Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/534 K.2025/811

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 16/11/2022 tarih ve 2021/202 E. - 2022/296 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili ve davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2020/07295 sayı ile gerçekleştirdiği tasarım başvurusunun davalı yanın itirazları sonucunda reddedildiğini, verilen kararın hatalı olduğunu, itirazın kötü niyetle yapıldığını, itiraza mesnet tutulan çakmakların genel görünümlerinin farklı olduğunu, müvekkili tasarımının özgün olduğunu, karşı tarafın itirazlarına mesnet tuttuğu tasarımın hiçbir özelliği olmayan hemen hemen tüm çakmaklarda olan gövde kısmından oluştuğunu, itiraza mesnet tasarımdaki gövde/kasa yapısının hemen hemen tüm çakmaklarda yıllardır bulunduğunu, müvekkili tasarımının ise özgün bir görünümünün olduğunu ileri sürerek, müvekkili tasarımının reddi yönündeki 2021/T-538 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı Şahıs, dava konusu tasarım çakmak kılıfı olarak başvuru konusu edilse de bu ürünlerin tek başına alınıp satılmadığını, çakmak kılıflarının bazı çakmak üreticileri tarafından modeller üzerine geçirilerek farklı ürün görünümü elde etmek için kullanıldığını, davacı yanın 2012/02864 sayılı tasarıma ait çakmağı hile yoluyla taklit etmeye çalıştığını, 2012/02864 sayılı tasarımın da zaten herhangi bir çakmak üzerine geçirilmiş kılıf ile oluşturulduğunu, dava konusu tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını, kötü niyetli bir başvuru olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu tasarım ile redde mesnet alınan tasarım karşılaştırıldığında; dava konusu tasarımın boş bir çakmak gövdesi, başka bir ifadeyle çakmak kılıfı/kasası olduğu,

bu tasarımın boş olan kısmına çakmak mekanik yapısı yerleştirilecek ve nihai olarak tasarımın çakmak işlevini yerine getirecek fonksiyonuna sahip olacağı, anılan tasarımın bu haliyle değil çakmak mekaniği ile bir araya gelerek kullanımı mümkün olacağı, davalı yanın redde gerekçe tasarımı esasen çakmağın nihai görünümüne yani mekanik yapısını da içerir görünümüne sahip olsa da karşılaştırmanın kasa yapıları itibariyle yapılmasının gerekeceği, bu anlamda dava konusu tasarımın gövdesi geniş dikey bir dikdörtgen yapıya sahip olduğu, ağız kısmının tek tarafı çıkıntılı yapıda, yatay olarak çevrilmiş bir "..." harfi görünümünde olduğu,

yani ateşleme mekanizmasının geleceği kısmında daha geniş yüzeyli, dikey kısmının ise daha basık yapılı olduğu, ağız kısmındaki yükseltinin iki kenarında sıralı halde yükselen 3 havalandırma deliği bulunduğu, kasanın arka görünümünde birbirine geçmeli bir yapı tespit edildiği, önden görünümünde ise ateş ayarlama işlevini sağlayan kaydırmalı anahtar butonun yer aldığı, dava konusu tasarımın dikdörtgen köşelerinde pah kesitli yapıların yer aldığı; redde gerekçe tasarım incelendiğinde ise; gövde - boy oranının, dava konusu tasarıma göre daha dar yapılı olduğu,

ateşleme mekanizması hariç tasarım kasası incelendiğinde, özellikle ağız bölümünde, dava konusu tasarımdan farklı olarak dikey kesiti kısa yatay kesiti uzun bir "..." formu şeklinde değil yatay ve dikey kısmı eşit olarak bölünmüş bir yapının bulunduğu, dikey kesitin tepe uç bölümünde dava konusu tasarımdan farklı olarak çıkıntılı bir yapının daha mevcut olduğu,

başka bir ifadeyle dava konusu tasarımdaki gibi tamamen düz hatlı bir yapının bulunmadığı (bu durumun özellikle somut ürün fotoğraflarından daha da net anlaşıldığı), yine davalı tasarımının gövde kenarlarının, dava konusu tasarımdan farklı olarak pah yapılı değil tamamen yumuşatılmış kavisli bir yapıya sahip olduğu, dava konusu tasarımda gövde ön yapısında birbirine geçmeli şekilde geometrik bir yapı varken, redde mesnet tasarımda böyle bir yapının hiçbir görselden gözlemlenemediği, tamamen düz ve yekpare bir görünümün mevcut olduğu, redde mesnet tasarımda havalandırma delikleri bulunmadığı gibi ateş ayarlama anahtarının da mevcut olmadığı,

bu haliyle dava konusu tasarım ile redde mesnet tasarımın, mutat olarak çakmak gövdeleri içeriyor olmaları haricinde esasen doğrudan bir benzerlik ilişkisi içerisinde olmadığı, taraflara ait her iki tasarımın da mutat nitelikte unsurlar taşıdığı görülmekle birlikte birbirleri karşısındaki farklılıkların tasarımların yeni ve ayırt edici görülmeleri açısından yeterli olduğu, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde bu iki tasarımın yapısal unsurlar itibariyle birbirilerinden farklı olarak algılanabilecekleri;

dava konusu tasarımın mutlak anlamda yeni olup olmadığı hususunun da bilirkişi heyeti marifetiyle re'sen araştırıldığı ve dava konusu tasarımın yeniliğini kırıcı niteliği haiz önceki tarihli olup kamuya sunulmuş herhangi bir görünüm tespit edilmediği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, 2021/T-538 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, taraflar tasarımlarının genel görünüm itibariyle benzer olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı Şahıs vekili, mahkemenin yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verdiğini, taraf tasarımlarının benzer olduğunu, farklılıkların küçük ayrıntılarda gerçekleştiğini, bu nedenle tasarımların aynı kabul edilmesi gerektiğini, mahkemenin gerekçeli kararında dava konusu boş çakmak kılıfının içine çakmak mekaniğinin konulmuş halinin karşılaştırmaya konu edilmesi gerektiğini belirterek fahiş hata yaptığını, 7. paragrafta ise bu defa karşılaştırmanın kasa yapıları itibariyle yapılması gerektiğini belirttiğini, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi heyetinin ara karara aykırı oluşturulduğunu,

raporda tasarımca bilirkişinin bilgi ve görgüsünü yansıttığı ifadelerin olmadığını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK tasarım kararının iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ilk derece mahkemesince yapılan bilirkişi seçiminde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi, içerisinde tasarım konusunda uzman bilirkişinin bulunduğu heyet tarafından düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, dava konusu tasarımının bilgilenmiş kullanıcı gözünde, davalının mesnet tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olduğu,

öte yandan, bilirkişilerin görüşü hakim için bağlayıcı olmayıp HMK'nın 282. maddesinde uyarınca hakimin bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği anlaşılmakla, davalı ... vekili ve davalı ...'in istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 04/05/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...