İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/532 K.2025/246

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin araç kiralama işi yaptığını, ... plakalı ..., 2021 model aracın sahibi olduğunu, 15/06/2022 tarihinde % 100 kusurlu olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkilin aracına çarpması ile, ... araçta hasar meydana geldiğini, ... plakalı aracın ruhsat sahibinin ise işleten ...

A.Ş. olduğunu, aracın kazası nedeni ile müvekkilinin kazanç kaybı zararının tespit edilmesini talep ettikleri, bu hususta Yargıtay 17. HD. 19.04.2017 T., ... E, ...3 K. olduğunu, davalıları menkul ve gayrimenkullerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiğini, bu hususta Yargıtay 17. HD. Si... E.,...

K, 17.12.2015 kararı olduğunu, müvekkilinin uğradığı zararın haksız fiili olduğunu ve kaza tarihinden itibaren kaza tarihinden itibaren yasal faiz ile müvekkiline ödenmesi gerektiğini, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi gerektiğini, Arabuluculuk görüşmelerinden anlaşma sağlanamadığını, beyan ve iddia etmiş ve açıklanan nedenlerle; ihtiyati tedbir talebinin takdirine, ... aracın ve davalıların menkul ve gayrimenkullerine, 3. Kişilere devir/temlikinin önlenmesi amacıyla tedbir şerhi işlenmesine,

kazanç kaybının tespitine şimdilik 100,00 TL olarak kazanç kaybının 15/06/2022 kaza tarihinden itibaren yasal faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsil tahsiline ve davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

Davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın işleteninin 01.05.2021- 30.04.2024 tarihlerinde kiracısı olan dava dışı ... olduğunu, usun süreli kiraya verildiğini, aracın sürücüsü olan ...’in müvekkilinin çalışanı olmadığını, SGK ya yazı yazılmasını talep ettiklerini, pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, ... aracın kaza anında geçerli olan ZMMS ve kasko poliçeleri olduğu,

davacının taleplerinin sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini, meydana gelen kazada müvekkilinin maliki olduğu araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunu, meydana gelen kazada aracın tamirde geçirdiği süre belirtilmediğini, davacının bu davranışının davayı aydınlatma yükümlülüğüne aykırı olduğunu, kabul etmemekle ilgili onarım sigorta şirketi tarafından yapılmış olsa idi, ikame araç tesis edilecek ve kazanç mahrumiyeti söz konusu olmayacağını, bahsedilen hususlarda belge ve bilgilerin davacı yanca dosyaya sunulması gerektiğini,

beyan ve iddia ettiğini ve açıklanan gerekçelerle müvekkili yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine, esastan reddine, ... sigorta A.Ş. ve ... A.Ş.’ye davanın ihbarını ve davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.

Davalı ... tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

İhbar Olunan... A.Ş. vekili 28/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketine ZMSS poliçesi kapsamında 22.04.2022-22.04.2023 tarihlerinde sigortalı olan ... plakalı aracın ilişkin poliçede kaza başına limitin 50.000,00 TL olduğunu, meydana gelen kaza nedeni ile ... araç hasarına bağlı olarak davacının kasko poliçesi yapan ... Sig. A.Ş.’ye 25.08.2022 tarihinde 22.550,70 TL, davacıya ise 25.10.2023 tarihinde değer kaybı ödemesi yaptıklarını, yasa ve poliçe şartnamesi gereği poliçe teminatı dışında olan tazminat talebine yönelik yapılan ihbarın yersiz olduğunu, bu hususlarda Yargıtay kararları olduğunu, beyanla ihbar olunan müvekkilinin HMK 61. Maddesine göre karar verilmesi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyan ettiği görüldü.

İhbar Olunan ... Sig. A.Ş. vekili 01/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle;

İhbar olunan müvekkili aleyhine hüküm kurulması imkanı olmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın 15/12/2021-15/12/2022 vadeli ... no.lu kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, başvuru sahibinin İMM, limiti olmadığından başvurunun reddi gerektiğini, sigortalıya ait genişletilmiş kasko poliçesi olmadığından müvekkilinin davada sorumluluğu olmadığını ve müvekkili yönünden reddi gerektiğini beyanla huzurdaki davanın reddine, müvekkili hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep ettiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava trafik kazsı nedeniyle kazanç kaybı talebidir.

..., ... sayılı müzekkere cevabında ...'in hizmet alım suretiyle istihdam olunan personellerden olmadığı, sözleşmenin kapsamının 1.857 araç ve 565 kişi ile ihale mevzuatı acısından “personel çalıştırılmasına dayalı olmayan” araç kiralama hizmet alımı işi olduğu bildirlmiştir.

... Müdürlüğü, ... sayılı müzekkere cevabında, ...'in hizmet alım suretiyle istihdam olunan personellerden olmadığı, belirtilerek hizmet alım sözleşmesi ve hakediş özetinin sunulduğu görülmüştür.

... Müdürlüğü,... sayılı müzekkere cevabında, ... plakalı aracın 25.05.2021 tarihinde Belediye uhdesinde kullanılmak üzere ... Şirketinden kiralandığını bildirmiştir.

... A.Ş. ... sayılı müzekkere cevabında, davalı ...'in şirket bünyesinde 01.01.2012 tarihinde ilaçlama projesi kapsamında çalışmaya başladığı ve halen aynı projede ekip sorumlusu ünvanı ile çalıştığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce alınan 29/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak. Her türlü hukuki tavsif ve nihai karar yüce mahkemeye ait olmak üzere bilirkişi olarak dava dosya üzerinde ve olay mahallinde yaptığım inceleme sonucu, tespit ve değerlendirmeler neticesinde yukarıda açıklanan nedenlerle; ... plakalı ... marka ... tipi ve 2021 model aracın ...A.Ş.adına 02.07.2021 tarihinde tescil edilmiştir.

15.06.2022 günü meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası ile ilgili 15.03.2024 günü yapılan keşifte edilen bilgilere göre kusur oranları aşağıda sunulmuştur. ... plakalı araç sürücüsü ... olayda 070 ( yüzde yetmiş ) oranında kusurludur. Plakası tespit edilmeyen Minibüs sürücü trafik kural ve kaidelerine aykırı ( K.T.K.

60 / d maddesi uyarınca ) kavşak ağzında kurallara uygun park etmemesi sürücülerin görüş alanını kısıtlaması ve manevraları zorlaştırdığı için *030 oranında kusurludur. ... 2021 model ... otomobilin toplam hasar tutarı :21.251,26 TL dir. Söz konusu hasarı sürücüler kusurları oranında sorumludurlar. Kazanç Kaybı : 5 GÜN X 2.000,00 - 10.000,00 TL “dır.

Davacının Kazanç Kaybı 10.000,00 TL olduğuna göre; toplam zarar : 31.251,26 TE'dır. ... plakalı araç sürücüsü ... ve aracın işleteni K.T.K. 85. Maddesi gereği kusursuz sorumludurlar. 31.251,26 x 4 70 — 21.875,88 TL'den sorumludur. Plakası tespit edilmeyen Minibüs sürücüsü 31.251,26 x Vo 30 — 9.375,37 TL'den sorumludur. Aracın onarım süresi 5 iş günüdür.

Dava konusu 2021 model Mersedes otomobilin kazanç kaybı ise günlük kazanç kaybı (yakıt ve sürücü ücreti hariç ) 2.000,00 TL / Gündür. Davacı olay tarihinden itibaren yasal faizleri ile birlikte alacaklı olduğu mütalaa edildiği görüldü.

Mahkememizce alınan 10/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Huzurdaki davanın; davacı tarafından, davalılar aleyhine 15.06.2022 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davacıya ait ... plakalı aracın iş durması/kazanç kaybı bedeli olarak şimdilik ifadesi ile 100,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili talepli tazminat davası olduğu, davacının 2022 yılına ilişkin tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakla, delil kabiliyetleri Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, i. Ek Teknik İnceleme:

Yukarıda açıklandığı üzere; ... tarafından aracın 16.06.2022 tarihinde bırakıldığı, aracın kasko şirketi üzerinden onarımının tamamlandığı ve 24.06.2022 tarihinde teslim edildiği bilgisi alındığı, ilgili aracın marka modeli göz önüne alınması ile. 2022 Haziran döneminde serviste kaldığı sürenin 9 gün olması ve aracın gün olarak 2.000,00 TL’den kiraya verilebileceği mütalaa edilmiştir.

Bu nedenle davacının aracının fili onarım süresindeki kazanç kaybının günlük 2.000,00 TL + KDV olduğu ve 9 gün süreye göre ise toplamda (9 gün x 2.000,00 TL günlük kira* = ) 18.000,00 TL + KDV bedelin bedeli kadri maruf olduğu mütalaa edilmektedir. Bir aracın aylık veya uzun süre kiraya verilmesi halinde kiracının aracın kiralama bedeli günlük kiralama bedeline daha düşük olması piyasa teamülleri gereğidir.

Bu nedenle iş bu davada aracın marka ve modeline göre Haziran 2022 döneminde günlük kira bedelinin 2.000,00 TL olduğu hususunda görüş bildirmekteyim. Kök raporda görüş bildirildiği üzere Kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü olan ... ve aracın işleteni olan davalı ... şirketin K.T.K 85. Maddesine göre kusursuz sorumlu ve % 70 kusurludur. Plakası tespit edilmeyen Minibüs sürücü trafik kural ve kaidelerine aykırı ( K.T.K.

60/d maddesi uyarınca ) kavşak ağzında kurallara uygun park etmemesi sürücülerin görüş alanını kısıtlaması ve manevraları zorlaştırdığı için %30 oranında kusurludur.¸

Bu verilere göre davacının davalılardan olan kazanç kaybı alacağı 12.600,00 TL olabileceği mütalaa edilmekle birlikte nihai takdiri Sayın Mahkeme’ye aittir.

ii. Aracın Fiilen Ticari Faaliyette Kullanılıp Kullanılmadığı Hakkında İnceleme:

Davacı... A.Ş. ve dava dışı ...A.Ş. arasında 2021/509 sözleşme no.lu “Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi” ile, 14.12.2021 tarihli bir kira sözleşmesi imzalandığı kira sözleşmesi eki olan Ek-1’de ise; dava konusu edilen araç ile birlikte 2 adet... araçların 17.000,00 TL ve 19.995,00 TL aylık kira bedeli + KDV bedelle kiralandığı görülmektedir. Davacı yanca dava konusu edilen ... plakalı aracın fiilen ticari faaliyette kullanılıp kullanılmadığı hakkında dava dışı Barilla A.Ş.’ye kesilen faturalar incelenmiş yukarıda listelenmiş olup; Davaya konu ... plakalı aracın aylık 17.000,00 TL + KDV bedelle kiralandığı/aracın fiilen ticari faaliyette kullandığı,

iii. Sayın Mahkeme Tarafından Davacının Alacaklı Olduğunun Kabulü Halinde Aşağıdaki Değerlendirmelerin Yapılması Gerekmiş Olup, Takdir Sayın Mahkeme'ye Ait Olmak Üzere;

Davacı taraf dava dilekçesinde 15.06.2022 kaza tarihinden itibaren şimdilik ifadesi ile 100,00 TL kazanç kaybı bedeline işleyecek yasal faiz talep edilmiştir.

Heyetimiz tarafından davacının davalıdan 12.600,00 TL alacaklı olduğu hesaplanmış olup, buna göre 15.06.2022 kaza tarihi ile 11.08.2023 dava tarihine kadar geçen sürede; davacının 1.311,09 TL işlemiş faiz alacağının olabileceği hesaplanmakla birlikte davacının işlemiş faiz alacak talebinin takdiri Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, TCMB verilerinden 11.08.2023 takip tarihi itibariyle yasal faiz oranı %9,00 olduğu görüldüğünden, davacının belirlenen 12.600,00 TL asıl alacağına takip tarihinden itibaren % 9,00 ve değişen oranlarda kademeli olarak yasal faiz yürütülebileceği, faizin infaz aşamasında hesaplanabileceği, Özetle.

Sayın Mahkeme'nin takdirinde olmak üzere, davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle ve itirazın iptaline konu alacağının olabileceğinin mütalaa edildiği, Sayın Mahkeme’nin müzekkeresine cevaben...

A.Ş.’nin ... sayılı yazı ile;”<.kayıtlarında yapılan inceleme ile davalı ...’in şirket bünyesinde 01.01.2012 tarihinde ilaçlama projesi kapsamında çalışmaya başladığı ve aynı projede Ekip Sorumlusu olarak halen çalıştığı tespit edildiği” bilgisi verildiği, Sayın Mahkeme’nin ... tarih ... E. sayılı müzekkeresine cevaben ... Müdürlüğü yazısı ... sayılı yazı ile; “davaya konu ... plakalı aracın 25.05.2021 tarihinde belediye bünyesinde kullanılmak üzere...

A.Ş.’den kiraladıkları ” bilgisi verildiği mütalaa edildiği anlaşıldı.

Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkil şirketin şirket araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, müvekkiline ait ... plakalı araça 15/06/2022 tarihinde, sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın geri geri giderken çarpması nedeniyle müvekkiline ait aracın hasarlandığını, onarım süresince müvekkilinin kazan kaybına uğradığını belirterek kazanç kaybı talebinde bulunulmuştur.

10.02.2025 tarihli bilirkişi raporu ile davacıya ait ... plakalı aracın fiilen ticari faaliyette kullanıldığı, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... A.Ş.

Adli firmaya aylık 17.000,00 TL+KDV ile kiralandığının, trafik kazasının meydana geldiği 15.06.2022 tarihinden itibaren, kazanın olduğu tarihi de kapsar şekilde 2022 yılının 6.,7,8,9,10,11,12, aylarında düzenli olarak her ay kiracı firmaya kira faturalarının kesildiğinin tespit edildiği, davacının kazanç kaybı talep ettiği, bu aracı uzun süreli kira akti ile kiraladığının açık olduğu, dava konusu aracın kazancının da sabit olduğu, davacının kira bedellerine ilişkin faturalarını eksiksiz kestiği, davacının kiracının onarım süresinde geçen süre kadar fatura tutarını ödemediği,

yada faturadan indirim yapıldığı ve bu nedenlerle kazanç kaybına uğradığı yönünde bir iddiasının olmadığı, anlaşılmakla ispat edilmeyen davanın davalı ... yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ...Tic. A.Ş'nin kazaya karışan ... plakalı aracın maliki olduğu, ihale şartnamesi, sözleşme ve ... cevabi yazılarından anlaşılacağı üzere davalının aracı uzun süre kiralama akti ile kiraladığı, davalı ...Tic. A.Ş'nin aracın işleteni sıfatının olmadığı, anlaşılması karşısında bu davalı bakımından da davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.