İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/534 K.2025/717

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil kurum daha öncesinde ...adresinde faaliyet göstermekte iken 30/04/2024 tarihinde, hem ... kampüslerine daha yakın olduğu için hem de kurumun ihtiyaçlarına daha uygun olduğu için ...adresine taşındığı, Vakıfların adres değişikliklerinin ... Genel Müdürlüğüne bildirilmesi zorunlu olduğu için bu husus ...

Genel Müdürlüğünden bilgi istenilerek tespit edilebileceği, bu taşınma esnasında bazı defterler kaybolmuş ancak bu defterler fiilen kullanılmadıkları için kayboldukları fark edilmemiştir. Takdir edileceği üzere günümüzde tüm işlemler dijital ortamdan yapılmakta, kayıtlar dijital ortamda saklandığı, dolayısıyla fiziki defterlere fiilen ihtiyaç duyulmadığı, ancak belli periyodlar içinde kayıtların defterlere girişi yapılmakta, defterler güncellenmektedir.

Yine bu şekilde kurum defterlerine girişlerin yapılarak defterlerdeki kayıtların güncellenmesi için 20/07/2025 tarihinde defterler aranmış ancak hiçbir şekilde bulunamamış, böylece zayi oldukları anlaşıldığı, belirtmek gerekir ki müvekkil kurumun defterlerinde yer alan bilgiler dijital olarak hâlen yerinde olduğu, dolayısıyla kayıtlarda bir eksiklik söz konusu olmayıp yalnızca fiziki defterler kaybolduğu,

yukarıda arz ve izah edilen ve Sayın Mahkemenizce resen göz önüne alınacak sebepler çerçevesinde, müvekkil kurumun adres değişikliği sebebiyle taşınması esnasında kaybolmuş bulunan defterlerin defter zayi olduklarının tespitine karar verilmesini ve tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Davacı vakıf, kendilerine ait 2023 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defterinin taşınma sırasında kaybolduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmünü düzenlemiştir.

Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Davacı yasada sayılı mücbir sebeplere dayanmamış, dava konusu defterlerin taşınma sırasında kaybolduğunu iddia etmiştir.

Davacının TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur. Davacının mücbir sebebe dayanmadığı, dava konusu defterlerin taşınma sırasında kaybolduğundan bahisle talepte bulunduğu dikkate alındığında, somut olayda mücbir sebep bulunmadığından davacının saklamakla yükümlü olduğu defterleri saklama konusunda özen yükümlülüğüne riayet etmediği anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Peşin olarak alınan harç, alınması gerekli harcı tam karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2025

Katip ... Hakim ...