İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/298 K.2024/371

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı alacaklının talebi üzerine ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında borçlu olan ...'nin İİK 89 uyarınca üçüncü kişilerdeki hak ve alacağının bildirilmesi ve haczi için müvekkiline haciz ihbarnameleri gönderilmiş olup Üçüncü Haciz İhbarnamesine karşı bu davanın açıldığını, müvekkilinin borçlu ile herhangi bir alacak - borç ilişkisinde olmaması ve kendisinin 82 yaşında olup herhangi bir ticari faaliyet yürütmediğinden ve kendisine ait olmayan bir borç için cebri icra tehdidi altında kaldığını, müvekkiline dava konusu icra dosyasından 20.593,05 TL tutarlı haciz ihbarnameleri gönderildiğini,

müvekkilinin haciz ihbarnamelerinden 18/11/2021 tarihinde haberdar olduğunu ve tebligatların usulsüz olduğunu, usulsüz tebligata ilişkin .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasına konu şikayet davası açtıklarını, mahkeme tarafından 19/11/2021 tarihli tensip ile icra takibi müvekkil bakımından tedbiren durdurulduğunu, ancak dava sonuna kadar olan bu süreç sonrasında müvekkilinin halen cebri icra tehdidi altında olduğunu ve İİK 89/3 uyarınca gönderilen ihbarname gereği bu davanın açıldığını belirterek,

davanın kabulü ile ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına konu borcun müvekkiline ait olmadığı ve borçlunun hak ve alacağının müvekkilinde bulunmadığının tespiti ile üçüncü haciz ihbarnamesine itirazlarının kabulüne, davalının % 40 kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde davacının takip borçlusu olmadığını ancak kendisine gönderilen birinci, ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerine beyanda bulunmadığını ve itiraz da etmediğini, bu nedenle İİK.89 maddesi uyarınca borçtan sorumlu hale geldiğinin anlaşılacağını, bu nedenle davanın İİK.72 maddesinde düzenlenen menfi tespit davası değil, İİK.89 maddesinde özel olarak düzenlenen menfi tespit davası olduğunu, İİK.89 maddesinde düzenlenen menfi tespit davasının 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılması gerektiğini bunun bir dava şartı olduğunu,

davacıya gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesi 15.09.2021 tarihinde Teb. Kan.

21/1. maddeye göre tebliğ edildiğini, davanın ise 22.11.2021 tarihinde açıldığı gözönüne alındığında süresinde açılmayan davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, husumetin yanlış yönlendirildiğini, takip borçlusuna yönlendirilmesi gerekirken müvekkiline yönlendirildiğini bu nedenle davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini belirterek, davanın, dava şartı yönünden ve husumet yönünden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın; İİK.89/3 maddesi gereğince davacının .... İcra dairesinin ... takip sayılı dosyasında borçlu olunmadığının tespiti ve kötü niyet tazminat talebinden ibaret olduğu görülmüştür.

Davacı vekili davada; .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası, bilirkişi, yemin, tanık ve keşif deliline dayanmıştır.

....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilerek incelenmiştir.Alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine toplam 20.593,05-TL alacakla (takibin dayanağının 15.05.2015 tanzim tarihli 8.500,00-TL tutarlı bono ve 10.08.2015 tanzim tarihli 17.050,00-TL tutarlı bono) ilgili olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibi olduğu, anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda ... esas ... karar sayılı 03/11/2023 tarihinde "Davanın ... icra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında İİK' nın 89/3 maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeni ile 3. Kişi tarafından açılan menfi tespit davası olduğu iş bu icra dosyasının 16. İcra hukuk mahkemesinin ... E. ... K. Kararı ile 89/1 haciz ihbarnamesinin iptali ile 89/2-89/3 ihbarnamelerinin iptaline karar verildiği ve bu karara BAM 21. Hukuk dairesinin karar sayılı ilamının istinaf başvurusunun REDDİ ile kararının kesinleştiği, davanın konusuz kalması sebebi ile karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

Verilen karar davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul BAM 44.Hukuk Dairesinin 02/05/2024 tarih 2024/... esas 2024/... karar sayılı ilamı ile "..Davalı tarafından davacıya İİK 89/3 maddesi gereğince, haciz ihbarnameleri gönderildiği, davacı yanca davalıya borçlu olunmadığının tespiti amacıyla eldeki davanın açıldığı, mahkemece, yazılı şekilde dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, mahkemenin görevli olmadığını ileri sürmüştür. Mahkemece takibin kambiyo senedine dayalı olduğu gerekçesi ile görev itirazının reddine karar verildiği görülmektedir. Mahkemenin görevi 6100 Sayılı HMK114/1,c maddesi gereğince dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında resen mahkemece değerlendirilmesi gerekmektedir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlığın giderilmesi için alınan karar uyarınca, uyuşmazlığın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/09/2023 tarihli 2023/... Esas -2023/... karar sayılı kararıyla giderildiği kararda.

"Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olanın davanın genel mahkemelerde görülmesi olduğu, özel mahkemelerde görüleceğine dair açık bir düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesinin esas olduğu, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihtarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda açık bir düzenleme bulunmadığı, buna göre davanın tarafları arasında doğrudan ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan ilişkinin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" karar verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Yargıtay ilamı doğrultusunda, ilk derece mahkemesince, davacı ile takip alacaklısı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı, davada genel mahkemenin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek karar verilmiş olması yerinde görülmediğinden, istinaf talebinin kabulü ile kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmiştir.

Söz konusu İstanbul BAM 44.H.D 2024/... e 2024/... k sayılı ilamı göz önüne alındığında dosyanın görevli mahkeme olan İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır