Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/535 K.2025/510

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. plaka sayılı aracın kiralayan.. sevk ve idaresinde iken... tarihinde tek taraflı trafik kazasına karıştığını, sürücünün kusurunun bulunmayıp kazanın oluşumunun yağışlı havanın neden olduğunu, kaza öncesi araç değerinin .. TL üzerinde olduğunu, kaza sebebiyle meydana gelen zararı davalı sigorta şirketinin karşılamadığını, sigorta tahkim komisyonu ve arabuluculuk başvurularının sonuçsuz kaldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle hasarın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte .. TL olarak kabulüne, sigorta tahkim komisyon ve çekici ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, arttırım dilekçesi ile talebini .. TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunulmuş, aracın tramer sorgulamalarında yapılan kontroller neticesinde geçmiş döneme ait kasko poliçesinden beş, trafik poliçesinden ise üç hasar dosyasının olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, Davanın Kısmen Kabulüne , Kısmen Reddi ile; ..-TL pert nedeniyle araç değer kaybı bedelinin, 2918 Sayılı KTK 99. Maddesi gereğince belirlen temerrüt tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) davalı . ....'den alınarak; davacı . .. verilmesine, ıslah ile artırılan .. TL'lik fazlaya ilişkin talebin zaman aşımı nedeniyle reddine, Araç çekici ücreti yönünden, usulüne göre harca esas dava değeri gösterilerek ve harçlandırılıp açılmış bir dava olmadığından karar verilmesine yer olmadığına, . . . ücreti yönünden, usulüne göre harca esas dava değeri gösterilerek ve harçlandırılıp açılmış bir dava olmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalının cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunmadığını, arabuluculuk süresince zamanaşımı süresinin durduğunu, koronovirüs kapsamında sürelerin dolduğunu, mahkemece bu hususların göz ardı edildiğini, tarafları ile alakalı olmayan nedenlerle dava dosyasının uzadığını ve hak kaybına uğratıldıklarını, olayda mala zarar verme suçu nedeniyle uzamış zamanaşımı süresinin bulunduğunu, davalarının belirsiz alacak davası olduğunu, ayrıca yargılama giderinin hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Uyuşmazlık davalı sigorta şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın yaptığı kaza nedeni ile araçtaki hasar bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk:

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme:

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.Kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat taleplerinde, sigorta ettiren ile sigortacının tarafı olduğu sözleşmeye dayanılmaktadır. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 1420 nci maddesinde, sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemlerin, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı ifade edilmiştir. 6102 sayılı TTK’nın 1420 nci maddesi, genel kural olarak, sigorta sözleşmelerinden doğan bütün taleplerin iki yılda zamanaşımına uğrayacağı hükmünü getirmiştir. Yine Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları C.9. maddesine göre; sigorta sözleşmesinden doğan bütün taleplerin iki yılda zamanaşımına uğrayacağı açıkça ve aynen yer almaktadır.

3.2.Islah; iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağının istisnalarından olup taraflardan birinin yapmış olduğu bir usûl işlemini tamamen veya kısmen düzeltmesi olarak tanımlanmaktadır. Islah ile taraflar, dava sebebini, dava konusunu veya talep sonucunu değiştirebilirler. Usûlüne uygun olarak açılmış bir davanın bulunması şartı ile davanın tamamen veya kısmen ıslahı mümkündür. Dava sebebinin veya dava konusunun değiştirilmesi tamamen ıslah hâlleridir. ..

Davanın kısmen ıslahında ise, dava dilekçesinden sonraki bir usûl işleminin ıslahı söz konusudur. Gerek doktrinde gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edildiği üzere müddeabihi (dava değerini) arttırma hâlinde kısmi ıslah söz konusu olup kısmi ıslahta, tamamen ıslahın aksine ıslah tarihine kadar yapılan bütün usul işlemleri yapılmamış sayılmaz. Kısmi ıslah yapıldığı tarihten ileriye dönük olarak hüküm ifade eder.

3.3.Zamanaşımı, borcu ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenebilirliğini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu nedenle zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 154 üncü maddesinde zamanaşımını kesen sebepler sayılmış olup bunlardan biri de dava açılmasıdır. Davanın tamamen ıslahında dava baştan beri (dava dilekçesinden itibaren) ıslah edildiği için ıslah edilen kısım içinde davanın açıldığı tarihte zamanaşımı kesilmiş olur. Kısmi davada ise, zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım için kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder.

3.4. Şu durumda; davaya konu olayın .. tarihinde meydana geldiği, davacının.. tarihinde eldeki davayı açtığı, olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresinin . yıl olduğu; kısmi dava olarak açılan davada ıslah dilekçesinin..tarihinde (zamanaşımı süresinin dolmasından sonra) verildiği, bu dilekçenin tebliği üzerine, davalı vekilinin yasal süre içinde, artırılan bölüme ilişkin olarak zamanaşımı defini ileri sürdüğü, buna göre ıslah ile artırılan kısım bakımından zamanaşımının gerçekleştiği dikkate alınarak ıslah ile artırılan kısmın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi yerindedir ve bu yöndeki istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir...

3.5. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde, yargılama giderinin tamamının davacı üzerinde bırakılması hatalıdır ve kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

3.6.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ancak bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek esas hakkında bir karar vermek üzere 6100 sayılı H.M.K‘nun 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak, istinaf edenin sıfatı, tarafların kazanılmış hakları dikkate alınarak kesinleşen hususlar infazda tereddüt hasıl olmaması açısından aynen belirtilmek suretiyle yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · .. · e-imza e-imza e-imza e-imza · İ.S.