İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/115 K.2024/421

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafından İstanbul ... Tüketici Mahkemesine sunulan 16/01/2018 havale tarihli dava dilekçesiyle, ...plakalı aracına, ... Köprüsü ve ... Otoyolu İşletmesi tarafından, 29.09.2016 ile 24.07.2017 tarihleri arasında toplam 17 adet geçiş ihlal cezası (5.957,35 TL) yansıtıldığını, geçişlerin yapıldığı tarihlerde,... nolu OGS hesabında yeterli miktarda bakiye olmasına rağmen geçişlerin ihlalli olarak kaydedildiğini,... plakalı aracına kesilen geçiş ihlal cezalarının terkin edilmesini ve uğramış olduğu maddi ve manevi mağduriyetinden dolayı karşı tarafın cezalandırılması noktasında gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmiştir.

Davalı vekilinin İstanbul ... Tüketici Mahkemesi ibraz ettiği 02/03/2018 tarihli cevap dilekçesi ile, Davacının aracının ticari araç olduğunu ve bu nedenle davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alanında olduğunu, ayrıca davacının geçiş cezası tutarlarının terkini talebinin haksız olduğunu belirterek; görev nedeniyle davanın reddini, davanın esastan da reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İstanbul 10. Tüketici Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 05/07/2018 tarihinde davanın görevsizliğine karar verildiği, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun belirtildiği, yapılan tevzi işlemi sonrasında dosyanın İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edildiği, İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesinde ... esas numarasına kaydedildiği anlaşılmıştır. Yargılama devam ederken dosyanın Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı ile İstanbul ...

Asliye Hukuk Mahkemesine devredildiği, İstanbul ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/10/2022 tarih ve 2022/124 Esas, 2022/37 Karar sayılı kararı ile davalı otoyol işletmecisinin şirket olduğu, davacı tarafın şahıs olduğu, ancak şehirler arası yük taşımacılığı işiyle uğraşan davacının tacir sıfatına haiz olduğu ve dava konusu cezalı geçiş ücreti uygulanan araçlarının kamyon olması nedeniyle ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan (İstanbul BAM 37.HD'nin 12/11/2021 tr.li 2021/957 E. 2021/1796 K., 27/03/2020 tr.li 2019/2475 E. 2020/736 K.s.kararları),

her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması nedeniyle nispi ticari dava niteliğinde olması nedeniyle ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesinde görevin dava şartı olduğunun açıkça belirtilmiş olması ve yine HMK'nın 115. maddesi gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığını, tarafların her zaman ileri sürebileceği gibi Mahkemenin de davanın her aşamasında kendiliğinden araştırabileceğinin açık olduğu,

dava şartı noksanlığını tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, görevsizlik kararı ile dosya mahkememize tevzi edilerek 2023/24 esas sayılı sırasına kaydı yapıldığı görülmüştür.

Mahkememizin 11/04/2023 tarihli kararı ile "Davanın 6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi ve 115/2.maddesi gereğince görev dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, görevli mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu" şeklinde karar verilip, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 37. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 37. Hukuk Dairesinin 11/01/2024 tarihli kararında kaçak geçiş yapan araç kamyon cinsinden ticari bir vasıtadır. Vergi dairesinden gelen yazı cevabına göre de faaliyet konusu şehirlerarası karayolu yük taşımacılığı olan davacı bilanço esasına göre defter tutmaktadır. Az yukarıda açıklandığı üzere bilanço esasına göre defter tutanlar tacir sıfatını haiz kişilerdir. Bu durumda her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanan davanın Ticaret mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması karar verilmiş olup yukarıda yazılı esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Bilirkişinin düzenleniği 13/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Davacı ...'e ait ... plakalı aracın 26/09/2016 ile 24/07/2017 arasında ... ve ... Otoyolundan geçişleri sırasında, araçta bulunan OGS cihazının okunmadığı ve dolayısıyla geçiş ücreti tahsil edilemediği, bu nedenle aracın sınıfına düşen standart ücret toplamının 542,85 TL olduğunu,

6001 s. Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu 30. md. "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişime kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından geçiş ücreti ödemeden iriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında ceza verilir" hükmü gereği 5.414,50 TL ceza tutarı uygulanması gerektiği şeklinde rapor etmişlerdir.

Bilirkişi 13/12/2021 tarihli ek raporunda özetle; "OGS cihazı ile okuma sistemi arasında bir çok nedenden dolayı entegrenin sağlanmamış olabileceğini, aracın ön camında metal film olması, elektronik etiketin arızalı olması, etiketin el ile tutularak kullanılması vs bir çok durumda bu entegrede hata oluşabileceğini, dava konusu 17 geçişe ait OGS'nin okunmamasının tek tek hangi nedenlerden kaynaklandığının tespitinin mümkün olmayacağını" rapor etmiştir. Dava otoyol ihlalli geçiş ücretinden ve para cezası sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davalının işletmecisi olduğu otoyoldan davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın ücret ödemeksizin geçiş ihlali yapması sebebiyle davacı alıyhine borç yasıltıldığını, davacı tarafından OGS hesabında para bulunduğunu, OGS hesabında otomatik ödeme talimatının bulunduğunu, aynı tarihlerde farklı otoyol geçiş bedellerinin tahsil edildiğini, ihlalli geçişin davalı işletmenin sistemlerinden kaynaklandığını bu nedenlerle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmıştır.

Alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunda davalı tarafından dosyaya sunulu ihlalli geçiş kayıtlarının incelendiği, davacıya ait aracın 26/09/2016 ile 24/07/2017 tarihleri arasında bir çok geçiş ihlali gerçekleştirdiği, bu geçişlerin bedelinin ödenmediği tespit edilmiştir.

İhlalli geçiş tarihinde yürürlükte olan 6001 sayılı kanunun 30. maddesi gereği ihlalli geçiş olduğu durumlarda ise cezasız geçiş ücretinin 10 katı ihlalli geçiş cezasının ödenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Davacının anılan geçiş bedellerini süresi içerisinde ödemediği anlaşıldığından bilirkişi raporunda hesap edildiği üzere 5.957,35 TL borçlu olduğu, her ne kadar davacı tarafından OGS bakiyesinin yeterli olduğu, otomatik ödeme talimatı bulunduğu belirtilmiş ise de davacının otoyol geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğu, otoyol geçi ücretinin ödenmesinden sorumlu olduğu, basiretli tacir olarak ödeme yapılıp yapılmadığını kontrol etmesi gerektiği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır