar bedelinin ... ... şirketine ödenmesine açık muvafakati olduğunu, ... ın hasar bedelinin bir kısmının ... a ödenmesinde bir zararı olmadığını, zaten muvafakatte hasar ödemesinin ... ... ya yapılmasına muvafakat ettiğini, bu kapsamda hasar ödemesinin kendi hesabına geçmeyeceğinin açık olduğunu,

dolayısı ile bir zarara uğramadığını, ...'ın husumet yönelteceği kişinin ... ... olduğunu, ... ... şirketinin ... a ödeme yapılmasına onay verdiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

İhbar olunan ... ... A.Ş vekili tarafından hazırlanan cevap dilekçesinde: müvekkili şirket ile ... ... A.Ş. arasında akdedilen ... 16.Noterliğinin 23.09.2014 Tarih ve ... Yev. Nolu ... sözleşme numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal ... Sözleşmesi akdedilmiş ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 90 Parselde Kâin On Katlı Betonarme Otel Sosyal Tesis Ve Arsası niteliğindeki taşınmaz finansal ... konu edildiğini, söz konusu otel davalı şirketin 18.08.2022 tarih ve ... nolu ...

Poliçesi ile sigortalandığını, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan ... İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi,90 Parselde Kâin ... ... ... isimli otel 6 Şubatta gerçekleşen deprem neticesinde ağır hasar aldığını, davalı ile gerçekleştirilen ihtiyari arabuluculuk sürecinde sadece bina hasar bedeline- ilişkin görüşme gerçekleştirilmiş ve anlaşma sağlanmış davalı tarafından bina hasarına ilişkin ödeme müvekkil şirkete yapıldığını, davalı tarafından müvekkili şirkete yapılan ödeme bina hasarına ilişkin olduğunu, bina muhteviyatı müvekkili şirketin mülkiyetinde veya müvekkili şirkete rehinli olmadığından müvekkili şirket tarafından ödemeye muvafakat verildiğini, bu hususta herhangi bir sorumluluğu veya yükümlülüğü bulunduğunu,

sigorta şirketi olarak davalının bu hususu araştırma yükümlülüğü bulunduğunu, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan ... İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi,90 Parselde Kâin ... ... ... otelin deprem sebebiyle ağır hasar alması neticesinde davalı sigorta şirketi tarafından ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurulmuş arabuluculuk süreciinde yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlandığını, sadece bina hasarına ilişkin olarak müvekkil şirkete ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin bina muhteviyatına üzerinde bir rehni veya mülkiyeti bulunmadığından muhteviyat ödemesine ilişkin olarak muvafakat verildiğini, bina muhteviyatı üzerinde başkaca bir alacaklının rehninin bulunup bulunmadığını araştırma yükümlüğü davalıya ait olduğunu,

bu noktada bina hasarı ödemesi ile muhteviyat hasarı ödemesi ayrımının doğru şekilde yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete yapılan ödeme bina hasarına ilişkin ödeme olup muhteviyat ödemesine ilişkin verilen muvafakate istinaden yapılacak ödemelerde özen,kontrol ve araştırma yükümlülüğü davalı sigorta şirketine ait olduğunu, davalının bu yükümlülüklerine uygun davranıp davranmadığını kontrol müvekkil şirketin sorumluluğunda olmadığını,

davalı tarafından ...A.Ş'ye ödeme yapıldığı sırada ... hakkında konkordato kararı bulunduğunun bilinmesine rağmen muhteviyata ilişkin ödemenin komiserin bildireceği hesaplara veya mahkemece belirlenecek bir hesaba yapılmamış olması veya konkordato kararı veren mahkemeye ödemeye ilişkin bir bildirimde bulunulmaması davalının özen yükümlülüğünü yerine getirmedini açık göstergesi olduğunu, ... ... A.Ş. Hakkında ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyada konkordato karar verilmiş olup (sonraki gelişen süreçte mahkemece şirket hakkında iflas kararı verilmiştir.) davalı tarafından bu husus bilinmesine rağmen ödemenin konkordato komiserlerine veya mahkemeye bildirilmeden doğrudan davalı şirketin hesaplarına yapılmış olması davalının özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini açıkça gösterdiğini, davalı tarafından yapılacak ödemeye ilişkin konkordato komiserlerine bildirilim yapılarak komiserlerin gözetim ve denetiminde bulunan bir hesaba para yatırılması gerekmekteyken davalı tarafından ...'ın denetim altında olmayan bir banka hesabına ödeme yapıldığını,

davalı her ne kadar husumetin müvekkili şirkete yöneltilmesi gerektiğini iddia etmekteyse de bu iddianın hiçbir hukuki mesnedi bulunmamakta olduğunu, davalı gerekli araştırmaları yapmadan, ilgililerinden hukuka uygun bir şekilde onay almadan, kendi özen yükümlüğünü yerine getirmeden konkordato kararı verilen şirketin komiserlerine veya mahkemeye bilgi vermeksizin ödemeyi gerçekleştirmiş olup kendi sorumluluklarını yerine getirmeksizin sorumluluğu müvekkili şirkete yönlendirme çalışılması hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalının,

hakkında konkordato kararı bulunan bir şirkete ve doğrudan komiserlerin denetiminde olmayan bir hesaba ödeme yapması yükümlülüklerine aykırı davrandığını, davalının haksız ve hukuka aykırı iddialarını kabul etmediklerini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hasar ödemesinin muvafakat alınmadan ödenmesi sebebi ile sigortalıya ödenen hasar bedelinin kendilerine ödenmesine ilişkin alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık muhteviyat hasarı miktarına ilişkin ihtilaf olmayıp, davalı sigorta şirketinin davacıdan muvafakat talebi, davacı bankanın muvafakat yazısı içeriği, dava dışı ihbar olunan ... ...

AŞ ile yapılan arabuluculuk anlaşma tutanağı içeriği ve tapu kayıtları, poliçe ile dosyadaki diğer bilgi ve belgeler kapsamında, deprem sonrasında hasar görmüş olan dava konusu taşınmazdaki bina hasarı dışındaki muhteviyat hasarına ilişkin olarak davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı ... Taş. İnş. Turz.

Tic.A.Ş'ne yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, bu ödemenin davacı bankaya yapılmasının gerekip gerekmediği, ödemenin davacı bankaya yapılması gerekiyor ise davalı sigorta şirketinin bu ödemeden dolayı kusurunun olup olmadığı, ddava dışı ... Taş. İnş. Turz.

Tic.A.Ş'ne yapılmış olan 37.662.016,95 TL muhteviyat hasar bedelinin 08.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte rehin alacaklısı ve daini mürtehin sıfatıyla davacıya ödenmesinin davalı sigorta şirketinden talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir.

7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 14/12/2023 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.

Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 04/09/2024 tarihli raporda: "Hukuki tasnif ve takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere görevlendirme kapsamında tüm dosya incelendiğinde davalı sigorta şirketi tarafından dava konusu sigorta poliçesi kapsamında muhteviyata ilişkin yapılan ödemenin, sigorta poliçesi kapsamı ve hukuk kurallarına uygun olarak hak sahibine ödenip ödenmediğinin belirlenmesi hususunda: meydana gelen hasarın, poliçesi teminatında bulunduğu, dava konusu finansal kiralamaya konu otel malikinin ... ...

A.Ş. olduğu, ipotekli olarak devir alınan otelin hasarısonucunda davacı şirketin ... ...

A.Ş. ne hasar ödemesi yapılmasına muvafakatı bulunduğu, üçüncü kişi lehine yapıldığı açık olan sigorta poliçesi hükümlerinin yanı sıra sigorta ettirenin sigorta tazminatını talep ve dava hakkının bulunacağı veya malda oluşacak zararı talep edebileceğine ilişkin herhangi bir hükmün yer almadığı ancak, bina dışındaki muhteviyatın sigorta ettirene ait olduğunun şerh olunduğu ve sigortalı ... ...

A.Ş. nin rehin hakkının bulunduğunun belirtildiği, muhteviyat hasar ödemesinin sigorta ettirene yapılmasında ... Kiralamanın muvafakatinin bulunduğu, sigorta kuvertürü yönünden davalı şirketin yaptığı işlemlerin ve ödemenin usulüne uygun olduğu, davalı sigortacının davacıya karşı ödemesi gereken bir tazminat yükümlülüğünün bulunmadığı " hususlarında rapor düzenlenmiştir.

Yapılan yargılama sonucunda;

Dava konusu 18.08.2022 – 18.08.2023 vade tarihli ve ... no.lu ... Poliçesinde sigortalı olarak ... ... A.Ş. Gösterilmiş, olup poliçede sigorta ettirenin ... şirketi olduğu, bina, emtia, demirbaş, makine, kasa hasarlarının sigorta güvencesine alındığı, ek teminatlar kapsamında poliçenin deprem hasarını kapsadığı tespit edilmiştir.

Poliçeye, ... ... A.Ş. nin dava konusu gayrinenkulün bina sahibi olduğu, bina haricindeki tüm kıymetlerin ... şirketine ait olduğuve ... ... A.Ş. nin rehinli alacaklı olduğu şerh edilmiş olduğu, sigorta güvencesine alınan otelin finansal ... sözleşmesi kapsamında poliçede sigorta ettiren olarak görünen ... şirketi tarafından kiralandığı anlaşılmıştır.

Sözleşmenin incelenmesine göre, sigortalının taşınır ve taşınmaz varlığının sigorta güvencesine alındığı, davacı ve dava dışı ... arasında şartları belirlenmiş ipotek akit tablosu kapsamında ipotek tesis edildiği ancak, sözleşmede belirlenen muhteviyat listesi akit tablosunun ekine eklenmediği, tapu kaydının ipotek hanesine de işlenmediği, ipotekli gayrimenkulün ... ... A.Ş. ne devredildiği görülmüştür. Bu bağlamda ... A.Ş. ne gayrimenkul devri ile gayrimenkul ve muhteviyatın ayrıştırıldığı, muhteviyat mülkiyetinin dava dışı ... şirketinde kaldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafından gayrimenkul üzerine tesis edilen ipoteğin muhteviyatı da kapsayacağı kabul edilecek olsa dahi gayrimenkulün ipotekle yüklü olarak satılması ile ... ... Şirketinin ipotek borçlusu konumuna geleceği, muhteviyat ile gayrimenkulun finansal ... sözleşmesi kapsamında ayrıştırıldığı, ayrıca ipotek belgesi ile sadece gayrimenkul üzerine ipotek tesis edildiği, ekli liste hazırlanmamış olması ve gayrimenkulün ... Kiralamaya devri sırasında muhteviyat yönünden yapılan bir işlem bulunmaması sebebiyle muhteviyat yönünden davacının ipotek hakkının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

TTK 1454. maddesine göre sigorta ettiren ..., ... ... şirketinin menfaatini sigorta ettirmiş olduğundan, sigorta bedelini alma, zararı tazmin ettirme ve dava açma hakkı lehine sigorta yapılan sigortalıya aitken sigorta akdinden doğan borç ve yükümlülükler ise sigorta ettirene ait olacaktır.

TTK 1454'e göre başkası lehine sigortada, sigorta ettiren, sigorta sözleşmesine dayanarak sigortacıdan sigorta tazminatının ödenmesini istemek ve onu dava etmek hakkına sahip olmak için bu hususu sözleşmede saklı tutmak zorunda olduğundan ve dava konusu sigorta sözleşmesinde; ... şirketinin sigorta konusu tazminatı talep ve dava etmesi hakkını saklı tutulduğuna ilişkin bir özel şart hükmü bulunmadığından, ... firmasının poliçe kapsamında bina harici muhteviyat için sigortalı sıfatı ile sigorta tazminatının talep ve dava etme hakkı olacak ancak, rehinli alacaklı ... ...

A.Ş. nin muvafakatı gerekecektir. Bu bağlamda davalı şirket tarafından bina harici muhteviyat için hasar ödemesini ... firmasına yapmadan önce poliçe koşulları doğrultusunda ... ... A.Ş. nin muvafakatını aldığı, dolayısıyla yapılan ödemenin yerinde olduğu, davacının bu dava ile davalıdan talep edebileceği alacak miktarı bulunmadığı kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının reddine,

2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 643.173,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 642.745,50 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından ve ihbar olunan tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 984.620,17 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

7-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,

Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.14/11/2024

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza