İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/55 K.2020/181

Mahkememizde görülen İstirdat davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili, dava konusu 18/11/2017 tarihli S ... seri numaralı 20.000 TL tutarlı ... A.Ş.'den keşide edilen çeki, dava dışı ... İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti tarafından tahsil edilmek üzere çek tevdi bordrosu ile müvekkili bankaya teslim edildiğini, dava konusu çek banka uhdesindeyken cirolanmak ve tahsil işlemlerine başlanılmak için müvekkili bankanın başka bir birimine gönderilmek üzere 18/11/2017 tarih 0078878 sıra numaralı kurye gönderim formu ile ... firmasına teslim edildiğini, Kargo firmasına ait ... plakalı araçta meydana gelen soygun nedeniyle çekin çalındığını belirterek davaya konu çekin davalıdan istirdatını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalının dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuksal niteliği itibariyle, TTK'nın 792. maddesi gereğince çek istirdatına ilişkindir. İstirdat davalarında ispat külfeti davacı üzerinde olup, öncelikle TTK'nın 790 maddesi gereğince meşru hamil olduğunu, sonrasında ise çeki elde bulunduran davalının çekin iktisabında ağır kusuru ya da kötü niyeti olduğunun ispatlanması gereklidir. Buna göre, şeklen düzgün bir ciro silsilesine göre çeki elde bulunduran kimse hak sahibi meşru hamil sayılır. Bir başka söyleyişle, ciro silsilesi düzgün ve kopuk değilse son hamilin iyi niyetli olduğu asıldır. Bu karinenin aksinin davacı tarafından ispat edilmesi gerekir.

Eldeki davaya konu 18/11/2017 tarihli ... seri numaralı 20.000 TL tutarlı ... A.Ş.'den keşide edilen çekin, silsilede adı geçen ... Tic. San. Ltd. Şti.'nin imzasının bulunduğu tevdiat bordrosu ile davacı bankaya temlik ve ciro edildiği, ancak banka tarafından basılan kaşenin silikleştirilerek ve banka yetkililerinin imzası olmaksızın dava dışı ... tarafından beyaz ciro ile temlik edildiği, böylece tedavül ettirildiği anlaşılmaktadır.

Yani, davacı bankanın ünvanlı kaşesi olduğu halde imzası olmadığı anlaşılmaktadır. Ciro silsilesindeki bu kopukluk davalının meşru hamillik durumunu etkileyecektir. (Yargıtay 19. HD 2016/9795 E. , 2017/5172 K. sayılı, 19/06/2017 günlü. 2013/16402 E. , 2014/566 K. sayılı, 06/01/2014 günlü benzer mahiyetteki emsal kararları) Zira, hamil çeki ciro suretiyle devralırken ciro silsilesinin şeklen muntazam olup olmadığını tahkik etmekle yükümlüdür.

Bu yükümlülüğünün ihmali davalının çekin iktisabunda ağır kusurlu olduğunu göstermektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacı bankanın çeki usulüne uygun olarak önceki cirantadan iktisap ettiği, silsilenin imzasız banka kaşesinden sonra koptuğu, böylelikle bankanın yasal meşru hamil olduğu sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde işbu istirdat davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.