İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/340 K.2025/363

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ... ...Şirketi tarafından müvekkili ... aleyhine ....

İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyası ile Genel Haciz Yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından başlatılan icra takibi usul ve yasaya aykırı olduğunu, icra takibinin iptali gerektiğini, icra takibine konu ödeme emrinde görüleceği üzere kendisinin alacaklı olduğunu iddia eden Sigorta Şirketince borcun sebebi rücu olarak belirtildiğini, ancak sigorta şirketinin rücu imkânının doğması için belirli şartların sağlanması gerektiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre davalı sigorta şirketinin sigortalıya rücu imkanı bulunmadığını,

somut olayda kazanın meydana gelmesinde müvekkiline atfedilecek bir kusur da bulunmadığını, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin araç hasarı bakımından uygun olup olmadığının araç hasarları konusunda uzman makine mühendisi bir kişilerce değerlendirilmesi gerekeceğini, davalı sigorta şirketinden hasar dosyasının ve ödeme evraklarının eksiksiz olarak mahkemeye sunulmasını beyanla icra takibine konu trafik kazası nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, ....

İcra Dairesi 2024/8571 esas sayılı haksız icra takibinin iptaline, davalı kötü niyetli hareket ederek müvekkilinin mağduriyete neden olduğundan alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı ...'nın maliki olarak bulunduğu ... plakalı araç 06.06.2023 tarihinde davalı müvekkili şirketin sigortaladığı ... plakalı araca %100 kusurla çarparak hasarına sebebiyet verdiğini, söz konusu kaza neticesinde, müvekkili şirketin kendi sigortalısı olan ... ...

Lojistik Anonim Şirketi'nin zararı için toplam 615.421,96TL hasar tazminatı ödediğini, ekspertiz raporu ve dekonttan görüleceği üzere bu talebin 543.622,74TL'lik kısmı onarım bedeli olup, 71.799,22 TL'lik kısmı ise "tevkifat makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri (% 70,00 )" olarak ödendiğini, müvekkili şirket kendi sigortalısına ödediği bu miktarı (615.421,96 TL) 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1472 ve diğer ilgili kanun maddeleri uyarınca, davalı şirketin kanuni halefiyetine binaen, davacı araç maliki ... ve dava dışı 3. kişi olan araç sürücüsü ...'dan talep ettiğini,

bu doğrultuda müvekkili şirket davacı ...'ya 24.10.2023 ve 10.01.2024 tarihlerinde ihtarnameler gönderdiğini, 24.10.2023 tarihinde gönderilen ihtarnamenin akabinde 30.11.2023 tarihinde davacı ...'nın sigorta şirketi ... ...Şirketi ...'nın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında 120.000 TL müvekkili şirkete ödeme yaptığını, davacının sigorta şirketi ... ...Şirketi tarafından 120.000TL'lik ödeme mahsup edilince kalan bakiye 495.421,96TL davacı ... ve davadışı 3. kişi olan araç sürücüsü ...'dan ....

İcra Dairesi... esas numaralı icra takibi ile talep edildiğini, ... yönünden takibin kesinleşmesinden sonra davacı tarafından haksız ve dayanaktan yoksun bir şekilde huzurda görülen işbu menfi tespit davası ikame edildiğini, davacı tarafın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Sartları'nda düzenlenen sigorta şirketlerinin kendi sigortalılarına rücu etme şartlarından bahsedildiğini beyanla davanın reddine, davacının tazminat talebinin reddi ile İİK m.72/4 uyarınca, müvekkilin alacağının geciktirilmesi sebebiyle davacı borçlunun alacağın % 20’sinden aşağıda olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına ve lehe vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle davacıya ait aracın sürücüsünün kusuruna dayalı olarak dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının davacıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibi sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkiddir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine toplam 516.555,44-TL üzerinden icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 22/01/2025 tarihli raporda özetle;

"E-SONUÇ: Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-... plakalı araç sürücüsü ...'nın %100 oranında asli derecede etkili olduğu,

2. ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı römork sürücüsü ...'ın kusur ve etkisinin olmadığı,

3.Dava konusu ... tip 2022 model aracın şasi numarasının ... ve kaza anında 58.070 kilometrede olduğunun anlaşıldığı, dava konusu olay sonucu otomobilin ön panjur, ön cam, ön göğüs ve kaporta aksamlarından ağır hasar aldığı, dosya kapsamında sunulan ... Sigortaekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 20.06.2023 tarihli ekspertiz raporunda dava konusu araçtaki hasarı gidermek için gerekli işçilik ve KDV dahil 615.421,96 TL bedellin kazaya ait resimlerin karşılaştırılmasından hasarı yansıttığı ve kadri maruf sayılmasının uygun olacağı;

4. Davalı ... Sigorta A.Ş. Sigortalısına ait ... plakalı araca ilişkin sigorta poliçesi kapsamında 615.421,96 TL hasar tazminatını karşıladığı,

5. Kusurlu olan ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında 120.000 TL ödemenin ( poliçe teminat limiti dahilinde) sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. Tarafından davalı ... Sigorta A.Ş. şirektine yapıldığı,

6. Davalı Sigorta şirketi, %100 oranında asli derece kusurlu olan ... plakalı aracın maliki ve sürücüsünden kalan tutarı rücu edebileceği, tutarın (615.421,96-TL - 120.000-TL) 495.421,96 TL olacağı," şeklinde görüş bildirilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 49. maddesine göre, hukuka aykırı kusurlu bir fiille başkasına zarar veren kimse bu zararı tazmine mecburdur. Böylece haksız fiilden sorumluluk, tazminat borcunun kaynağını oluşturmaktadır. Haksız fiil sorumluluğunda genel davranış kurallarına aykırılık söz konusu olmaktadır. Özel bir sorumluluk hükmüyle düzenlenmemiş olup bütün hallerde bir kimse için haksız fiil sorumluğunun söz konusu olması, 6098 sayılı TBK'nın 49' deki şartların gerçekleşmesine bağlıdır. Diğer bir deyişle, ayrık bir düzenleme bulunmadığı kusur sorumluluğu hallerinde 6098 sayılı TBK'nın 49. ve devamında yer alan esaslar uygulanır.

Madde 49- Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır.

Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır.

Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, bu fiil bir zararın doğması neden olmalı, zarara neden olan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi fiilden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişilerin maddi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararın haksız fiili ile gerçekleştiğinin diğer söylemle zarar ile haksız fiil arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.

Açıklanan yasal mevzuat ışığında somut olayımıza bakıldığında; davacı tarafça plakası belirsiz bir aracın çarptığı, çarpma nedeniyle yaralanmalı

trafik kazasının meydana geldiği ve kaza sebebiyle malul kaldığı, davalı ... Hesabının aracın olay yerinden kaçmış olması ve plakasının tespit edilememesi sebebiyle sorumluluğu bulunduğu iddia edilmiş ise de, iddia edildiği gibi bir trafik kazasının meydana gelip gelmediği, gelmiş ise (trafik kazasının nasıl gerçekleştiğinin dolayısı ile trafik kazasında tarafların kusur durum ve oranlarının tespit edilerek) plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün olayda kusurunun bulunduğunun öncelikli olarak davacı tarafça ispatı gerekir.

Yukarıda ayıntılarına değinildiği üzere haksız fiil sorumluluğunun şartlarının oluştuğunun davacı tarafça ispatlanması gerekmekte olup, davacı tarafça dava konusu tazminat talebine dayanak haksız filin varlığı, haksız fiil sebebiyle oluştuğu iddia edilen zarardan davalı ... Hesabının sorumlu olduğu ispatlanamamış olduğundan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; uyuşmazlığın 07/06/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durum ve oranlarının ne olduğu, dava dışı sigortalıya ait araçta meydana gelen hasar ve hasar tazminatı olarak davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına yapılan ödemenin kazaya karışan diğer araç sürücüsünün kusuruna dayalı olarak araç maliki davacıdan rücuen tahsili talep hakkı bulunup bulunmadığı bu kapsamda davalı tarafça davacı aleyhine yapılan icra takibinin yerinde olup olmadığı dolayısı ile davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktalarında toplandığı ve bu hususların tespiti ile çözüme

kavuşturulması gerektiği açıktır.

Yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile davacı ...'nın maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'nın meydana gelen trafik kazasında %100 kusurlu olduğu tespit edilmiş olmakla dava dışı sigortalısının zararını tazmin eden davalı sigorta şirketinin davacıya ait aracın sürücüsünün kusuruna dayalı olarak rücuen tahsil talep koşullarının oluştuğu ve yapılan takibin yerinde olduğu anlaşılmakla, menfi tespit istemi ile açılan işbu davanın reddine,

mahkememizce verilen tedbir kararı gereğince teminat yatırılmadığından kararın infaz edilmemiş olması sebebiyle davalı vekilinin İİK 72/4 maddesi uyarınca tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Mahkememizce verilen tedbir kararı gereğince teminat yatırılmadığından kararın infaz edilmemiş olması sebebiyle davalı vekilinin İİK 72/4 Maddesi uyarınca tazminat talebinin reddine,

3-Alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60-TL peşin harç ile 8.393,87-TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla alınan 8.206,07-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

4-Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,

5-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine,

6-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 81.483,32-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

7-3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/05/2025

Katip ... Hakim ...