İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/516 K.2025/672

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Davalı şirket, müvekkili olduğu şirketin taahhütlerini yerine getirmesine rağmen depozito için verdiği 500.000,00-USD yi iade etmediğini, akabinde müvekkili olduğu şirketin satışına aracılık ettiği 18 adet bağımsız bölümü 2 yıldır kullanmasına rağmen müvekkili olduğu şirketin müşterilerinin yabancı oluşundan faydalanarak 2 yıldır kira ödemediğini, işbu davaya konu komisyon ve faiz alacağı 700.000,00-USD nin halen ödenmediğini, müşterilerinden... tüm ödemesini yapmasına rağmen 3 adet taşınmaz tapusu halen kendisine 2 yıldır verilmediğini, davalı aradan geçen süreçte ödeyeceğini belirttiğini fakat oyalayarak ödemeleri gerçekleştirdiğini,

davalının mal kaçırma niyetinde olduğu ve ödeme kabiliyetini kaybetmesi tehlikesi olduğu çok açık bir şekilde ortada olduğunu, keza karşılıklı yapılan görüşmelerde şirketin çok kötü durumda olduğunu kendileri tarafından da ifade edildiğini, başladıkları yeni inşaatların tamının yarıda kaldığını, yine basında davalı şirket yönünden çıkan haberleri ve şikayetlerde yüzlerce kişinin parasını alarak tapularını vermediğini veya paralarını iade etmeyerek mağduriyet yaşattığını ve tüm bunları planlı bir şekilde yaptığının aşikar olduğunu, bu sebeple müvekkili olduğu şirketin bir hak kaybı yaşamaması adına davalı şirketin başta banka hesapları,

araçları, menkul-gayrimenkulleri ve her nevi malvarlığına dava neticeleninceye kadar ihtiyati tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER

Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası, 22.06.2022 tarihli Satış Vaadi ve Reklam Pazarlama Sözleşmesi, .... Noterliği nin 28.09.2023 tarih ve ... Yev. Nolu İhtarnamesi, Faturalar, Ticari Defterler ve kayıtlar, Vekaletnameler, Tapu kayıtları, Banka kayıtları, dekontlar, basındaki haberler, her türlü mail, Mail yazışmaları, Whatsapp, kısa mesaj «vb yazışmalar, Tanık (tanık listesi bilahare bildirilecektir) , Yemin, Bilirkişi incelemesi ve diğer yasal delillere dayanmışlardır.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... borçlunun ... Gıda Otomotiv Ve Turizm Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olduğu, toplam 700.000,00 USD alacak için 29/12/2023 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.

... Tapu Müdürlüğü'nden davaya konu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 21/05/2025 tarihli raporlarında: ''... Tarafların iddia ve savunmaları ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller ile tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde, inceleme yapmak suretiyle; davacının takip tarihinde davalı yandan alacağı varsa miktarı ve işlenmiş faiz tutarının belirlenmesi yönünde verilen görevlendirme çerçevesi neticesinde;

Davacı yabancı şirket ile davalı şirket arasında 22.06.2022 tarihli komisyon sözleşmesi akdedildiği, sözleşmede davacının “...” davalının ise '... veya Satıcı” olarak tanımlandığı, sözleşme konusunun; ...'a ait gayrimenkullere ilişkin ...” nın üçüncü kişi alıcılar ile satıcı arasında satışa aracılık etmesi karşılığında satışı yapılan bağımsız bölümün liste fiyatının NET %22,50'ünün ... ya satıcı tarafından komisyon olarak ödenmesi, ödemenin ise 3. kişi alıcının satıcıya yapacağı ödemenin tamamlanmasından itibaren 7 gün içinde ... tarafından komisyon karşılığı düzenlenecek faturaya karşılık yapılacağı, yönünde olduğu,

Davacı şirket tarafından, davalı şirkete ait gayrimenkullerin; ... isimli kişiye 3 adet 428.577-USD, ... isimli kişiye 3 adet toplam 427.469.-USD, ... isimli kişiye 3 adet 425.007.-USD, ... isimli kişiye 3 adet 425.055.- USD, ... isimli kişiye 3 adet 425.253.-USD, ... isimli kişiye 3 adet 428.601.-USD olmak üzere toplam 2.559.962.-USD liste fiyatı üzerinden sattığı, (bkz: 5.4.Sözleşme kapsamında satışı gerçekleşen gayrimenkuller) gerçekleşen bu. Satışlar üzerinden 3. Kişilerin davalı satıcıya 2.568.877,00 USD ödeme yaptıkları,

Davalı şirket tarafından Maliki olduğu, İstanbul ... 346 Ada 18 parselde bulunan C1 Blok 44 numaralı bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 55 numaralı bağımsız bölüm, CI blokta bulunan 67 numaralı bağımsız bölümün ... isimli kişiye 26.10.2022 tarih, ... yevmiye numaralı tapu senedi karşılığı 428.877,00.-USD bedelle satılarak tapuya tescil ettirildiği,

Davalı şirket tarafından Maliki olduğu, İstanbul ... 346 Ada 18 parselde bulunan C1 Blok 61 numaralı bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 69 numaralı bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 109 numaralı bağımsız bölümün ... isimli kişiye 12.09.2022 tarih, ... yevmiye numaralı tapu senedi karşılığı 430.643,00.-USD satılarak tapuya tescil ettirildiği,

Davalı şirket tarafından Maliki olduğu, İstanbul ... 346 Ada 18 parselde bulunan C1 Blok 60 numaralı bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 82 numaralı Bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 89 numaralı bağımsız böl in ... isimli kişiye 12.09,2022 tarih, ... yevmiye numaralı tapu senedi karşılığı 430.000,00.-USD satılarak tapuya tescil ettirildiği,

Davalı şirket tarafından Maliki olduğu, İstanbul ... 346 Ada 18 parselde bulunan C1 Blok 38 numaralı bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 58 numaralı Bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 74 numaralı bağımsız bölümün ... isimli kişiye 25.10.2022 tarih, ... yevmiye numaralı tapu senedi karşılığı 425.316,00.-USD satılarak tapuya tescil ettirildiği,

Davalı şirket tarafından Maliki olduğu, İstanbul ... 346 Ada 18 parselde bulunan C1 Blok 45 numaralı bağımsız bölüm, C1 Blokta bulunan 83 numaralı bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 84 numaralı bağımsız bölümün ... isimli kişiye 26.10.2022 tarih, ... yevmiye numaralı tapu senedi karşılığı 425.348,00.-USD bedelle satılarak tapuya tescil ettirildiği,

Davalı şirket tarafından İstanbul ... Ada arselde bulunan C1 Blok 45 numaralı bağımsız bölüm, CI Blokta bulunan 83 numaralı bağımsız bölüm, CI blokta bulunan 84 numaralı bağımsız bölüm satışı için... isimli kişiden 428.693,00.-USD alındığı ancak tapularının verilmediği,

Sözleşmenin 6. Maddesinin son paragrafında belirtilen; davacının aracılık ettiği satışların toplam liste fiyatı üzerinden %22,50 komisyon bedeline ilişkin davacı lehine 2.559,962,00-USDx%22.50 = 575.991,45.-USD komisyon bedeli tahakkuk edeceği,

Sözleşmenin 4.5 maddesinde belirtilen; davacının aracılık ettiği satışların gerçekleşen fiyat üzerinden -%2,50 komisyon -bedeline ilişkin davacı lehine 2.568.877,00.-USD x%2.50-578.016,45.-USD komisyon bedeli tahakkuk edeceği,

Ancak davalının davacıya 500.000,00.-USD tutarından fatura düzenlediği,

Davacı şirketin Türk Menşeli bir şirket olmadığı ve TTK 64/3 hükümleri doğrultusunda tasdik ettirilmiş ve TTK 64/1 ve 65 maddeleri gereği tutulan herhangi bir defteri bulunmadığı

Yabancı menşeli davacı şirket tarafından davalı şirkete satışını gerçekleştirdiği gayrimenkullerin komisyon bedeline ilişkin; 07.04.2023 tarih, ...-... numaralı in'de yapılan promosyon reklam pazarlama hizmet ücreti içerikli 3 adet fatura düzenlendiği bu faturalara istinaden davacı şirketin davalı şirketten 07.04.2023 tarihinden itibaren 500.000,00.-USD tutarında fatura alacağının olduğu,

13.02.2025 tarihli duruşmanın 4 bendinde taraf ticari defter ve belgelerinin 12.03.2025 tarih saat 14.30 da mahkeme kaleminde incelenmesi yönünde inceleme günü verildiği, inceleme gününe kadar talep etmeleri halinde yerinde inceleme yapılabileceğinin ihtar edildiği, ancak davalı şirketin inceleme gününden önce yerinde inceleme talebinin olmadığı gibi inceleme gün ve saatinde defter ve belgelerini mahkeme kalemine getirmediği bu nedenlerle davalı şirket ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamadığı,

Davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen ihtarname neticesinde taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4.3 maddesi gereği aylık %5 akdi faiz üzerinden hesaplanan temerrüt faizinin 58.356,16 USD olarak hesaplandığı, Sözleşmenin 4.3 maddesi gereği fatura tarihinden takip tarihine kadar hesaplanan temerrüt faizinin 218.630,14.-USD olarak hesaplandığı ancak davacının takipteki talebinin 200.000,00.-USD olduğu, (Bkz 5.6 Temerrüt faizi hesaplamaları) ...." tespit ve rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında 22.06.2022 tarihinde akdedilen satış vaadi, reklam ve pazarlama sözleşmesinden kaynaklanan komisyon alacağının tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Taraf beyanları ve çekişme

Davacı yan, davalı şirketin maliki olduğu gayrimenkullerin satışına aracılık ettiğini, sözleşme gereği kendisine ödenecek komisyon bedelinin 500.000,00 USD olduğunu, bu bedele ilişkin fatura düzenlediğini ancak davalının ödeme yapmadığını, sözleşmede kararlaştırılan aylık %5 faiz oranına göre hesaplanan 200.000,00 USD temerrüt faizi ile birlikte toplam 700.000,00 USD alacağı için icra takibi başlattığını, davalının itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini ve takibin devamını talep etmiştir.

Davalı yan cevap dilekçesi sunmamış, takipte ise, davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, ödeme emrinde belirtilen faiz borcunun da olmadığını ileri sürerek borcun tümüne ve ferilerine itiraz etmiştir.

O halde somut olayda çekişme; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin varlığı ve içeriği, davacının davalı adına gerçekleştirdiği iddia edilen aracılık faaliyeti, bu faaliyetten doğan komisyon alacağının miktarı, davalının ödeme yükümlülüğünün başlayıp başlamadığı, temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği ve işlemiş faiz tutarının belirlenmesi noktalarında toplanmaktadır.

Hukuki Durum

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 520. Maddesine göre; Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. Simsarlık sözleşmesine, kural olarak vekâlete ilişkin hükümler uygulanır. Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.

Aynı Kanun'un 521. maddesinde aracının ücret hakkı düzenlenmiş olup; "Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Simsarın faaliyeti sonucunda kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücret, koşulun gerçekleşmesi hâlinde ödenir. Simsarlık sözleşmesinde simsarın yapacağı giderlerin kendisine ödeneceği kararlaştırılmışsa, simsarın faaliyeti sözleşmenin kurulmasıyla sonuçlanmamış olsa bile giderleri ödenir." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun'un 522. maddesinde ise aracı ücretinin miktarı düzenlenmiş olup; "Ücret, belirlenmemişse tarifeye, tarife yoksa teamüle göre ödenir." hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda taraflar arasında akdedilen sözleşme, taşınmaz satışına ilişkin aracılık/komisyon sözleşmesi niteliğinde olup, davacının davalıya ait gayrimenkullerin üçüncü kişilere satışına aracılık etmesi ve bu aracılık faaliyeti karşılığında ücret alması kararlaştırılmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi

Dosyaya sunulan 22.06.2022 tarihli "Satış Vaadi ve Reklam/Pazarlama Sözleşmesi" incelendiğinde; taraflar arasında bir komisyon sözleşmesi niteliğinde sözleşme akdedildiği, sözleşmede davacının "..." davalının ise "..." veya "Satıcı" olarak tanımlandığı, sözleşmenin konusunun davalıya ait gayrimenkullerin üçüncü kişilere satışına davacının aracılık etmesi olduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 4.2. maddesinde; "...'nın Proje kapsamındaki her bir bağımsız bölüm satışından kaynaklı komisyon alacağı, EK-1 de listede yazılı liste fiyatının %22,5'dur. Bu rakam vergiler hariç NET rakamdır. İşbu Komisyon ödemesi, tapu devri için gerekli belgelerin Satıcıya teslimi şartı ile; 3. Kişi Alıcının Bağımsız Bölümün satış bedelini eksiksiz şekilde Satıcı'nın banka hesabına ödediği tarihten itibaren 7 gün içinde ... tarafından kesilecek faturaya istinaden Satıcı tarafından ... hesabına nakden ve peşin olarak USD para birimiyle derhal yapılacaktır" hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 4.3. maddesinde ise; "Komisyon ödemelerinde herhangi bir gecikme yaşanması halinde Satıcı, fatura tarihinden başlamak üzere gecikilen her ay için ...'ya aylık %5 gecikme faizi ödeyecektir" hükmünün bulunduğu görülmektedir.

Sözleşmenin 4.5. maddesinde; "Satıcı tarafından ...'ya ödenen tutar, her bir Bağımsız Bölüm özelinde hesaplanacak ve liste satış fiyatından fazla bir tutara satış yapılması halinde, hesap yüksek tutar esas alınarak yapılacaktır. İşbu durumda komisyon ödemesinde esas alınacak şey Liste Fiyatı değil, Üçüncü Kişi Alıcı'nın Satıcı'ya yapmış olduğu toplam satış bedeli ödemesi olacaktır" hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, sözleşme hükümleri incelendiğinde; davacının komisyon hakkının doğması için üçüncü kişi alıcıların satış bedelini davalının hesabına eksiksiz ödemeleri ve tapu devri için gerekli belgelerin davacı tarafından davalıya teslim edilmesi şartlarının gerçekleşmesi gerektiği, komisyon bedelinin üçüncü kişi alıcının ödeme yaptığı tarihten itibaren 7 gün içinde davacı tarafından düzenlenecek faturaya istinaden ödeneceği, ödemede gecikme halinde aylık %5 oranında gecikme faizi uygulanacağı hususları kararlaştırılmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetinden alınan 21.05.2025 tarihli raporda; davacı tarafından davalıya ait gayrimenkullerin altı farklı müşteriye (...) toplam 18 adet bağımsız bölüm olmak üzere satışının gerçekleştirildiği, bu satışların liste fiyatı toplamının 2.559.962,00 USD olduğu, gerçekleşen satış bedellerinin toplamının ise 2.568.877,00 USD olduğu tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporunda ayrıca; ...'ya satılan 3 adet bağımsız bölümün 26.10.2022 tarihinde tapu tescilinin yapıldığı, ...'a satılan 3 adet bağımsız bölümün 12.09.2022 tarihinde tapu tescilinin yapıldığı, ...'a satılan 3 adet bağımsız bölümün 12.09.2022 tarihinde tapu tescilinin yapıldığı, ...'a satılan 3 adet bağımsız bölümün 25.10.2022 tarihinde tapu tescilinin yapıldığı, ...'ye satılan 3 adet bağımsız bölümün 26.10.2022 tarihinde tapu tescilinin yapıldığı, bu beş müşterinin ödemelerini eksiksiz olarak yaptıkları ve tapularını aldıkları tespit edilmiştir.

Öte yandan, ... isimli müşterinin 428.693,00 USD ödeme yaptığı ancak tapu devirlerinin gerçekleştirilmediği bilirkişi raporunda belirtilmiştir.

Bilirkişi heyeti raporuna göre, sözleşmenin 4.5. maddesi gereği komisyon hesaplamasının gerçekleşen satış bedeli üzerinden yapılması gerektiği, buna göre 2.568.877,00 USD x %22,5 = 578.016,45 USD komisyon bedeli hesaplandığı, bununla birlikte davacının davalıya düzenlediği fatura tutarının 500.000,00 USD olduğu tespit edilmiştir.

Dosya kapsamındaki deliller incelendiğinde; davacı tarafından 07.04.2023 tarihinde ..., 2023040702 ve ... numaralı olmak üzere üç adet fatura düzenlendiği, bu faturaların içeriğinin "Çin'de yapılan promosyon reklam pazarlama hizmet ücreti" olduğu ve toplam tutarın 500.000,00 USD olduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 4.2. maddesinde, komisyon ödemesinin 3. kişi alıcının satış bedelini eksiksiz şekilde satıcının banka hesabına ödediği tarihten itibaren 7 gün içinde davacı tarafından kesilecek faturaya istinaden yapılacağı, sözleşmenin 4.3. maddesinde ise, komisyon ödemelerinde herhangi bir gecikme yaşanması halinde satıcının, fatura tarihinden başlamak üzere gecikilen her ay için aylık %5 gecikme faizi ödeyeceği kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin 4.3 maddesi gereği fatura tarihinden takip tarihine kadar hesaplanan temerrüt faizinin 218.630,14.-USD olarak hesaplandığı, ancak davacının takipteki talebinin 200.000,00.-USD olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce 13.02.2025 tarihli duruşmada tarafların ticari defter ve belgelerinin 12.03.2025 tarih ve saat 14:30'da mahkeme kaleminde incelenmesi için taraflara inceleme günü verilmiş, inceleme gününe kadar talep etmeleri halinde yerinde inceleme yapılabileceği ihtar edilmiştir. Ancak davalı şirket inceleme gününden önce yerinde inceleme talebinde bulunmadığı gibi, inceleme günü ve saatinde de defter ve belgelerini mahkeme kalemine getirmemiş olması nedeniyle davalı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamamış olup, davalının ispat yükünü yerine getirmediği anlaşılmaktadır.

Sonuç

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacının davalıya ait gayrimenkullerin satışına aracılık ettiği, sözleşme gereği 500.000,00 USD komisyon alacağına hak kazandığı,

sözleşmenin 4.2. maddesinde, komisyon ödemesinin 3. kişi alıcının satış bedelini eksiksiz şekilde satıcının banka hesabına ödediği tarihten itibaren 7 gün içinde davacı tarafından kesilecek faturaya istinaden yapılacağı, sözleşmenin 4.3. maddesinde ise, komisyon ödemelerinde herhangi bir gecikme yaşanması halinde satıcının, fatura tarihinden başlamak üzere gecikilen her ay için aylık %5 gecikme faizi ödeyeceği kararlaştırıldığı, buna göre fatura tarihinden takip tarihine kadar hesaplanan temerrüt faizinin 218.630,14.-USD olarak hesaplandığı, ancak davacının takipteki talebinin 200.000,00.-USD olduğu,

davalı borçlunun itirazın haksız olduğu sonucuna ulaşılmış olup, davacı yanın talebi ile bağlı kalınmak suretiyle davanın kabulüne, davalının .... İcra Müdürlüğünün 2023/...

Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takip talebindeki koşullar ile takibin aynen devamına, takibe konu asıl alacak likit ve belirlenebilir olduğundan bu alacağın takip tarihindeki Türk Lirası karşılığı (14.747.200,00 TL) üzerinden %20 oranında hesaplanan 2.949.440,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır