İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/638 K.2023/402

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ısıtma, soğutma ve klima sistemlerinde faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkilinin faaliyet alanı dahilinde davalı iş sahibi ... ve Ticaret A.Ş.'nin "Resim Modern Kağıthane" projesi kapsamında inşa edilmekte olan taşınmazların elektrik tesisat işlerini gerçekleştirmeyi yüklenici sıfatıyla taahhüt eden davalı yüklenici ... İnş. San. Tic. Ltd.

Şti. ile arasındaki akdi ilişki uyarınca taşınmazların klima tesisatı işleri gerçekleştirme hizmeti vermesi hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin anlaşma gereğince klima tesisatı işlerini uygun olarak yerine getirmiş olmasına rağmen davalı yüklenicinin halen dahi ödeme yapmadığını, davalı yüklenici yetkilileriyle ödeme hususunda yapılan görüşmeler kapsamında Ödeme ve Garanti Taahhütnamesi imzalandığını ve buna göre davalı yüklenici ve yetkilisi tarafından 28.300-USD'nin ödeme gününde geçerli satış kuruna göre TL karşılığının en geç 25.03.2022 tarihinde ödeneceğinin taahhüt edildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine ....

İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine davalı yüklenici şirket tarafından haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, bunun üzerine davalı yükleniciye ... Noterliğinin 29.06.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin ihtar edildiğini ancak her iki davalı şirket tarafından da ihtarnameye cevap verilmediğini, davalı yüklenici tarafından iş sahibi ve kamili olarak ...

Holding A.Ş. olarak bildirildiğini ancak müvekkilince yapılan araştırmalarda taşınmazların malikinin ... Holding A.Ş. olmadığını ancak bu şirketin %100 pay sahibi olduğu davalı ... Gayrimenkul şirketi olduğunun anlaşıldığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile Davalı ...

Gayrimenkul adına kayıtlı taşınmazlardan, değeri 28.300-USD’lik alacağı karşılamaya yeterli değere sahip ve üzerinde başkaca takyidat olmayan herhangi bir taşınmazın üçüncü kişilere devir ve temliki ile sair ayni ve şahsi hak tesisinin işbu dava sonuçlanıncaya kadar önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

Davalı ... ve Ticaret A.Ş. adına kayıtlı taşınmazlardan değeri 28.300-USD’lik alacağı karşılamaya yeterli değere sahip ve üzerinde başkaca takyidat olmayan herhangi bir taşınmazın tapu kaydı üzerine müvekkili lehine ana para ipoteği niteliğinde 28.300-USD bedelli ve serbest dereceden istifade hakkıyla birlikte birinci derece ipotek hakkının geçici tesciline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, müvekkili şirketin davacı şirketle herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, işveren sıfatıyla müvekkilinin yalnızca diğer davalı yüklenici şirket ... Ltd. Şti. ile ...

Sistemleri Sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereği müvekkili şirketin üzerine düşen tüm edimlerini yerine getirdiğini ancak diğer davalı yüklenici şirketin sözleşme şartlarına riayet etmediğini, sözleşmeye aykırılık nedeniyle diğer davalı firmaya taraflarınca alacak tutarını ödemeleri için ihtarname keşide edildiğini, müvekkili şirkete herhangi bir ihtarname keşide edilmediğini, davacı tarafın iddiasına göre ...

A.Ş.'ne ihtarname keşide edildiğini, müvekkilinin bağımsız ayrı bir tüzel kişilik sıfatını haiz olduğunu, bu nedenle davacının ...

A.Ş.'ne gönderdiği ihtarnamenin müvekkili şirketle bir ilgisinin olmadığını ve şirketi bağlayıcılığının bulunmadığını, davacının müvekkili şirket taşınmazlarına tedbir konulması talebinin reddini talep ettiklerini, müvekkili şirket taşınmazlarının davayla bir ilgisinin bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati tedbir; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin davalı arsa sahibi ...

Gayrimenkul'ün cevap dilekçesinde müteahhit davalı ...'e karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini beyan ettiği dikkate alındığında ve alacağın ayrı ve bağımsız olduğuna ilişkin davacı açıklamalarının aksine alt yüklenici ile yükleyici arasındaki sözleşmenin ifasının temin altına alınması amacını inşaat ipoteği taşımamakla, yaklaşık ispat şartının bu aşamada yerine getirilmediği anlaşıldığından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. ... BAM ...

Hukuk Dairesi'nin 2023/... Esas 2023/... Karar sayılı 15.02.2023 tarihli ilamı ile de mahkememizin kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

Dava, davalılar arasında akdedilen Resim Modern Konut Projesi Elektrik ve Mekanik Sistemleri Sözleşmesi kapsamında yüklenici ...'in alt yüklenicisi olan davacı taşeron şirketin hakedişlerinin güvence altına alınması için, davalılardan işveren malike ait değeri 28.300-USD'lik alacağı karşılamaya yeter miktarda taşınmazın tapu kaydına davacı lehine birinci derece ipotek hakkının geçici tescili istemine ilişkindir.

4721 sayılı TMK'nın 893/3. maddesine göre; bir taşınmaz üzerinde yapılan yapı veya diğer işlerde malzeme vererek veya vermeden emek sarf ettikleri için malzeme ve emek karşılığı olarak malik veya yükleniciden alacaklı olan alt yüklenici veya zanaatkarlar kanuni ipotek hakkının tescilini isteyebilirler. Bu maddede düzenlenen yüklenici ipoteği, tescile tabi kanuni ipoteklerdendir.

"Yüklenicinin ipoteklerinin tescilinde tapu kütüğünün rehin haklarına ait düşünceler kısmında "inşaatçı ipoteği" olduğu belirtilmektedir. (TST md35) Yüklenicinin kanunî ipotek hakları, eser sözleşmesine bağlı olarak çalışmayı veya malzeme vermeyi üstlendiği andan başlayarak tapu kütüğüne tescil olunabilir. Tescilinde yüklenilen işin tamamlanmasından başlayarak 3 ay içinde yapılmış olması gerekir(TMK. m. 895/I,II).

Bu süre, hak düşürücü nitelikte olup, üç ayın sonunda tescil isteme hakkı düşer. Ancak, tescilin yapılması için alacağın taşınmaz maliki tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması şarttır (TMK.m.895/3).

Buna göre yapı ipteği ve geçici yapı ipoteği şerhinin yasal koşullarını,

A-Bir yapı alacağının mevcut olması,

B-Alacağın çekişmeli olmaması, yani alacağın taşınmaz maliki tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması,

C-Malik tarafından yeterli güvencenin gösterilmemiş olması,

D-Yüklenilen işin tamamlanmasından itibaren en geç 3 ay içinde tescil talebinde bulunulması olarak saymak mümkündür (Yargıtay 15.HD 21.06.2016 tarih ve 2015/5673 E-2016/2437 K)

Davanın kime yöneltileceği konusuna gelince, aleyhine yapı ipoteği tescil edilecek kişi taşınmazın malikidir. Bu nedenle yapı ipoteği tesisine dair davanın taşınmaz malikine yöneltilmesi gerekir. Malik dışındaki davalı yüklenicinin davada taraf sıfatı (pasif husumet ehliyetleri) bulunmamaktadır. (... BAM 27.HD 2021/297 E-2021/926K-21.10.2021)

Somut olaya gelindiğinde; davacı alt taşeron, davalılar ise yüklenici ve arsa sahibidir. Davacı, davalı yüklenici ... ile aralarında düzenlenen 12.11.2021 tarihli ... Alt Tapu İşleri anlaşması uyarınca davalı iş sahibi ...'ye ait İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mh., ... Sk, ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilen konut projesinde klima tesisat işleri nedeniyle yapmış olduğu imalatlar karşılığı geçici yapı ipoteği tescili talebinde bulunmuştur.

Davalılar arasında 01/10/2021 tarihli ... Sözleşmesi imzalanmış olup, bu sözleşme ile davalı arsa sahibi ... şirketine ait İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mh., ... Sk, ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilen konut projesinin elektrik ve mekanik sistemlerini yapma işini davalı ... Ltd. Şti. yüklenici sıfatıyla üstlenmiştir. Akabinde yüklenici ... tarafından üstlenilen iş, davacı taşerona devredilmiştir. Davacı taşeron firma, davalı yüklenici ... ve dava dışı ... İnş San ve Tic Ltd Şti arasında da 17/03/2022 tarihinde ödeme ve garanti taahhütnamesi imzalanmıştır.

Buna göre davacı ... ile davalılardan ... arasında yapılan 12.11.2021 tarihli ... Alt Tapu İşleri anlaşması uyarınca yapılan imalatlara ilişkin alt yüklenici davacı ile ... arasında 17.03.2022 tarihli Ödeme ve Garanti Taahhütnamesi imzalandığı, bu taahhütname uyarınca 06.12.2021 tarihinde fatura düzenlenerek iş sahibine teslim edildiği belirtilmiş olup, yüklenici ipoteği tescili talebinin yüklenilen işin en geç tamamlandığının kabul edildiği 06.12.2021 tarihinden başlayarak 3 ay içinde yapılmış olması gerektiğinden ve bu süre hak düşürücü süre olduğundan, davacı tarafın yüklenici ipoteği kurulması talebinin davalı ... açısından hak düşürücü süre nedeniyle reddine,

Yapı ipoteği tesisine dair davanın taşınmaz malikine yöneltilmesi gerektiği, malik dışındaki davalı yüklenici ...'in davada taraf sıfatı (pasif husumet ehliyeti) bulunmadığından, davalı ... açısından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.