İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/590 K.2025/193

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında ticari ilişkiden dolayı müvekkilinin ...Bakırköy Şubesindeki çek hesabından keşide ettiği 31.07.2018 tarihli ... Seri no.lu çeki keşide ederek davalı şirkete verdiğini,İş bu çek zamanında ödenmediğinden, davalı şirketin müvekkili aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...

E sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, çek bedelinin davalı şirkete gerek davalı şirketin avukatının hesabına peyder pey ödendiğini, fazla ödenmiş olmasına rağmen davalı şirketin müvekkili hakkında bu çekten dolayı İstanbul ... İcra Ceza Mahkemesine...E sayılı dosya ilekarşılıksız çek vermekten dolayı şikâyetçi olduğunu,Ancak müvekkilinin alacaklı davalıya bu çekten ve icra takibinden dolayı hiçbir borcu olmadığı gibi fazla ödemesinin bulunduğunu, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı icra dosyasında borçlu

olmadığının tespiti ile fazla ödenen 70.000 TL’nin müvekkiline ödenmesi için İstanbul Arabuluculuk bürosuna başvuru yapıldığını, anlaşamama tutanağının düzenlendiğini, Müvekkili aleyhinde başlatılan icra takibine konu olan İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı icra dosyası borcuna istinaden; ticari ilişkiden dolayı ciro yolu ile müvekkiline devir edilen ... Bankası Şirinevler Şb. çek hesabından ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 20.09.2018 tarih, ...seri numaralı 60.000,00 TL’lik çeki ciro ederek ödeme yaptığını, ticari ilişkiden dolayı ciro yolu müvekkiline devir edilen ...Bankası

Bakırköy Osmaniye Şb. çek hesabından ...Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 15.11.2018 tarih, ri numaralı çeki ciro ederek 20.000,00 TL ödeme yaptığını, ticari ilişkiden dolayı ciro yolu müvekkiline devir edilen; ... Bankası ... Şb. çek hesabından ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 28.12.2018 tarih, ... seri numaralı çeki ciro ederek 25.000,00 TL, ... Güneşli ... Şb. çek hesabından İnout ... Ltd.

Şti. tarafından keşide edilen 28.12.2018 tarih, ...seri numaralı çeki ciro ederek 55.000,00 TL, ... Bankası... Şb. çek hesabından İnout ...Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 28.12.2018 tarih, ... seri numaralı çeki ciro ederek 55.000,00 TL ödemeler yaptığını, müvekkili adına birlikte çalışanı ...’ın, ... E sayılı icra dosyası borcuna istinaden davalı şirketin avukatı ...’ın ...

İBAN no.lu hesabına 04.10.2018 Tarihinde havale yolu ile 6.745,00 TL, 03.10.2018 tarihinde havale yolu ile 6.000,00 TL, 02.10.2018 tarihinde havale yolu ile 25.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin davalıya ve vekiline İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E

sayılı dosya kapsamında yapmış olduğu ödemelerin toplamının 252.745,00 TL olduğunu, Müvekkilinin yapmış olduğu ödemelerin dosyadaki faiz, masraf ve çek tazminatı ve avukatlık ücretini aşan ödeme olduğundan, müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti ile dosya borcundan fazla ödemenin 70.000,00 TL civarında olduğundan, davalı şirket hakkında 70.000,00 TL’lik belirsiz istirdat alacak davası açmak zorunda kaldıklarını iddia ederek; müvekkilinin, icra dosyası kapsamında borçlu olmadığının tespitine, davalının, %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine,

müvekkilinin 60.000,00 TL alacağının İstirdat yolu Ticari Faizi ile birlikte davalı şirketten alarak müvekkiline verilmesine, mahkeme masrafı ve ücreti vekâletin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından dosyaya süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesinin sunulmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Mahkememizin 2021/22 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde ; "Davacının İstanbul ...İcra Dairesinin... esas sayılı takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, davacının fazla ödendiği belirlenen 70.000,00-TL'nin son ödeme tarihi olan 31/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE, " karar verilmiştir. verilen kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2023/310 Esas 2024/1402 Karar sayılı 26/09/2024 tarihli ilamında özetle. "Mahkemece davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin usulüne ilişkin ihtarat yapılarak davacının defterindeki alış iade faturasının dayanak kayıtlarının istenilerek ticari defterlerin karşılaştırılması ve ticari defterler arasında uyumsuzluk varsa bilirkişiden çelişkinin dayanağının açıklatılmasının istenmesi,

ödeme iddiasına konu çeklerin takibe konu çek borcu nedeni ile verilip verilmediği tespit edilerek neticeten davacının takibe konu çek nedeni ile borçlu olup olmadığının tespiti gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden kaldırılması gerekmiştir." karar verilmesi sonucu dosyanın mahkememize gönderilmesi sonucu iş bu esasa kaydedildiği,

İstanbul ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Ltd. Şti., borçlunun ... olduğu, takibin 128.651,46-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, ödeme emrinin 15/09/2018 tarihinde borçluya tebliğ edildiği görüldü.

Mahkememizin 2021/22 Esas sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan 20.11.2021 tarihli raporda; davacı vekilince Kaleme bırakılmış olan “...” şahıs firmasına ve “... A.Ş.” unvanlı şirkete ait ticari defterlerin incelendiği, ... A.Ş. ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede, şirketin tek ortaklı ve hissedarının ise ... olduğunun belirlendiği, ... Şahıs Firmasının 2018 Yılına Ait Ticari Defter Kayıtlarına

Göre; davalı şirketin 2017 yılından devreden alacağının 244.175,01 TL olduğu, cari hesapta başkaca bir işlemin bulunmadığından, davalı alacağının 2019 yılına devrettiği, ticari defterlerde; takip ve dava konusu 115.000,- TL tutarlı çekle, bu çek borcuna karşılık davalı şirkete ciro edildiği belirtilen çekler ile davalı şirket vekiline yapıldığı belirtilen ödemelerle ilgili kayda rastlanmadığı, ...A.Ş.’nin 2018 Yılına Ait Ticari Defter Kayıtlarına Göre; dava dilekçesinde belirtilen çeklerin davalı şirket cari hesabına borç kaydedildiği, cari hesapta yer alan diğer işlemler nedeniyle takip tarihindeki davalı

şirket alacağının 262.507,51 TL olduğu, 20.09.2018 ve 20.10.2018 tarihinde davalı cari hesabına 37.192,41 TL alacak kaydedildiğinden, davalı şirket alacağının 299.699,92 TL’na ulaştığı, bu tarihten sonra düzenlenen 35 adet “alış iade” faturası nedeniyle davalı şirket cari hesabına toplam 689.404,21 TL borç kaydedildiği, bu kayıtlar nedeniyle davalı şirket alacağının 31.12.2018 tarihi itibariyle 389.704,29 TL borca dönüştüğü, ticari defterlerde; takip ve dava konusu 115.000,- TL tutarlı çek ile davalı şirket vekiline yapıldığı belirtilen ödemelerle ilgili kayda rastlanmadığı, davalı Şirket Cari Hesabına Borç Kaydedilen; ciro edilen 110.000,- TL tutarlı çek ve “alış iade” faturaları ile 20.05.2018 tarihinde ... cari hesabına aktarılan

50.672-TL’nin dayanağı belgelerin sunulması halinde; davacı yanın davalıya İstanbul ... İcra Dairesi’nin ...ılı dosyasından kaynaklı borcunun olup

olmadığı, davacı tarafından davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise miktarına yönelik daha sağlıklı görüş bildirilebileceği, dosya içerinde çeklerin arka yüzünün sureti bulunmadığından, çeklerin davacı tarafça davalı şirkete ciro edilip edilmediği, son hamilinin kim olduğu, çek bedelinin kim

tarafından tahsil edildiği hususlarına yönelik herhangi bir tespitin yapılamadığı tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 14.06.2022 tarihli ek raporda; gerek davacı, gerekse davacının yetkilisi olduğu tek ortaklı şirket tarafından

davalı şirkete çekle yapılan ödemelerin toplam tutarının 215.000,- TL olduğu, davacı çalışanı olduğu beyan edilen ... tarafından davalı şirket vekiline ait olduğu iddia edilen banka hesabına “İst. ...Tic. ... ... Öd.” açıklaması ile toplam 37.745,- TL ödendiği, çekle davalı şirkete ve davalı şirket vekilinin banka hesabına davacı personeli tarafından yapılan ödemeler dikkate alınarak, BK md. 100 uyarınca hesaplama yapıldığında, davalı şirkete fazla yapılan ödeme tutarının dava tarihi itibariyle 94.179,24 TL olacağı, Dolayısıyla, davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E.sayılı dosya

kapsamında borçlu olmadığı tespit ve rapor edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2023/310 Esas 2024/1402 Karar sayılı 26/09/2024 tarihli kaldırma kararı ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; mahkememizce BAM kaldırma ilamından sonra takip eden ilk celsede taraf vekillerinin hazır olduğu ve BAM kararı doğrultusunda bilirkişi inceleme ara kararı kurulduğu, davalı vekilinin inceleme gününden önce vekillikten çekilme dilekçesi sunduğu,

bilirkişi ücreti yatırılması yönünde davalıya ihtaratlı bir şekilde verilen kesin süre dolmadan davalı vekilinin vekillikten çekilme dilekçesi sunduğu bu nedenle mahkememiz ara kararının ve vekillikten çekilme dilekçesinin davalıya tebliğe çıkarıldığı ancak inceleme günü itibariyle davalıya verilen kesin ihtaratlı sürenin dolmadığı , dosyanın mevcut bulunduğu aşama, BAM kaldırma ilamında değinilen hususlar, makul sürede yargılanma ve usul ekonomisi ilkesi de gözetildiğinde;

davalıya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 26/09/2024 tarih ve 2023/310 Esas 2024/102 Karar sayılı ilamında belirtilen hususlar da göz önüne alınarak ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanak kayıtlarını bilirkişi incelemesine esas olmak üzere usb flash bellek içerisinde, yedeklenmiş olarak mahkememize sunmak, açıklama ve beyanda bulunmak üzere HMK 220, 222 TTK 18/1, 64 maddeleri uyarınca 2 haftalık kesin süre verildiği,

(aksi takdirde dosyanın mevcut delil durumuyla değerlendirileceğinin davalının defter ibraz etmekten vazgeçmiş sayılacağının) davalıya tebliğ edildiği davalının verilen ihtaratlı kesin süre içerisinde defterlerini sunmadığı bu haliyle davalının defter ibrazından vazgeçmiş sayıldığı , İspat kuralına ilişkin TMK.m.6 hükmüne göre: "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür".

HMK.m.190/1 hükmüne göre: "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir". Bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. Dolayısıyla anılan hükümler uyarınca ve dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporu ve tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davalı şirket vekilince, 29.08.2018 tarihinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile; ... Bakırköy Şb. ... seri no.lu, 31.07.2018 keşide tarihli çek nedeniyle.

115.000,00 TL Çek Alacağı, 1.806,46 TL Takip Öncesi Faiz 11.500,00 TL 9610 Çek Tazminatı 345.00 TL %0,3 Komisyon olmak üzere toplam 128.651,46 TL Tutarındaki alacağın icra gideri, vekâlet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (yıllık %19,5) oranında ticari (Reeskont Avans) faizi ile birlikte tahsili talebiyle Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu İle Takip başlatılmış olup, kesinleşmesi üzerine haciz işlemleri başlatıldığı,

mahkememizce aldırılan denetime ve hükme elverişli bilirkişi ek raporu da gözetildiğinde, davacı ve davacının yetkilisi olduğu tek ortaklı şirket tarafından davalı şirkete çekle yapılan ödemelerin toplam tutarının 215.000,- TL olduğu, davacı çalışanı olduğu beyan edilen ... tarafından davalı şirket vekiline ait olduğu iddia edilen banka hesabına “İst.... Tic. ... A. ...

Borç Öd.” açıklaması ile toplam 37.745,- TL ödendiği, çekle davalı şirkete ve davalı şirket vekilinin banka hesabına davacı personeli tarafından yapılan ödemeler dikkate alınarak, BK md. 100 uyarınca hesaplama yapıldığında, davalı şirkete fazla yapılan ödeme tutarının dava tarihi itibariyle 94.179,24 TL olduğu dolayısıyla, davacının İstanbul ...İcra Müdürlüğü kapsamında borçlu olmadığı,

tespit edildiği , davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı herhangi bir itirazı bulunmadığını belirttiği davalı tarafın ise rapora beyan/itiraz dilekçesi sunmadığı akabinde BAM kaldırma ilamı sonrası defterlerini dosyaya sunmadığı yukarıda bahsi geçen ispat kuralları da dikkate alındığında. İstanbul ...

İcra Müdürlüğü ...E sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine konu çeke ilişkin davacı tarafça yapılan ödemeler de dikkate alındığında davanın kabulü ile ; davacının İstanbul ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, davacının fazla ödendiği belirlenen 70.000,00-TL'nin taleple bağlı kalınarak son ödeme tarihi olan 31/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, koşulları oluşmayan ve ispatlanamayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine , karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

DAVANIN KABULÜ İLE

1-)Davacının İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, davacının fazla ödendiği belirlenen 70.000,00-TL'nin son ödeme tarihi olan 31/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,

2-)Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

3-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 7.855,65-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 1.963,92-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.891,73-TL harcın ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerektiğinden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-)Davacının yaptığı 59,30 TL başvuru harcı, 1.963,92-TL peşin harç, 8,50-TL vekalet harcı, 1.686,50-TL bilirkişi ücreti ile davetiye masrafı olmak üzere toplam 3.718,22-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-)Tarafların gider avansından artan bakiyelerinin karar kesinleştiğinde re'sen taraflara / vekillerine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı; davalının yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2025

Katip ... · (E-imzalı) Hakim ... · (E-imzalı)