İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/50 K.2025/713

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uhdesinde kalan ihale gereği, davalıya dağıtımı için teslim etmiş olduğu ürünlerin davalının kusurundan kaynaklı olarak geç teslim edilmesi nedeni ile dava dışı ihale makamı tarafından müvekkile gecikme cezası uygulandığını, davalının kusurlu davranışı nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu zararın davalı tarafından giderilmesi gerektiğini, müvekilinin,

dava dışı ...tarafından açılan "2022-2023 Eğitim Öğretim Yılında Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrencilerimiz İçin Öğretim Meteryali / Ders Kitapları İle Mesleki Eğitim Öğrencilerine Ücretsiz Dağıtılacak Ders Materyallerinin Baskı ve Datığım Hizmeti Satın Alınması İşi" ihalesine katılmış ve ihale müvekkili uhdesinde kaldığını, söz konusu ihaleye ilişkin olarak sunulan dava dışı ...... ... ile 01.08.2022 tarihli "Hizmet Alımına Ait Sözleşme" imzalandığını, Sözleşmenin konusu;

baskısı yapılacak, 5 kısım, 65.68.990,00 forma ve 4.616.581 adet kitabın (kağıt, kaplık, malzeme ve nakliye dahil) baskı ve dağıtım işi olduğunu, Sözleşmenin süresi başlama tarihi 01.08.2022, işi bitirme tarihi 05.09.2022 olarak belirlendiğini, müvekkilinin ihale şartlarına uygun olarak üstüne düşen sorumluluğu yerine getirdiğini ve ürünleri kargo yoluyla dağıtımı için davalı ile anlaşarak ürünleri davalıya zamanında teslim ettiğini, ancak ihale makamı bir kısım ürünlerin teslim tarihinden sonra teslim edildiği gerekçesi ile sunulan Hakediş Raporu'nda müvekkile 460.990,00 TL gecikme cezası uygulandığını,

söz konusu hüküm gereği ürünlerin teslim edilmesinde yaşanan her takvim günü gecikmesi için sözleşme bedeli üzerinden %1 oranında ceza uygulanacağı kabul edildiğini, ihale Dava dışı ihale makamı yukarıda da belirtildiği üzere ihale süresini 23.09.2022 tarihine kadar uzatmış ancak yine listesi verilen ürünler 24-27-28-29.09.2022 tarihinde teslim edilmediğini, dolayısı ile dava dışı ihale makamı en son teslim tarifi 29.09.2022 tarihini baz alarak 23.09.2022 ile 29.09.2022 tarihleri arasında yer alan her takvim günü için müvekkile ceza şart hükümlerini uygulandığını,

ancak müvekkilinin ürünlerin geç teslim edilmesinde bir sorumluluğu bulunmadığını, davalının web sitesinde, Çıkış Şubeden - Alıcı Adresine.

600 km altı için 1-3 iş günü, 600-1200 km arası için 2-4 iş günü ve 1200 km üstü için 3-5 iş günü içerisinde teslim edildiğini taahhüt ettiğini, davalı ile arabuluculuk sürecinde anlaşılamadığını, tüm bu nedenlerle öncelikli olarak haklı davalarının kabulüne, müvekkilinin uğramış olduğu zararın şimdilik 1.000,00 TL’nin avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, Türkiye'nin her yerinde kargo taşıma faaliyeti gerçekleştiren köklü ve saygın bir şirket olduğunu, davacı yanın dava dilekçesine konu ettiği intermet sitesinin alt. "Kilometre hesabı ...

Kargo'nun operasyonel kurgusuna göre gönderinin çıkış birimi - ara aktarma merkezleri-varış birimi arasında kat ettiği toplam mesafe(km) üzerinden yapılmaktadır." "İSTİSNALAR: Mücbir sebepler, trafik kazaları, yol ve hava koşulları, araç arızası, şoförün yola devam etmesini engelleyecek sair sebepler, dönemsel olarak şube dağıtım kapasitesinin üzerindeki gönderi artışları, adli/ idari makamların karar ve işlemleri, müşteriden kaynaklanan sebepler vb. haklı nedenler müstesnadır.

Şirketimizin kusurundan kaynaklanmayan haller ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuatta belirtilen sorumsuzluk nedenlerinin varlığı halinde şirketimiz mesul değildir. Adres Teslim Dışı Alanda kalan bölgelere adrese teslimat hizmeti verilmemektedir. Gönderiler adrese en yakın şubeye ulaştırılır, gönderinin şubeden teslim alınması gerekmektedir.

Mobil (Haftanın sadece belirli günleri adres teslime gidilen) Hizmeti verilen yerler için yukarıdaki teslim süreleri geçerli değildir.

Gönderiniz varış şubesine / acentesine ulaşmasını takip eden ilk teslimat günü teslim edilir." yer aldığını, öncelikli olarak gönderi mesafelerinin nasıl hesaplanması gerektiği, devamında da yoğunluk, yol durumlarının bu sürelerin istisnası olduğu yer aldığını, davacı yanca, teslim edilen kargoların da başlı başına gönderi yoğunluğunun durumu, ve söz konusu teslimat sürelerinin gecikmesini basiretli bir tacir gibi öngörerek hareket etmesi gerekirken, ihale şartnamesinde yer alan sürelere uymayarak davacı yana hükmedilen gecikme cezasının müvekkiline atfedilmesi hukuk düzeni ile bağdaşmamakla, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

davacı tarafından, dava dışı ihale makamı gereği ihalenin şartlarını yerine getirmemesinden kaynaklı gecikme cezası verilmiş olduğunu, huzurdaki davanın müvekkile karşı ikame edilmesi hukuka aykırı olduğunu, kargoların 20.09 da gönderildiği ve bu kargoların 24.09 da teslim edildiğini, ihale sözleşmesinin 20.1 maddesinde söz konusu dava dışı ihale konusu işte kısmi teslimat yapılmayacağı belirtilmiş olup, davacı yanın bu durumu bildiği ve buna göre hareket etmesi gerektiğiri,

aynı ihalenin 20.3 maddesi gereğince genel şartname gereğince söz konusu işin tamamlanması için teslim tarihinden sonraki 5 gün içerisinde söz konusu ürünlerin kabulünün yapılması için muayene yapılması yazılı olup, davacı yan adeta işini son

güne bırakarak kendisine atfedilen cezanın faturasını müvekkil şirkete yıkmaya çalıştığını, dava dışı ihale de davacı yanca süre uzatım alarak son teslim tarihini uzattığı sabit olmakla, dava konusu işi zamanında teslim edilmemesi nedeniyle gecikme cezasının faturasını müvekkil şirkete yüklemeye çalıştığını, davacı ile müvekkil şirket arasında taşımacılık sözleşmesi akdedilmiş olup, bu sözleşmede yer alan 3.13 maddesinde yer aldığı üzere.

"Gecikmelerden dolayı TAŞIYICI" nın tazmin yükümlülüğü taşıma faturasının tutarı ile sınırlıdır.

Ayrıca bir bedel ödenmesi taahhüt edilmez." müvekkili şirket tarafından davacıya taşıma ile ilgili bir taahhüt verilmediğinden gecikme söz konusu olmadığı gibi, gecikme olsa dahi müvekkilinin sorumluluğu taşıma faturası kadar olduğundan davacının taleplerinin reddi gerektiğini, diğer yandan da söz konusu kargoların içeriklerinin müvekkili şirket tarafından bilinmemekle, herhangi bir gecikme sonucunda göndericinin uğrayacağı zararların tespit edilebilmesi veya bundan sorumlu tutulabilmesi hukuken mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesi uyarınca taşınan emtianın geç teslim edilmesi sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 28/11/2024 tarihli raporunda özetle;

"1. Dosya kapsamına kazandırılan bilgi ve belgeler incelendiğinde Davacı ... Ltd. Şti. firmasına dava dışı ...tarafından 07.12.2022 tarihli Cezai İşlem tutarı ile 460.990.-TL gecikme cezası uygulanmış olduğunun tespit edildiği,

2. Dosya kapsamına kazandırılan davacı ... Ltd. Şti firması adına düzenlenen 1 Nolu Hakediş Raporu incelendiğinde; Kesintiler ve mahsuplar kısmının f) başlıklı satırında Gecikme Cezası olarak 460.990,00 TL kesinti yapıldığı, bu kesintinin 07.12.2022 tarihli 1 Nolu Hakediş Raporunda belirtildiği tespit edildiği,

3. Teslimatın gecikmesi hususunda davalı ... Anonim Şirketi'nin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunda hukuki değerlendirme ve takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere davacı ... Ltd. Şti. firması ile davalı taşıyıcı ... A.Ş. firması arasında akdedilen Kargo Taşıma Hizmet Sözleşmesi'nin 3.19. maddesi kapsamında “Taşıma süresinin aşılması halinde; meydana gelen zararın ispatlanması şartıyla taşıma ücretinin üç katı ile sınırlı olmak üzere sorumludur.” Şeklinde madde doğrultusunda taşıma ücretinin 3 katı ile sınırlı olmak üzere sorumlu olabileceği,

Raporda yer verilen yasa ve yönetmelik maddeleri ile Yargıtay içtihatlarının hukuki yorum niteliğinde olmayıp olayın meydana gelmesine etkili olan hususlara ilişkin mevzuata aykırılıkların neler olduğunun gösterilmesi amacıyla kullanıldığını, hukuki değerlendirmenin ve nitelendirmenin sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu," şeklinde görüş bildirildiği görüldü.

Mahkememizin 30/04/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı gereğince dosyanın ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdine karar verildiği, bilirkişi heyetince sunulan ek raporda özetle;

"1. Dosya kapsamına kazandırılan bilgi ve belgeler incelendiğinde Davacı ... Ltd. Şti. firmasına dava dışı ...tarafından 07.12.2022 tarihli Cezai İşlem tutarı ile 460.990.-TL gecikme cezası uygulanmış olduğunun tespit edildiği,

2. Dosya kapsamına kazandırılan davacı ... Ltd. Şti firması adına düzenlenen 1 Nolu Hakediş Raporu incelendiğinde; Kesintiler ve mahsuplar kısmının f) başlıklı satırında Gecikme Cezası olarak 460.990,00 TL kesinti yapıldığı, bu kesintinin 07.12.2022 tarihli 1 Nolu Hakediş Raporunda belirtildiği tespit edildiği,

3. Teslimatın gecikmesi hususunda davalı ... Anonim Şirketi'nin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunda hukuki değerlendirme ve takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere davacı ... Ltd. Şti. firması ile davalı taşıyıcı ... A.Ş. firması arasında akdedilen Kargo Taşıma Hizmet Sözleşmesi'nin 3.19. maddesi kapsamında “Taşıma süresinin aşılması halinde; meydana gelen zararın ispatlanması şartıyla taşıma ücretinin üç katı ile sınırlı olmak üzere sorumludur.” Şeklinde madde doğrultusunda taşıma ücretinin 3 katı ile sınırlı olmak üzere sorumlu olabileceği,

4. Geç teslime konu kargo takip numaralarının bildirilmesi yada taraflarca işbu listedeki gönderilere ilişkin kargo takip belgelerinin ibraz edilmesi halinde geç teslime konu ürünler yönünden kargoya verilme ile teslim tarihleri arasında geçen sürenin makul olup olmadığı yada davalı resmi web sayfasında ilan edilen teslim süreleriyle uyumlu olup olmadığı değerlendirilebileceği,

5. “Dosya kapsamındaki fatura muhteviyatları kümülatif olduğundan geç teslime konu ürün gönderi bedellerini birebir tespit etmek olanaklı değildir. Geç teslime konu gönderilerin, gönderi bedellerine ilişkin bilgi belge ibraz etmeleri halinde sözleşmenin 3.19. maddesi uyarınca hesaplama yapmak olanaklı olacaktır." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; uyuşmazlığın tarafların aralarında akdedilen kara taşımacılığı sebebiyle davalının geç taşımasının bulunup bulunmadığı, dava dışı ihale veren idarenin bu geç teslim sebebiyle davacı yükleniciye gecikme cezası uygulayıp uygulamadığı, bu gecikme cezasını hakediş raporundan mahsup edip etmediği, davacının bu sebeple zarara uğrayıp uğramadığı, davanın bu zarar miktarını tazmin etme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı görülmektedir.

Mahkememizce, ... ... dava dilekçesi ek tutulmak suretiyle müzekkere yazılarak 01/08/2022 tarihli hizmet alımına ilişkin sözleşme, söz konusu sözleşmeye ilişkin süre uzatım kararı, yine sözleşmeye dayanılarak düzenlenen hak ediş raporu, sözleşme konusu olan ürünlerin geç teslim edilip edilmediği, geç teslim edilmişse bu ürünlerin listesinin ve ayrıca geç teslim sebebiyle davacı şirket hak edişinden gecikme cezası kesilip kesilmediği hususlarında bilgi verilmesi ve ilgili tüm evrakların mahkememize gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, karar uyarınca müzekkereye verilen yanıttan anlaşıldığı üzere davacı Sistem

Ofset Basın Limited Şirketi ile dava dışı ...... Destek

Hizmetleri Genel Müdürlüğü arasında 01.08.2022 tarihli 2022/... İhale Kayıt Numaralı “2022-2023 Eğitim Öğretim Yılında Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrencilerimiz İçin Öğretim Materyali/Ders Kitapları İle Mesleki Eğitim Öğrencilerine Ücretsiz Dağıtılacak Ders Materyallerinin Baskı ve Dağıtım Hizmeti Satın Alınması İşi” sözleşmesinin bulunduğu, 2022/... İhale Kayıt Numaralı Sözleşmenin konusunun “ Sözleşme konusu iş baskısı yapılacak, 5 kısım, 65.681.990 forma ve 4.616.581 adet kitabın (kâğıt, kaplık, malzeme ve nakliye dahil) baskı ve dağıtım işidir. İşin teknik özellikleri ve ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” şeklinde sözleşmenin 5. Maddesinde düzenlendiği, sözleşmenin

bedeli ise sözleşmenin 6. Maddesinde “ Bu sözleşme birim fiyat sözleşmesi olup, İdarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için Yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan 7.683.166,70 T

L(YedimilyonaltıyüzseksenüçbinyüzaltmışaltıTürkLirasıYetmişKuruş) bedel üzerinden akdedilmiştir.” şeklindedir. Sözleşmenin 16. Maddesi ve 13. Maddesinde sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve ödemeler düzenlenmiş olup sözleşmede belirtilen ihale konusu işin yüklenici tarafından süresinde bitirilmediği ve gecikme yaşandığı hallerde sözleşme bedelinin her gecikme günü için sözleşme bedelinin %1’i oranında gecikme cezası uygulanacağı düzenlenmiştir.

için sözleşme bedelinin %1’i oranında gecikme cezası uygulanacağı düzenlenmiş, sözleşme tarihinin 01.08.2022 olduğu, işin süresi 01.08.2022-05.09.2022 olarak belirlenmiş olduğu, davacı ... Ltd. Şti. firması tarafından ihale makamı olan dava dışı ...... ...’nden süre uzatımı talebinde bulunulmuş, ihale makamı dava dışı ...... ... davacı ... Ltd.

Şti. firmasının süre uzatım talebini uygun bulduğu ve iş bitimine ait son teslim tarihinin 23/09/2022 olarak belirlendiği, 11.06.2024 tarihli ......’nün müzekkereye cevabı yazısının eklerinde söz konusu işe ait geç teslim yapılan teslim noktaları tablo halinde sunulmuştur. Dosya kapsamına eklenen tablolardan süre uzatım tarihi dahil son teslim tarihi (23.09.2022) olup, davacı ... Ltd.

Şti. firmasının ihaleye konu kitapların geç teslim tarihleri 24.09.2022, 27.09.2022, 28.09.2022 ve 29.09.2022 tarihleri olduğu tespit edilmiştir.

07.12.2022 tarihli davacı ... Ltd. Şti. firması adına Cezai İşlem Tutanağı düzenlendiği geç teslimat yapılmasından kaynaklı gecikme cezası uygulandığı, uygulanan gecikme cezası tutarı 07.12.2022 tarihli Cezai İşlem Tutanağı belgesinde “ 460.990.-TL” olarak belirtilmiştir. Bu cezai işlem bedelinin kesinti olarak 07.12.2022 tarihli hakediş raporunda açıkça belirtildiği anlaşılmaktadır.

Bu hali ile, geç teslimin varlığı ve bu geç teslim sebebi ile davacının hakedişinden dava dışı ihale makamı tarafından kesinti yapıldığı hususları sabittir.

Bu durumda uyuşmazlığın çözümü için, geç teslimin göndericinin mi, taşıyanın mı kusurundan ileri geldiğinin tespiti ve bu itibarla davacının hakedişinden kesilen gecikme cezası zararından davalı taşıma şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığının ve bulunduğunun tespiti halinde bu sorumluluk tutarının belirlenmesi gerekmektedir.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875.

Maddesinde taşıyıcının sorumluluğu düzenlenmiş olup; ilgili madde hükmü “MADDE 875- (1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.

(2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır. (3) Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun.” şeklindedir.Davacı ... Ltd. Şti. firması ile davalı taşıyıcı ...

A.Ş. arasında akdedilen Kargo Taşıma Hizmet Sözleşmesi incelendiğinde. Sözleşmenin 3.13. Maddesinde “ gecikmelerden dolayı Taşıyıcı’nın tazmin yükümlülüğü taşıma faturasının tutarı ile sınırlıdır.Ayrıca bir bedel ödemesi taahhüt edilmez” düzenlemesine yer verilmiştir.Sözleşmenin 3.19. Maddesinde “Taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten, gönderilene teslim ettiği tarihe kadar geçen süre içinde, husule gelecek ziya, hasar ve gecikmeden sorumludur.

Ancak yasal mevzuatta belirtilen sorumsuzluk hallerinin mevcut olması durumunda taşıyıcı hasar, ziya ve gecikmeden mesul tutulmaz.

Taşıyıcının sorumlu tutulabileceği hallerde Taşıyıcı meydana gelecek zararlardan ancak; a) Hasar ve zıya halinde gönderenin net olmayan ağırlığının(göndericinin münferit parçalarının ziya ve hasaı halinde gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının her bir kilogramı 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile,

b Taşıma süresinin aşılması halinde; meydana gelen zararın ispatlanması şartıyla taşıma ücretinin üç katı ile sınırlı olmak üzere sorumludur.” şeklinde madde bulunmaktadır.

Davacı taraf zararının dayanağını, taşıma konusu ürünlerin geç teslim edilmiş olması sebebiyle dava dışı alıcı olan ihale makamının hakedişte ceza kesintisi yapmış olması olarak açıklamış olduğuna göre, dava dışı ihale makamının "Hizmet İşleri Kabul Belgesinde"

listelenen geciken ürün listesine ve davacı ile davalı taraf arasında akdedilen taşıma sözleşmesi hükmüne göre değerlendirme yapılması gerekmekte ise de yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi kök ve ek raporundaki tespitlere göre bahse konu listede kargo takip numaraları gösterilmediğinden dava dilekçesi ekinde sunulan kargo takip belgelerinin denetlenerek geç teslime konu ürünler yönünden kargoya verilme ile teslim tarihleri arasında geçen sürenin makul olup olmadığı dolayısı ile davalının geç teslim sebebiyle kusurunun bulunduğu hususu davacı tarafça ispat edilemediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli 615,40-TL karar ve ilam harcından 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 435,50-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,

4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 1.000,00-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

6-3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2025

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır