İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/834 K.2026/318

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 17/05/2018 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde Protokoller ile bir takım sözleşmelerin imzalandığını, davalı şirkete Yenişehir Mah. ...Bul. No:..

İzmit/KOCAELİ adresinde akaryakıt bayiliği hakkının ve işletmeciliğinin verildiğini, akdedilen protokol uyarınca akaryakıt işletmeciliği yapabilmesi ve bayilik faaliyetini eksiksiz gerçekleştirebilmesini teminen müvekkili şirket tarafından davalı şirkete malzeme ve teçhizatlar teslim edildiğini, davalının son olarak 16/12/2021 tarihinde ...ikmali yaparak 16/12/2020 - 09/02/2021 tarihleri arasında 30 gün içinde ikmal gerek stok bulundurma yükümlüğünü ihlal ettiğini,

bu kapsamda 17/05/2018 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin 6. ve 21. maddelerine aykırı hareket edilmesi sebebiyle bayilik sözleşmesinin ile protokolün ve diğer sözleşmelerin Üsküdar ...

Noterliğinin 10/02/2021 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile feshedildiğini, ayrıca ihtarname ile sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle ariyet olarak verilen tüm malzemenin eksiksiz ve sağlam olarak iadesini gerektiğinin ihtar edildiğini, bunun üzerine müvekkili şirketçe görevlendirilen teknik ekip tarafından tüm menkullerin demontajı için istasyona gidildiğini lakin davalı şirket yetkilisinin otomasyon ekipmanlarının ve diğer sair malzeme ve teçhizatların teslimine izin vermemesi sebebiyle tutanak tutulmak suretiyle istasyondan ayrılmak durumunda kalındığını, davalı şirket ile arabuluculuk toplantısında da anlaşılamadığını,

davalının mevzuata ve sözleşmeye aykırı eylemler gerçekleştirmekte olduğunu, ihtiyati tedbir kararının verilmesi için öngörülen kanuni şartların tümünün oluştuğunu, davalının müvekkili şirkete ariyetleri iade etme borcunun yanında başkaca borçlarının da bulunduğunu, müvekkili şirketin ariyet olarak kendisine bırakmış olduğu malları müvekkili şirkete iade etmekten imtina ettiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; taraflar arasında 5015 sayılı yasa kapsamında bayilik sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafça bayilik sözleşmesi nedeni ile alınan toplam 500.000-TL bedelli teminat mektuplarının haksız yere tazmin edildiğini, müvekkili şirketin uğramış olduğu zarar nedeniyle açılan davaların devam ettiğini,

müvekkilinin davacı uhdesinde bulunan 500.000-TL teminatı nedeniyle vadeli şekilde ticari kayıtlarla da sabit olduğu üzere yakıt alımı yaptığını ancak davacının sözleşme süresinin yeniden 5 yıl kadar uzatılması gerektiğini söyleyerek müvekkilinin cari hesapta bulunan 200.000-TL borcu olduğunu ve nakit olarak ödemesi gerektiğini, mektuplar olsa dahi para ödenmeden mal vermeyeceğini bildirdiğini, keza davacı tarafından erişime açılması gereken TP portalında müvekkilinin mal siparişi vermesi için açık olması gereken erkanlarının davacı tarafından kapatıldığını ve müvekkili şirketin siparişi veremez hale geldiğini,

bu defa müvekkilinin mektuplarının davacı tarafça herhangi bir fesih bildirimi dahi yapılmaksızın haksız yere 500.000-TL olarak tahsil edildiğini, davacının talebinin ariyet malzeme iadesi olduğunu ancak teslim edip etmediği belli olmayan ariyetlerin iadesini istediğini ve dava değerini 5.000-TL olarak gösterdiğinin anlaşıldığını, ariyet olarak belirlenen malzemenin değerini ve faturasını ibraz etmek zorunla olan tarafın davacı olduğunu, dava değerinin eksik şekilde bildirildiğini ve eksik harç ikmal edildiğini, bunların tamamlanması için davacı tarafa muhtıra gönderilmesini talep ettiklerini,

bu nedenle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi ve buna bağlı ariyet sözleşmesi gereğince taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin sona ermesi nedeniyle, davalı tarafa teslim edilen ariyetlerin iadesi istemine ilişkindir. Bilirkişiler ...,...ve ...'ın düzenlediği 16.11.2022 tarihli, 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; davacının 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalının 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,

davacının incelenen ticari defterlerinde davalı yan ile ticari ilişkisinin mevcut olduğu, dava konusu edilen ariyet ve malzemelerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olup, satın alınma tarihi itibariyle değerinin 199.138,03 TL amortisman tutarının 120.571,68 TL net defter değerinin 78.566,35 TL olduğu, teknik yönden yapılan incelemelerde ariyet olarak tavsifi bahis konusu olan teçhizatın güncel değerinin, aşağıda yer bulduğu üzere 99.028,01 TL olarak tespit edildiği, neticeten, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı olarak fesih edilip edilmediği ile ilgili karar tamamen ve münhasıran yüce Mahkemenize ait olmak üzere;

dava konusu ariyetlerin davacı yana iade edilmesi gerektiğinin değerlendirilebileceği, ariyet olarak tavsif olunan teçhizatın davalı tarafından davacı yana teslim/iade edilmemesi halinde ise teknik bilirkişi tarafından belirlenen güncel bedel olan 99.028,01 TL’nin davalı tarafından davacı yana ödemesi gerekebileceğinin gündeme gelebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi...'ın düzenlediği 18.04.2024 tarihli, 4 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; davacı yan itiraz dilekçesine bakıldığında, ariyetlere ilişkin ürün tanımları ... bilgisayar,... ekran kartı, ...Yazıcı, ... Yazıcı, Dell Monitör, ..., ...'li ... şeklinde olduğu, görüleceği üzere bu ariyetler elektronik alet olduğundan bu hususta güncel rayiç değer tespiti tarafımın uzmanlık alanı dışında kaldığından kök rapordaki ariyetlerin güncel değerleri yönünden yapılan tespit ve değerlendirmelerim aynen korunduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi ...'ın düzenlediği 30.09.2024 tarihli, 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; iadesi talep edilen ariyet için, davacı ...'in mali kayıtlarına esas olan tüm Ariyet faturaların dosyaya ibrazı sonrası, rayiç bedeller için dosya üzerinden sektörel bir değerlendirme yapılabileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi ...'ın düzenlediği 05.02.2025 tarihli, 9 sayfadan ibaret raporunda özetle; nihai sektörel değerlendirme ile; kurumsal kimlik 50.000-TL, tank pompa otomasyon 70.000-TL, LPG otogaz ünitesi 210.000-TL olarak toplam 330.000-TL iade edilmeyen tüm ariyetlerin kümülatif güncel rayiç bedeli olarak 330.000-TL olarak belirlendiği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi ...'nın düzenlediği 30.10.2025 tarihli, 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; yukarıda beyan edilen hususlar çerçevesinde takdiri sayın hâkimliğinizde olmak üzere, dava konusu ariyet listesinde belirtilen LPG Dispanseri, LPG Tankı, pompası ve otomasyon panosunun istasyonda bulunduğu, dava konusu ariyet listesinde bulunan ekipmanların piyasa değerinin 355.000,00 TL olduğu

sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, taraflar arasında 17/05/2018 tarihli bayilik sözleşmesi ve yine ayni tarihli ariyet sözleşmesi akdedildiği, bayilik sözleşmesinin Üsküdar ...

Noterliğinin 10/02/2021 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile feshedildiği hususunda uyuşmazlığın bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ariyetlerin iadesinin gerekip gerekmediği, davacının başka yollarla ariyet bedelini tahsil edip etmediği noktasında düğümlendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 16/11/2022 tarihli bilirkişi raporunun uyuşmazlık ile ilgisi olmayan noktaların incelendiği, denetime açık olmadığından hükme esas alınmadığı, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi, ariyet sözleşmesinin 5. Maddesi gereği ve sektörel teamül gereği davalının kendisine ariyet olarak verilen makine ve techizatı iade etmesinin zorunlu olduğu, mahkememizce davaya konu makine bedelleri bilirkişi vasıtası ile tespit edilmiş olup belirlenen 355.000,00 tL üzerinden harç tamamlatılmıştır.

Her ne kadar davalı tarafça teminat mektuplarının nakde çevrilmesi nedeniyle ariyet bedellerinin tahsil edildiği beyan edilmiş ise de teminat mektuplarının nakde çevrilmesine ilişkin yargılamanın başka mahkemede yürütüldüğü ve yargılama yapan mahkemece bu hususun ayrıca değerlendirileceğinden mahkememizce bu husus incelenmemiş, ariyete konu makinelerin davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır