İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/671 K.2019/467

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin mobilyacılık işi ile uğraştığını, yaptığı hizmete karşılık 1 adet çek yaprağını müvekkiline ciroladığını, bu çek yaprağını müvekkilinin zayi ettiğini ve bulunamadığını beyanla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi içeriğine göre istem, ödeme yasağı verilmesi, kaybolan kıymetli evrakın iptali istemine dairdir.

6102 sayılı Yasanın 651.maddesi gereğince kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince de iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır.Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.

Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler. Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

Yargıtay ...

Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Dava konusu kıymetli evrakın iptali için tensip üzerinden %15 teminat karşılığı ...'a ödeme yasağına ilişkin müzekkere yazıldığı görülmüştür.

Somut durumda, davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen 08/09/2018 vade tarihli 49.400,00-TL bedelli çek için ...

Bankasına müzekkere yazıldığı, çekin takas merkezi aracılığı sunulduğunun yazı cevabından anlaşıldığı, çeki ibraz eden bilgileri için ... 'a yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda çeki ibraz eden bilgilerinin verildiği anlaşılmış, davacı vekiline TTK madde 763 uyarınca çek istirdatı açmak üzere kesin süre verilmiş, davanın açılmaması halinde davanın reddedileceği duruşma sırasında ihtar edilmiştir.

Davacı vekili çekin mahkeme dosyasına ibraz şartının yerine getirilmediği bu sebeble çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiğine ilişkin beyan dilekçesi sunmuştur. Çekler dosyaya ibraz edilmemiş ise de bankaya ibraz edilmiş olup davacı tarafından kaybolduğu bildirilen çekler bulunmuşlardır. Bulunan çeklerin zayii nedeniyle iptallerine karar verilemez. (İstanbul BAM 12.H.D. 2018/671E-2019-467K)

Tüm bu nedenlerle kimin uhdesinde olduğu belli olmasına rağmen, hamilden iadesi istenilmeyen çek yönünden talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza