İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/532 K.2025/309

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin kurucu ortağı ...'in 25/10/2010 tarihinde vefatı ile şirketteki hisselerinin veraseten müvekkillerine intikal ettiğini, uzun süre gerek olağan, gerekse olağanüstü genel kurulu yapılmayan şirketin Fatih/İstanbul adresinde bulunan mağazasının kapatılması ve şirket merkez adresinin değişikliği hakkında görüşülmesi ve bu hususlar hakkında karar verilmesi gündeminin de olduğu 12/05/2023 tarihli Ortaklar Kurulu Toplantısının yapılmasına karar verilmiş ise de yurt dışında yaşayan müvekkiline usulüne uygun olarak toplantı yerinin, saatinin ve gündeminin tebliğ edilmediğini,

söz konusu ortaklar kurulu kararının 02/06/2023 tarihli ve 10844 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde ilan olunduğunu, müvekkilinin şirkette bulunan paylarına sıkı sıkıya bağlı haklarının ihlal edildiğini, müvekkili ile diğer ortaklar arasında .... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ...

Esas numarası ile görülen davada halen şirket müdürü olan ve geçmişte şirket müdürlüğü yapmış olan diğer ortaklar hakkında açılan davanın Yargıtay bozma kararı gereği derdest bulunduğunu, tek mağazası bulunan şirketin fiili olarak işlevsiz hale getirilmesinin tüm yapılması gereken işlemlerin aksinin yapıldığını gösterdiğini, söz konusu mağazanın kapatılmasına katılınması için kira kontratının sonlandırılmasını teminen alınacak yaklaşık 90.000-USD hava parasının müvekkillerinin payları oranında yaklaşık 33.000-USD'nin kendilerine verileceğinin belirtildiğini, ayrıca söz konusu ödemenin ....

Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ...

Esas sayılı davada birleşen dava olarak görülen davalı şirkete ait davadan feragat edilmesi şeklindeki şartında ileri sürüldüğünü ve bu talebin müvekkili tarafından kabul görmediğini, bu nedenlerle davalı şirket tarafından yapılan 12/05/2023 tarihli Ortaklar Genel Kurulunda alınan tüm kararların iptalini, şirkete kayyum ve gerektiğinde özel denetçi atanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından 12/05/2023 tarihli genel kurul toplantısına çağrı ilanı ile pay sahiplerine genel kurul tarihi ile gündeminin bildirilmesine yönelik çağrının usulüne uygun olarak yapıldığını, 2015-2022 yıllarına yönelik olarak 12/05/2023 tarihinde gerçekleştirilmiş olağan genel kurul toplantısına ilişkin çağrı ve toplantı gündeminin 20/04/2023 tarihli ve 10816 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 240. sayfasında ilan edildiğini, genel kurul toplantısının yapılacağı toplantı günü,

gündem ve ilan gazetesi ile birlikte davacının şirket nezdindeki kayıtlı adresine iadeli taahhütlü posta ile bildirildiğini, mahkemece yazılan müzekkere üzerine İTO'dan gönderilen cevap yazısı ekinde davacıya iadeli taahhütlü posta ile usulüne uygun olarak 26/04/2023 tarihinde tebliğ edildiğinin görüldüğünü, davacının müvekkili şirket nezdinde kayıtlı adresinin ... olduğunu ve bu adrese tebligat yapıldığını, davacının ikamet ettiği adres değişmiş ise bunun müvekkili şirkete davacı tarafından bildirilmesinin gerektiğini fakat müvekkili şirkete böyle bir bildirimde bulunulmadığını, davacının davalı şirketteki pay oranının %13,3 olduğunu,

davacının müvekkili şirkette azlık pay sahibi konumunda olduğu ve 40 adet oyunun bulunduğu göz önüne alındığında 12/05/2023 tarihli genel kurul toplantısındaki kararların alınmasında davacının sayısal anlamda hiçbir etkisinin olmayacağının açık olduğunu, davacının genel kurul toplantısı sırasında alınan kararların kanuna, ana sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı olduğuna dair en ufak bir sebep dahi gösteremediğini, iptale dair hiçbir gerekçe ortaya koyamadığını, bu nedenlerle davanın öncelikle dava şartı yokluğu sebebiyle esasa girilmeden usulden reddini, aksi halde esastan reddini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Mahkememizin 19/09/2024 tarihli celsesi, 1 nolu ara kararı gereğince, dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetinin 31/01/2025 tarihli raporunda özetle; rapor içerisinde gerekçelerine yer verilen nedenlerle, davalı ticari defterleri üzerinde

inceleme gerçekleştirilmediği, dava konusu genel kurul toplantısına konu edilen dönemlere ait finansal tablolar üzerinde değerlendirmeler yapıldığı, bu değerlendirmeler ışığında, davalı şirket net satışlarının her yıl (2020 yılı hariç) bir önceki yıla göre artış gösterdiği, 2022 yılında da 4.587.764,87 TL ile en yüksek hasılat tutarına ulaşıldığı, buna rağmen şirketin 2018-2019-2020 ve 2021 yıllarında zarar, 2022 yılında kar beyan ettiği, şirketin bu dönemlerde zarar etmesinin, kira giderlerinin de içerisinde olduğu faaliyet giderlerindeki artışa dayalı olduğu,

davacı yanın dava konusu genel kurulda, şirketin tek mağazasının kapatılmasına karar verilerek şirketin fiili olarak işlevsiz hale getirilmesinin amaçlandığı yönündeki iddialarına yönelik olarak, davalı yanın 22.02.2024 tarihli dilekçesinde yer alan izah ve gerekçeler, ekonomik ve finansal anlamda yerinde görülmüş olup, işletmesel perspektifle şirketi yöneten idarecilerin risk analizi yaparak, mağazanın açık tutulmasının şirket faaliyet zararına sebebiyet vereceğini ön görerek,

dava konusu genel kurul toplantısında bahse konu mağazanın kapatılmasına karar vermiş olmalarının dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmeyeceği değerlendirilmiş olmakla takdirin mahkemeye ait olduğu, nitekim kira artışına ilişkin olarak davalı şirkete ihtarname keşide edildiği, genel kurul toplantısına çağrının usulüne uygun yapıldığı, genel kurul kararlarının emredici kurallara uygun alındığı, davalı şirket yöneticisinin davacının yurtdışı adresini bilse dahi davacının şirkete bildirdiği adrese yapılan iadeli taahhütlü postanın çağrıyı usulsüz kılmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Islah dilekçesi; davacı vekili 06/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davalı şirket tarafından yapılan 12/05/2023 tarihli Ortaklar Genel Kurulunda alınan tüm kararların iptalini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davacılar ... tarafından davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'ne karşı açılan genel kurul kararının hükümsüzlüğünün tespiti davasında davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davalı şirketin 10/07/2014 tarihli genel kurulunda alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespitine, dava konusu olan 30/09/2004, 08/12/2005 ve 04/08/2009 tarihli genel kurul kararlarıyla ilgili istemin reddine karar verildiği, kararın 17/07/2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

GİRİŞ

Dava, davacı ... tarafından davalı ...'nin 12.05.2023 tarihinde gerçekleştirilen 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 faaliyet yıllarına ilişkin olağan genel kurul toplantısında alınan kararların tamamının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 445 ve devamı maddeleri uyarınca iptaline ilişkindir.

Davacı, genel kurul toplantısına çağrının usulüne uygun yapılmadığını, kendisinin yurt dışında yaşadığı halde şirket nezdinde kayıtlı olan İstanbul adresine tebliğ yapıldığını, bu nedenle toplantıdan haberdar olamadığını ve toplantıya katılamadığını ileri sürmektedir. Ayrıca davacı, alınan kararların özellikle şirketin tek aktif mağazasının kapatılması suretiyle dürüstlük kuralına aykırı olduğunu iddia etmektedir.

Davalı şirket ise, genel kurul çağrısının TTK md. 617/3 atfıyla md. 414 uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığını, davacının şirket nezdinde kayıtlı adresine iadeli taahhütlü posta ile bildirimde bulunulduğunu ve adres değişikliğinin şirkete bildirilmediğini savunmaktadır.

II. BİLİRKİŞİ RAPORU TESPİTLERİ

Mahkememizce 19.09.2024 tarihli ara kararı ile görevlendirilen iki kişilik bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 31.01.2025 tarihli raporda aşağıdaki tespitler yapılmıştır:

A. Çağrının Usulüne Uygunluğuna İlişkin Tespitler

Bilirkişi heyeti raporunda, 12.05.2023 tarihli genel kurul toplantısına ilişkin çağrının TTK md. 617/3 atfıyla md. 414 uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı açıkça tespit edilmiştir. Raporda; "Mevzuatta limited şirket genel kurul toplantısına çağrının yapılması hakkındaki şekli kurallar çerçevesinde davacı tarafın şirkete bildirdiği adresine yapılan iadeli taahhütlü posta ile gönderilmesi usule uygundur. Şirket yöneticisinin davacıya ait haricen bildiği adrese genel kurula davet yazısını gönderme yükümlülüğü bulunmadığı kanaatindeyiz" ifadelerine yer verilmiştir.

Bilirkişiler, davacının şirket nezdinde kayıtlı adresine (...) iadeli taahhütlü posta ile yapılan bildirimin usul açısından yeterli olduğunu ve şirketin başka bir adrese bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığını tespit etmişlerdir.

B. Davacının Genel Kurula Katılımına İlişkin Tespitler

Raporda, davacının 12.05.2023 tarihli genel kurul toplantısına katılmadığı hususu tartışmasız olarak kabul edilmiştir. Bu husus, toplantı tutanağında yer alan hazirun cetvelinden de anlaşılmaktadır.

Bilirkişi heyeti, davacının toplantıya katılmaması durumunda dahi alınan kararlara etkisinin bulunmadığını şu şekilde tespit etmiştir: "Davacı tarafın yokluğunda, 4. ve 5. Maddede oyçokluğu ile alınan kararlarda olumsuz oy veren pay sahibinin yanında davacının da olumsuz oy vermiş olması ihtimalinde oyçokluğu nisabı değişmeyeceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacı taraf genel kurula katılmış ve alınan kararlara muhalefet etmiş olsa idi yine de karara etkili olmayacaktır."

C. Mali Durum ve Mağaza Kapatılması Kararına İlişkin Tespitler:

Bilirkişi heyeti, davalı şirketin mali tablolarını inceleyerek, şirketin 2018-2019-2020 ve 2021 yıllarında zarar, 2022 yılında ise kâr beyan ettiğini tespit etmiştir. Şirketin zarar etmesinin kira giderlerinin de içerisinde olduğu faaliyet giderlerindeki artışa dayalı olduğu görülmüştür.

Mağazanın kapatılması kararına ilişkin olarak bilirkişiler; "Yukarıda yer verilen gerekçeler ekonomik ve finansal anlamda yerinde görülmüş olup, işletmesel perspektifle şirketi yöneten idarecilerin risk analizi yaparak, mağazanın açık tutulmasının şirket faaliyet zararına sebebiyet vereceğini ön görerek, dava konusu genel kurul toplantısında bahse konu mağazanın kapatılmasına karar vermiş olmalarının dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmeyeceği değerlendirilmiş" sonucuna ulaşmışlardır.

D. Genel Kurul Kararlarının Geçerliliğine İlişkin Tespitler

Bilirkişi raporu uyarınca, genel kurul toplantısında asgari toplantı nisabının sağlandığı (toplam 300 adet payın 260 adedinin toplantıya katıldığı), kararların katılanların salt çoğunluğu ile alındığı ve emredici kurallara uygun olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

III. HUKUKI DEĞERLENDİRME

A. TTK md. 446 Uyarınca İptal Davası Açma Şartları:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 446. maddesinde "II - İptal davası açabilecek kişiler MADDE 446- (1) a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri iptal davası açabilir." hükmü yer almaktadır.

Bu madde uyarınca genel kurul kararının iptali davasının açılabilmesi için kümülatif olarak aşağıdaki şartların bir arada bulunması zorunludur:

1. Toplantıda hazır bulunma: Pay sahibinin fiziki olarak genel kurul toplantısına katılmış olması,

2. Karara olumsuz oy verme: Tartışılan konuda aleyhte oy kullanılmış olması,

3. Muhalefeti tutanağa geçirtme: Karşı oyun ve gerekçesinin toplantı tutanağına yazılmış olması.

Bu üç şartın tamamı dava şartı niteliğindedir ve bunlardan herhangi birinin eksik olması, davanın esasa girilmeksizin usulden reddini gerektirir.

B. Somut Olayda TTK md. 446/1-a Şartlarının Değerlendirilmesi

1. Toplantıda Hazır Bulunma Şartı:

Bilirkişi raporu ve dosya kapsamından tartışmasız olarak anlaşıldığı üzere, davacı ..., 12.05.2023 tarihli genel kurul toplantısına katılmamıştır. Davacının toplantıya katılmamış olması nedeniyle, herhangi bir karara olumsuz oy kullanması da mümkün olmamış, muhalefetini tutanağa geçirtmesi de söz konusu değildir.

Bu durumda, TTK md. 446/1-a'da öngörülen üç temel şartın hiçbiri davacı açısından gerçekleşmemiştir.

B. TTK 446/1-b Maddesi Gereği Dava Açma Hakkının Doğup Doğmadığı

TTK md. 446/1-b uyarınca, çağrının usulüne göre yapılmadığını ve bu aykırılığın genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri de iptal davası açabilir. Ancak bu hakkın doğması için:

1. Çağrının usulsüz yapılmış olması: Somut olayda bilirkişi raporu ile çağrının usulüne uygun yapıldığı tespit edilmiştir.

2. Usulsüzlüğün karara etkili olması: Varsayımsal olarak usulsüzlük olsa bile, davacının katılımının sonuca etkisinin bulunmaması gerekir.

Davacı, genel kurula çağrının usulsüz yapıldığını iddia etmektedir. Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının şirkete bildirdiği adresine iadeli taahhütlü posta ile gönderilen çağrının mevzuata uygun olması ve şirket yöneticisinin davacıya ait haricen bildiği adrese bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmaması nedenlerle çağrının TTK md. 617/3 atfıyla md. 414 uyarınca usulüne uygun yapıldığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, varsayımsal olarak çağrının usulsüz yapıldığının kabul edilmesi durumunda dahi, TTK md. 446/1-b uyarınca iptal davası açabilmek için ayrıca "aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğu"nun ispatlanması gerekmektedir.

Bilirkişi raporu uyarınca, davacının %13,3 pay oranı ve 40 adet oyu bulunduğu, 4. ve 5. gündem maddelerinin 180 olumlu ve 80 olumsuz oy ile oyçokluğuyla alındığı görülmektedir. Bu durumda davacının toplantıya katılmış olması halinde dahi oyçokluğu nisabının değişmeyeceği ve kararların aynı şekilde alınacağı açıktır.

D. Sonuç

Davacının genel kurula katılmaması, olumsuz oy kullanmaması ve muhalefet şerhini tutanağa geçirtmemesi karşısında, TTK md. 446/1-a uyarınca iptal davası açma şartları oluşmadığı gibi davacıya usulüne uygun çağrı yapılması nedeniyle de TTK md. 446/1-b kapsamında dava açma hakkı doğmamıştır . Bu durum, dava şartı eksikliği teşkil etmekte olup, davanın esasa girilmeksizin usulden reddini gerektirmektedir.

IV. YOKLUK KOŞULLARININ BULUNMADIĞI VE BUTLAN SEBEPLERİNİN YOKLUĞU

A. Genel Kurul Kararlarının Yokluğu Açısından Değerlendirme

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda genel kurul kararlarının yokluğuna ilişkin özel bir düzenleme bulunmamakta, bu konuda genel hükümler uygulanmaktadır. Yokluk, bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının eksikliği nedeniyle hiç meydana gelmemesi halidir.

1. Kurucu Unsurların Mevcudiyeti:

a) Toplantının Fiilen Yapılmış Olması:

Bilirkişi raporu ve dosya kapsamından, 12.05.2023 tarihinde ... adresinde fiilen bir genel kurul toplantısı yapıldığı tartışmasızdır.

b) Yetkili Kişilerce Çağrı Yapılması:

Toplantıya çağrının şirket müdürü ... tarafından yapıldığı, bu kişinin TTK md. 617 uyarınca çağrı yapmaya yetkili olduğu açıktır.

c) Toplantı Nisabının Sağlanması:

Bilirkişi raporu uyarınca, şirketin toplam 75.000 TL sermayesine tekabül eden 300 hisseden 260 adedinin (180 adedi asaleten, 80 adedi vekaleten) toplantıda temsil edildiği tespit edilmiştir. Bu suretle TTK'da öngörülen asgari toplantı nisabı sağlanmıştır.

d) Karar Nisabının Bulunması:

Genel kurul kararlarının katılanların salt çoğunluğu ile alındığı, 4. ve 5. gündem maddelerinde 180 olumlu, 80 olumsuz oy ile oyçokluğunun sağlandığı görülmektedir.

2. Yokluk Hallerinin Bulunmaması:

Somut olayda aşağıdaki veya başkaca yokluk halleri bulunmamaktadır:

- Pay sahibi olmayan kişilerce karar alınması

- Toplantı yapılmadan karar alınması

- Yetkisiz kişilerce çağrı yapılması

- Toplantı ve karar yetersayılarına uyulmama

B. Genel Kurul Kararlarının Butlanı Açısından Değerlendirme

TTK md. 447 ve TBK md. 27 uyarınca butlan sebeplerinin varlığı açısından değerlendirme yapılması gerekmektedir.

1. TTK md. 447'deki Özel Butlan Sebepleri:

a) Pay Sahibinin Vazgeçilmez Haklarının Sınırlandırılması:

Alınan genel kurul kararları incelendiğinde, davacının genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran bir karar bulunmamaktadır.

b) Bilgi Alma Haklarının Sınırlandırılması:

Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran bir karar alınmamıştır.

c) Anonim Şirketin Temel Yapısını Bozan Kararlar:

Alınan kararlar şirketin temel yapısını bozmamakta, sermayenin korunması hükümlerine de aykırılık teşkil etmemektedir.

2. TBK md. 27'deki Genel Butlan Sebepleri:

a) Emredici Hukuk Kurallarına Aykırılık:

Bilirkişi raporu uyarınca, alınan genel kurul kararlarının emredici hukuk kurallarına aykırı olduğuna dair bir tespit bulunmamaktadır.

b) Kamu Düzenine ve Ahlaka Aykırılık:

Şirketin mali durumu ve ekonomik gerekçeler dikkate alınarak alınan mağaza kapatılması kararının kamu düzenine veya ahlaka aykırı bir yönü bulunmamaktadır.

c) Kişilik Haklarına Aykırılık:

Alınan kararların davacının kişilik haklarını ihlal ettiğine dair bir durum söz konusu değildir.

3. Mağaza Kapatılması Kararının Geçerliliği:

Bilirkişi raporu uyarınca, şirketin 2018-2019-2020 ve 2021 yıllarında zarar etmesi, kira giderlerindeki artış, kiraya verenin 300.000 TL kira talebinde bulunması gibi ekonomik gerekçeler dikkate alındığında, mağaza kapatılması kararının işletmesel bir karar olduğu ve dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmediği tespit edilmiştir.

C. Sonuç

Somut olayda genel kurul kararlarının: - Kurucu unsurları mevcut olup yokluk hali bulunmamaktadır - TTK md. 447'de sayılan özel butlan sebepleri mevcut değildir - TBK md. 27'deki genel butlan sebepleri bulunmamaktadır Mahkememizce resen incelenmesi gereken bu hususlar gereğince genel kurul kararların sıhhatine ilişkin bir husus tespit edilememiştir. Tüm bu nedenlerle sonuçta aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.