İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/592 K.2024/701

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; vekiledeni şirketin, 10.10.2013 tarihli sözleşme ile ... Tesisi ve Kabin İnşaatı işlerini; malzeme & yapım ve montaj işlerini üstlendiğini ve ödemeye esas Pursantaj Listesine göre yapılması gereken işleri tamamladığını, ayrıca işverenin talebi üzerine sözleşme gereği, pursantaj ve proje dışı işler kapsamında.

186 m3 x 150 m ilave duvar işi + 520 m3 x 13 m kabin binası kazı işi + ...' nin istediği ... ölçümü işi + 306 m3 x 150 / 2 beton malzemesi + vatandaşların itirazı ve engellemeleri üzerine ENH' nin yer altına alınması + ...' nin istediği hali hazır ölçüm işleri + topraklama işleri + santral ile Regülatör arasında 1.50 Km lik ENH işleri gibi işlerin yapıldığını, ancak anılan işlerin bedellerini alamadığını, davalı şirketin;

vekiledeni şirket alacaklarını inkar etmemekle birlikte, geç teslim nedeniyle zarara uğradığı gerekçesiyle ve sözleşme m.9' da kararlaştırılan gecikme cezasını talep ettiğini, davalı şirket ile ... arasında gecikmeli yapılan bağlantı anlaşması nedeniyle, Projenin; ... tarafından gecikmeli olarak 30.01.2014 onaylandığını, dolayısıyla yer tesliminin;

ancak 30.01.2014 tarihinde yapılabildiğini, bu durumda işlerin ise 25 günlük bir gecikmeyle ve 25.04.2014 tarihinde tamamlanarak teslim edildiğini, anılan 25 günlük gecikmenin ise proje dışı imalatlar ile kamulaştırma yapılmadan özel arazilerden ENH geçirilmek istenmesi ve arazilerinden ENH geçirilmesini istemeyen vatandaşların fiili engellemelerinden kaynaklandığını beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 25.04.2014 tarihinden işletilecek reeskont faizi ile birlikte, 321.578,30TL alacağın; davalıdan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

HMK.nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin davalının gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, bu hükme göre yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, nitekim taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 26. maddesinde de açıkça yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri olduğunun düzenlendiğini, bu sebeple yetki itirazlarının kabulü ile öncelikle dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini,

esas yönünden ise 10.10.2013 tarihli sözleşme ile taraflar arasında anahtar teslim şeklinde sözleşme düzenlendiğini ve sözleşme ile malzeme temini & montaj dahil, dava konusu işlerin bedelinin.

KDV hariç 600.000 TL olarak belirlendiğini, sözleşme bedelinin tamamının ise davacı şirkete ödendiğini, ayrıca, davacı şirketin; sözleşmede belirtilmeyen ve yapılmak zorunda kalındığı iddia edilen toplam 321.578,30 TL tutarındaki işler ile ilgili olarak, taraflarca imza altına alınmış tek bir belge dahi dosyaya sunamadığını, sözleşme bedelinin yarısını aşan ek imalat kalemleri için, yeni veya ek protokol imzalanmamasının;

basiretli bir tacirden beklenemeyeceğini, ayrıca teslim süresi sözleşme ile belirlenen işlerin, süresinde de teslim edilmediğini, proje onayının 30.01.2014 tarihinde yapıldığını, ek süre talebinde bulunan davacı şirkete, 15.03.2014 tarihine kadar süre verildiği, buna rağmen geçici kabulün 28.08.2014 tarihinde yapılabildiğini, bu durumda, 16.03.2014 tarihi ile 27.08.2014 tarihi arasında teslimde, 164 günlük bir gecikme ve buna bağlı olarak vekiledeni şirketin, 297.000 TL tutarında gecikme cezası alacağı bulunduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşme dışı imalât alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizin 01/02/2018 tarihli, ... sayılı kararı ile; "...davanın kısmen kabulüne, 273.978,30-TL'nin davalının temerrüde düşürüldüğü 17.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazla talebin reddine" karar verildiği, verilen bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine dosyanın Yargıtay'a gönderildiği,

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 10.09.2019 tarihli, 2018/5056 Esas ve 2019/3422 Karar sayılı ilamı ile. "Somut olayda davacı yüklenici tarafından, sözleşme dışında yapıldığı iddia edilen imalâtların bedeli talep edilmiş olup, mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de bilirkişi raporu dosya üzerinden, mahallinde inceleme yapılmadan düzenlenmiştir. Bu haliyle rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

Mahkemece mahallinde keşif yapılmak suretiyle, sözleşme kapsamına dahil olan işler ile davacının talebine konu imalâtların karşılaştırması yapılmak suretiyle, gerektiğinde dava dışı idare tarafından düzenlenen sözleşme ve belgelerde getirtilerek, hangi imalâtların sözleşme dışında yapıldığının tesbit edilip, bedellerinin vekâletsiz iş görme hükümlerine göre; yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına göre hasaplattırılarak,

sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacı tarafından sunulan belgeler üzerinden, fiziki olgular (metraj, miktar vs.) değerlendirilmeden düzenlenen bilirkişi raporuna göre hüküm tesisi doğru olmamış, kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir." şeklinde karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği,

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu mahkememizin 10/02/2022 tarihli 2019/612 - 2022/92 Esas / Karar sayılı kararı ile; "...davanın kısmen kabulüne, davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek 273.978,30-TL'nin davalının temerrüde düşürüldüğü 17.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek reskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verildiği, verilen bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine dosyanın Yargıtay'a gönderildiği,

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/2360 E. 2023/2589 K. sayılı ilamı ile; "... 1.09.05.1960 gün 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince yerel mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulmakla bozma ilamında belirtilen hususlar yararına olan taraf için usuli kazanılmış hak teşkil edeceğinden bozma ilamı uyarınca inceleme yapılıp karar verilmesi zorunlu hale gelir. Somut olayda usuli kazanılmış hakkın istisnaları bulunmamaktadır.

Mahkemece bozma ilamına uyularak mahallinde keşif yapılmış ve oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış ise de, bilirkişi raporunda sözleşme dışı inşaat imalatlarının bedeli ile elektrik imalatlarının bedelinin vekaletsiz iş göre hükümleri dikkate alınarak serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplanması gerekirken, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı inşaat birim fiyat tarifleri ile elektrik birim fiyatları esas alınarak hesaplanmıştır.

2.Yine mahallinde yapılan keşif sonucu harita mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda belirtilen "... tesis ve ölçüm işleri" ile "Sayısal halihazır harita ve talvek kotu ölçüm işleri"nin sözleşme dışı iş olup olmadığı açıklanmamış, "sözleşmeye göre harita işleri için İller Bankası harita yapım işi birim fiyatına göre" işlerin bedeli hesaplanmıştır. Bu haliyle bozma uyarınca inceleme yapıldığının ve bozma gereğinin yerine getirildiğinin kabulü mümkün değildir. Hükme esas alınan rapordaki hesaplama, bozma ilamına ve usuli kazanılmış hakka aykırılık teşkil etmektedir.

3.Ayrıca davalı vekili bilirkişi raporunda sözleşme dışı iş olarak bedeli hesaplanan inşaat ve elektrik imalatlarının bir kısmının sözleşme kapsamına dahil olduğunu ileri sürerek bu konuda esaslı ve teknik nitelikte itirazlarda bulunmuştur.

4.Bu durumda mahkemece yapılacak iş, 6100 sayılı HMK'nın 281. maddesi hükmünce gerçeğin ortaya çıkması için yeniden konusunda uzman teknik bilirkişi kurulu oluşturularak mahallinde keşif de yapılmak ve tarafların önceki raporlara yaptıkları itirazlar da değerlendirilmek suretiyle hükmüne uyulan bozma ilamında açıklandığı üzere, sözleşme kapsamına dahil olan işler ile davacının talebine konu imalatların karşılaştırması yapılmak suretiyle gerektiğinde dava dışı idare tarafından düzenlenen sözleşme ve belgeler de getirtilerek hangi imalatların sözleşme dışında yapıldığının tespit edilip,

bedelllerinin vekaletsiz iş görme hükümlerine göre yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatları uyarınca hesaplattırılarak gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

5.Açıklanan nedenlerle, bozma ilamına uygun şekilde araştırma yapılmadan ve usuli kazanılmış hakka aykırı olarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması gerekmiştir...." şeklinde karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği ve işbu esasa kaydedildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce bozma ilamına uyulması sonucu, dava dışı idare tarafından düzenlenen sözleşme ve belgelerin mahiyeti ile ilgili olarak açıklamada bulunmak üzere taraf vekillerine süre verilmiş, ancak bu kapsamda bir açıklamada bulunmadıkları görülmüştür.

Mahkememizce tarafların önceki raporlara yaptıkları itirazlar da değerlendirilmek suretiyle hükmüne uyulan bozma ilamında açıklandığı üzere, sözleşme kapsamına dahil olan işler ile davacının talebine konu imalatların karşılaştırması yapılmak suretiyle hangi imalatların sözleşme dışında yapıldığının tespit edilip, bedelllerinin vekaletsiz iş görme hükümlerine göre yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatları uyarınca hesaplattırılarak gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınması için ...

Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış olup, bilirkişi heyetinin mahallinde yapılan keşif sonucu düzenledikleri 24/06/2024 tarihli heyet raporunda özetle. 28.01.2015 tarihli dava dilekçesine istinaden, imalatlarının yapıldığı tarih itibariyle serbest piyasa rayiçlerine göre proje dışı ve zorunlu, davalının talebiyle yapılan imalatlardan doğan ve rapor içeriğinde teknik bilirkişilerce ayrıntılı olarak tespiti yapılmış olan;

-Proje dışı Elektrik imalat bedeli 35.381,95 TL

-Proje dışı İnşaat imalat bedeli 29.513,00TL

-Proje dışı Harita imalat bedeli 151.040,00 TL

Olmak üzere 215.934,95 TL toplam imalat bedeli hesaplandığı görülmüştür.

Mahkememizce bozma ilamı sonucu yapılan yargılama ve hükme elverişli bulunan 24/06/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre; imalatlarının yapıldığı tarih itibariyle serbest piyasa rayiçlerine göre proje dışı ve zorunlu, davalının talebiyle yapılan imalatlardan doğan 215.934,95 TL toplam imalat bedeli davacı alacağı bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, 215.934,95 -TL'nin temerrüt tarihi olan 17/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır