İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/608 K.2024/359

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle. Müvekkilini İstanbul/Şişli faaliyet göstermekte olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 14/09/2021 tarihli "...

Protolü" imzalandığını, sözleşme gereği tehlikelerin sigorta edilmesi için sigorta şirketi ile sigorta ettirmek isteyenleri bir araya getirdiğini, sigorta şirketi partaj ekranını açma zorunluluğu olmasa dahi uygulama olarak broker müvekkilinin partaj ekranı açık iken tepki olarak kapatıldığını, müvekkil şirket aleyhine oluşturulmuş sisbis veri kaydının haksız olduğunun tespiti ile kaldırılmasını, davacı müvekkilin ticari itibarinin onur ve saygınlığının hukuka aykırı olarak zedelenmiş olması nedeniyle;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... plakalı aracın şirket sisbis kaydı nedeniyle ödediği fahiş poliçe bedelinin aynı kapsamda poliçe hizmeti sunan sigorta şirketlerinden sorularak 08.06.2022 tarihinde olması gereken poliçe prim bedelinin tespitinden sonra arttırılmak kaydıyla ile şimdilik 5.000 TL –beşbin türk lirası-maddi tazminatın Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2014/4-213 E., 2016/70 K. Sayılı ilamında yer aldığı üzere ‘’Tüzel kişinin ekonomik faaliyetini yürütürken kazandığı saygınlık, onun kişisel değerleri içinde yer alır.

Ticari şeref ve haysiyetin çiğnenmesi, onun ekonomik yaşam içindeki yerini ve durumunu sarsabilir. Tüzel kişinin kişilik haklarından olan onur ve saygınlığı onun korunan değerlerinin başında gelir. Bu sebeple tüzel kişi onur ve saygınlığından vazgeçemeyeceği gibi, bu değerlerini hukuka ve ahlaka aykırı olarak da sınırlayamaz. Ekonomik itibar da tüzel kişinin şeref ve haysiyetinin bir görüntüsüdür.

Tüzel kişinin ekonomik faaliyetleri de toplum tarafından değerlendirilmektedir.” şeklinde hüküm kurmuştur.

Bu minvalde, Yargıtay’ın da tüzel kişilerin, niteliği gereği insana özgü olan kişisel değerler dışındaki değerlere sahip olduğunu ve bu değerleri korunmaya değer gördüğü anlaşıldığından müvekkilin ekonomik itibar şeref, onur ve haysiyetine yönelik bu haksız kayıt nedeniyle 50.000 TL –ellibin türk lirası- manevi tazminatın sisbis veri kaydının haksız olarak oluşturulduğu 21.03.2022 tarihinden işleyecek ticari faizi ile davalı şirketten alınarak davacıya müvekkile verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin dahi davalıya yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; Müvekkil şirketinin adresinin Kadıköy/İstanbul olduğu, yetkisizlik kararı verilmesini, davanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, esasa ilişkin itirazlarında, müvekkil şirketin davacıya tepki olarak partaj ekranının kapattığı iddialarının mesnetsiz olduğunu, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini, hukuki ve maddi dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir. Dava SİSBİS kaydının kaldırılması ve bun nedenle manevi tazminat talebine ilişkidir.

Bilirkişinin düzenlediği 06/09/2023 tarihli 15 sayfadan ibaret raporunda özetle.

Davaya konu SİSBİS kaydının Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti, Bildirimi, Kaydı ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde oluşturulduğunun anlaşıldığı, Yönetmeliğin 11. maddesindeki “Bildirim Yükümlülüğü” düzenlemesinin, sigorta şirketlerine yanlış sigorta uygulaması şüphesi nedeniyle tazminat talebini reddettiklerinde durumu ilgiliye bildirme ve hazırlanan veri tabanına işleme zorunluluğu getirdiği, SİSBİS veri tabanında kayıt oluşturulması sürecinde, dayanak hususlarla ilgili kesinleşmiş yargı kararı aranması zorunluluğunun bulunmadığı,

çoğu zaman dayanak hususu destekleyici belgelerin sisteme yüklenmesinin yeterli görüldüğü, uygulamanın geniş şekilde “insiyatif kullanımı” ya da “takdir hakkı” çerçevesinde yapıldığı, Davaya konu ... sıra no.lu ve 24.05.2022 tarihli SİSBİS kaydının dava dışı ... ...’ün “Feragat Alınmasına Engel Olunması/Feragatnamenin Yırtılması” olarak tarif edilen fiili nedeniyle oluşturulduğu, iddia olunan fiilin değerlendirmesinin yargılamayı gerektirdiği, bu hususların Yüce Mahkemenin takdirinde olduğu,

Davacı tarafça,... plakalı araca ait sigorta poliçesinin yenilemesinin “yaklaşık 6 kat fazla” bedelle yapıldığı beyan edilmişse de, davacı adına kayıtlı olduğu beyan edilen ...plakalı araca ait 08.06.2021 tarihli ve 08.06.2022 tarihli poliçe örneklerinin dava dosyasında görülemediği, önceki ve sonraki poliçeler arasındaki prim farkının dolayısıyla davacı tarafın maruz kaldığını iddia ettiği maddi zarar miktarının hesaplanmasının mevcut durumda olanaklı olmadığı, Manevi tazminat talebinin Yüce Mahkemenin takdir ve yetkisinde olduğu, görüş ve kanaatinde sunmuştur.

Bilirkişinin düzenlediği 21/03/2024 tarihli 9 sayfadan ibaret raporunu özetle; Davaya konu ...sıra no.lu ve 24.05.2022 tarihli SİSBİS kaydının dava dışı ... ...’ün “Feragat Alınmasına Engel Olunması/Feragatnamenin Yırtılması” olarak tarif edilen fiili nedeniyle oluşturulduğu, iddia olunan fiilin değerlendirmesinin yargılamayı gerektirdiği, bu hususların Yüce Mahkemenin takdirinde olduğu, SİSBİS kaydı nedeniyle davacı tarafın maruz kaldığı zararın (fazladan ödediği kasko sigortası priminin) 28.690,88 TL olabileceği, Manevi tazminat talebinin Yüce Mahkemenin takdir ve yetkisinde olduğu, görüş ve kanaatinde rapor sunulmuştur.

Sigorta Suistimalleri Bilgi Paylaşım Sistemi (SİSBİS), üçüncü şahıslardan ve sigorta şirketlerinden sağlanan "Yanlış Sigorta Uygulamaları" ve sigorta suistimaline konu olabilecek verilerin tutulduğu merkezi bir veri tabanıdır.” (Kaynak: (https://siseb.sbm.org.tr/tr/sisbis).

Yukarıda alıntı yapılan web sitesi kaynağı bilgilerinden, Sigorta Suistimalleri Bilgi Paylaşım Sistemi (SİSBİS)’in, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesinde “sigorta sektörünün suistimal ile mücadelesine destek vermek ve bu konudaki finansal kayıpları engellemek” amacıyla kurulan Sigorta Sahteciliklerini Engelleme Bürosu (SİSEB) kapsamındaki bir veri tabanı olduğu, yasal dayanağının Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti, Bildirimi, Kaydı ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda alıntı yapılan mevzuat hükümlerinden; yanlış sigorta uygulamaları ile etkin mücadele için yanlış sigorta uygulamalarının tespiti, bildirimi, değerlendirilmesi ve raporlanması amacına yönelik olarak Sigorta Bilgi Merkezi bünyesinde yanlış sigorta uygulamalarına ilişkin bilgilerin kaydedildiği ve Müsteşarlıkça belirlenen yetkili kullanıcılar ile şirketlerin erişimine açık özel bir “veri tabanının” oluşturulduğu, sigorta şirketlerinin yanlış sigorta uygulaması şüphesi nedeniyle tazminat talebini reddettiklerinde durumu veri tabanına işlemek zorunda oldukları, sigorta şirketlerinin iş kabullerinde ve her türlü risk değerlendirmelerinde veri tabanında yer alan bilgileri dikkate almalarının gerektiği, anlaşılmaktadır.

SİSBİS’e kayıt süreçlerinde, dayanak hususlarla ilgili kesinleşmiş yargı kararı aranması zorunluluğu bulunmamakta, çoğu zaman dayanak hususu destekleyici belgelerin sisteme yüklenmesi yeterli görülmekte, uygulamada geniş şekilde “insiyatif kullanımı” ya da “takdir hakkı” karşımıza çıkmaktadır.

Yukarıda izah edilmeye çalışılan genel hususlar çerçevesinde, “Sigorta sektörünün suistimal ile mücadelesine destek vermek ve bu konudaki finansal kayıpları engellemek” amacıyla hayata geçirilen SİSBİS’in doğru ve etkin biçimde kullanılması halinde olumlu sonuçlar alınabileceği, yanlış kullanılması halinde ise kişi ya da kurumların mağduriyet yaşayabileceği söylenebilir.

Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde; davacı tarafından davalı ile ‘Brokerlik Protokolü’ imzalandığı,

davalının sözleşme akdi için gerekli olan partaj ekranı 4 aydır kapattığını, davalının müvekkili hakkında sisbis kaydı oluşturduğunu, bu kaydın haksız oluşturulmuş olması nedeniyle kaydın silinmesine ve manevi tazminata hükmedilmesini talep ettiği, mahkememizce aldırılan hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere davalı nezdinde sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün alkollü olduğu ve bu sebeple trafik tespit tutanağının sürücü değişikliği yapılarak düzenlendiğinin tespit edildiğini, bu hususun sürücü ile paylaşılması üzerine sürücünün tutanağın sürücü ismi değiştirilerek düzenlendiğini kabul ettiğini,

hasar talebinden feragat ettiğine ilişkin beyanda bulunmayı kabul ettiğini, sürücünün söz konusu beyan/feragatnameyi yazması sırasında Mersin’de faaliyet gösteren... Sigorta Şube Sorumlusu olduğunu bildiren ... ...’ün, tanıdığı olan sürücünün, gerçeğe aykırı tutanağa rağmen müvekkili Şirket’ten tazminat alması için söz konusu beyan/feragatnameyi vermesini engellediğini ve sürücünün yazdığı beyanı yırttığını, müvekkili Şirket tarafından yapılan araştırmada davacı şirketin ...

Sigorta’nın devamı mahiyetinde faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğinin “SAHA DENETİM UZMANI-TEKNİK DEĞERLENDİRME RAPORU” ile tespit edildiği, davaya konu SİSBİS kaydının Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti Bildirimi Kaydı ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde oluşturulduğu, SİSBİS veri tabanında kayıt oluşturulması sürecinde, dayanak hususlarla ilgili kesinleşmiş yargı kararı aranması zorunluluğunun bulunmadığı, çoğu zaman dayanak hususu destekleyici belgelerin sisteme yüklenmesinin yeterli görüldüğü,

uygulamanın geniş şekilde “insiyatif kullanımı” ya da “takdir hakkı” çerçevesinde yapıldığı, davaya konu ...sıra no.lu ve 24.05.2022 tarihli SİSBİS kaydının dava dışı ... ’ün “Feragat Alınmasına Engel Olunması/Feragatnamenin Yırtılması” olarak tarif edilen fiili nedeniyle oluşturulduğu, ...'ün davacının çalışanı olduğu hususunun davalının kabulünde olduğu ve eylemlerinin davacıyı bağladığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır