İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1007 K.2018/573

Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili, müvekkilinin ... Makine San. Tic. A.Ş.'nin aracılığı ile bankadan kullanacağı kredi ile ödenmek üzere Hollanda'da bulunan esas davalı ... Şirketinden, şirket hesabına makine siparişi kapsamında 20.000 Euro'luk peşinatın banka kanalı ile gönderildiğini ancak ülkenin ekonomik açıdan sıkıntılı dönemde olması nedeniyle müvekkilinin bankadan talep ettiği sonraki kredileri alamadığını, bu nedenle siparişten vaz geçtiklerini ve akreditif açılamadığını belirterek sebepsiz kalan 20.000 Euro'luk ön ödemenin iadesi için başlatılan takibe yöneltilen haksız itirazın iptali ile takibin devamına, asgari %20 inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, davacı tarafından sipariş edilen makineler davacıya özel olarak rektifiye edilmesi nedeniyle peşin alınan avansın bu işlemler için harcandığını, talebe göre özel olarak imal ve rektifiye edilerek sevkiyata hazır hale getirildiğinden üretici firmanın bu makineleri başka firmaya satma imkanı bulunmadığını, anlaşmanın haksız yere fesh edildiğini, ayrıca müvekkili şirketin ...'nın acentesi olması nedeniyle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddinin savunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuksal niteliği itibariyle, sözleşmenin iptali nedeniyle sözleşmesel ilişki kapsamında yapılan ön ödemenin iadesi için başlatılan takibe vaki olmuş itirazın İİK'nın 67/1 maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 103/1-b maddesi uyarınca takibin ve davanın 1. nolu takip borçlusu olarak ... Ticaret A.Ş.'ye yurt dışında bulunan ... Şirketine izafeten açıldığı anlaşıldığından husumete ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir. Yurt dışında yabancı şirkete izafeten yurt içinde onun adına işlem yapan şirkete, yani acente sayılan davalıya karşı dava açma olanağı mevcuttur.

Uyuşmazlık makine siparişinin iptali dolayısıyla önceden peşin ödenen 20.000 Euro'luk avans bedelinin sözleşme kapsamında dayanaksız kalması nedeniyle iadesinin istenip istenemeyeceği, davalının sözleşme hükümleri uyarınca bu ön ödeme bedelini alı koyma hakkının bulunup bulunmadığı noktalarında düğümlenmektedir.

Davacı taraf ekonomik sebeplerle siparişin durdurulduğunu, akreditif açılamadığını ileri sürmüştür. Davalı ise davacının anlaşmada kusurlu davrandığını, akreditifin açılamamasında kendilerinin sorumlu olmadığını, ödenen peşinatın rektifiye işlemleri için harcandığı savunmuştur.

Tarafların kabulünde olan 02/09/2015 tarihli Sözleşme-No.... başlıklı makine ekipman alımı ve montajı konulu 2 sayfadan ibaret sözleşme hükümleri kapsamında sözleşmenin haklı ya da haksız feshi halinde satıcı tarafından avansın alıkonulacağına dair herhangi bir cezai şart niteliğinde düzenleme bulunmadığından, geriye etkili olarak dönülmüş ve ortadan kaldırılmış anlaşma için ödenen bedelin iadesi zorunludur.

Bir başka söyleyişle ordadan kaldırılmış ve dönülmüş sözleşme kapsamında ödenen bedel satıcı ve davalı taraf yönünden sebepsiz zenginleşme teşkil edeceğinden davacının talebi haklıdır. Satıcı tarafın haksız fesih ve varsa buna dair uğradıkları menfi zararlara ilişkin hususlar borçlar hukuku genel hükümler kapsamında ancak ayrı bir davanın konusunu oluşturacaktır. Bu nedenle haklı davanın aşağıdaki gibi kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.