İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/589 K.2025/44

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket, 2012 yılında %100 yabancı sermaye ile kurulmuş olan bir limited şirketi olduğunu, kuruluş aşamasından itibaren Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu’na göre ait tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı şirket 21.08.2023 tarihli 2023/04 numaralı genel kurul kararı ile şirket adresinin değiştirilmesi konusunda karar aldığını, bu kararla beraber şirket merkezi “... Mah. ... Cad. ... Apt.

Blok No: ... İç Kapı No:1 ... – İstanbul” adresinden “ ... Mah. ... Cad. No: ... İç Kapı No: ... – İstanbul” adresine taşındığını, ilgili adres değişikliği 12.09.2023 tarih 10912 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmıştır.

(Ek-1:Adres değişikliğine ilişkin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı) 02.10.2023 tarihinden itibaren davacı şirket yeni adrese nakil işlemlerine dair tüm prosedürleri tamamladığını, davacı şirketin adres değişikliği tarihinde davacı şirkete ait tüm belge ve defterler de yeni adrese taşındığını, ...

Noterliği’nde 23.11.2023 tarih ve ... yevmiye numarası ile gerçekleştirilen pay devri sözleşmesine istinaden şirket ortağı ... , paylarının tamamını ... ’e devretmiş, davacı şirket genel kurulu almış olduğu 23.11.2023 tarih ve 2023/06 sayılı karar ile pay devrinin kabulü ve pay defterine işlenmesine karar verdiğini, (Ek-2:Limited şirket pay devri sözleşmesi ve genel kurul kararı).

Ne var ki yapılan inceleme ve araştırmalarda davacı şirkete ait pay defteri bir türlü bulunamadığından pay devri deftere işlenememiş ve tescil ile ilan prosedürü tamamlanamadığını, pay defterinin bulunamaması üzerine 16.10.2023 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/...

Esas sayılı dosyasından zayi belgesi verilmesi talepli dava açıldığını, yapılan yargılama sonunda zayi belgesi verilmesi talebi reddedildiğini, ilgili kanun maddesine göre sadece kanun maddesinin içeriğinde belirtilen durumların varlığı halinde zayi belgesi verilebileceği belirtilmektedir. Kanunda belirtilen nedenler dışında başka bir nedenle ticari defterin zayi olması halinde ticari defterin yeniden nasıl çıkarılacağına dair Türk kanunlarında boşluk bulunmaktadır.

Mevzuatta bu hususa ilişkin bir düzenleme olmadığı için de noterler tarafından ticari defterlerin yeniden çıkartılması talepleri zayi belgesi olmadığı gerekçesiyle reddedilmektedir. Konu ile ilgili olarak davalı ...

Noterliğine 22.05.2024 tarihinde başvuruda bulunularak zayi belgesi olmasa bile davacı şirkete ait yeni pay defteri çıkartılması talep edildiğini, davalı tarafından ilgili konunun ... ’ne sorulmasına karar verilmiş ve üst yazı ile başvurusu ... ’ne gönderildiğini, ... tarafından yapılan değerlendirme sonucu ticari defterlerin kaybedilmesi halinde zayi belgesinin istenmesi gerektiği, konu ile ilgili olarak bilgi talep edilmesine rağmen Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü tarafından cevap verilmediği,

mahkeme tarafından zayi belgesi davasının reddedilmesi halinde noterlerce yapılacak işlem bulunmadığı gerekçesiyle yeniden pay defteri çıkartılması talebimiz reddedildiğini, davacı şirketin pay devrine ilişkin genel kurul kararının, ... tarafından davacı şirketin pay defterinin olmaması,

dolayısıyla pay defterine kayıt yapılarak kayıt sayfasının sicil müdürlüğüne sunulamaması nedeniyle tescil edilmemesi davacı şirketin ortakları arasında sorun yaratmakta, yeni ortağın mülkiyet hakkından doğan, kararlara katılıp oy kullanma, kar payı alma gibi diğer haklarını kullanamamasına ve ticari faaliyetine de zarar verdiğini, bu nedenle davacı şirket adına muarazanın giderilmesi için dava açma zorunluluğu doğduğunu, yukarıda kısaca arz ve izah edidavacı şirket tarafından pay defterinin çıkartılması için hukuki her türlü yol izlendiğini,

buna rağmen davacı şirkete ait pay defterinin çıkartılmamasına karşı işbu muarazanın giderilmesi gerektiği aşikar olduğunu, ...

Noterliği tarafından tarafımıza iletilen ... ’nin zayi belgesi olmadan yeni pay defteri oluşturulamayacağına dair ret cevabı nedeniyle ortaya çıkan muarazanın giderilmesini, davacı şirkete ait pay defteri çıkarılması kararı verilmesini, aksi halde davacı şirketin pay defterinin zayi olduğunun kabulü ile zayi belgesi verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... tarafından Mahkememize sunulan 10/10/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Zayi Belgesi verilmesi davalarında davalı olarak sıfatımızın bulunmaması gerektiğini, davalı olmamamız gerektiğinden öncelikle husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, Davalı dilekçesinde de belirtilen safahat neticesinde ... nin ... tarih ve ... sayılı yazılarında talepleri ile ilgili olarak Mahkemelerce zayi istemlerinin herhangi bir nedenle reddedilmesi halinde yasa, yönetmelik ve tebliğlerde noterlere verilen herhangi bir görev ve yapılabilecek bir işlem bulunmadığı belirtildiğini,

6102 sayılı Türk Ticaret kanunu ile 19.12.2012 tarihli ve 28502 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari Defterlere ilişkin tebliğde belirtilen ve her tacirin tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerin, bu defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgelerin sınıflandırılmış bir şekilde 10 yıl saklanmasının zorunlu olduğu,

bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa, uğraması halinde, tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği hükmüne yer verildiğini, Davacı taraf bu konuda ...

Asliye Ticaret Mahkemesine zayi belgesi verilmesi için talepte bulunmuşlar.

Mahkeme Esas No:2023/... , Karar No: 2024/... ve 29.03.2024 tarihli kararı ile davacının davaya konu edilen ticari defter ve belgelerin ne şekilde kayboldukları hususunda ispat vasıtası sunamadıkları gibi T.T.K hükümleri kapsamında kendi kusurlu davranışı veya ihmali davranışı le ticari defter ve kayıtların kaybolmasına sebebiyet veren taraf zayi belgesi talep edemeyeceğinden davacının kendi kendi ihmali davranışları ile ticari evrak ve kayıtların kaybedildiği anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermiştir.

Kararda aynı yönde ... Hukuk Dairesi 14.09.2017 tarih ve 2017/ ... -... E-K sayılı ilamı da belirtildiğini, davacı tarafın onaylanması talebi pay defterinin mahkemeden zayi belgesi getirilmediğinden dolayı yerine getirilemediğini, tarafınca yapılan yazışmalar ve yerine getirilemeyen onaylama işlemi tamamen mevcut usul ve yasa kurallarına uygun bir şekilde yapılmış bulunmaktadır.

Bu nedenle aleyhine vekalet ücreti ve her türlü yargılama giderlerine hükmedilmemesine de arzu ve talep ettiklerini, Yukarıda arz ve izah etmeye çalıştığı sebeplerden dolayı usul ve yasa kurallarına uygun bulunmayan davanın reddini, her türlü yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememize açılan iş bu dava zayi belgesi verilmesi davasıdırç

Uyuşmazlık; davacı şirketin kaybolan pay defterinin yerini yeni bir pay defteri tasdikinden davalı noter tarafından kaçınılmasının yerinde olup olmadığı, davalının pasif husumet ehliyeti bulunup bulunulmadığı, zayi belgesinin reddine ilişkin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... E.-2024/ ... K. Sayılı davanın reddine ilişkin kesinleşmiş ilam nedeni ile davacının muarazanın giderilmesi talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; Dava muarazanın meni davası olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı şirkete ait pay defterinin muhasebeci tarafından iş yerinin taşınması sırasında kaybedildiği gerekçesi ile ticaret mahkemesine açılan zayi belgesi verilmesi davasının hak düşürücü sürenin geçirilmesi nedeniyle reddi üzerine ... Noterliğine yeni pay defterinin onayı isteminin reddine ilişkin 2024/... sayılı ve 05/09/2023 tarihli red kararı üzerine ortaya çıkan muarazanın giderilmesi noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Dava ile ilgili olarak ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/... E 2024/ ... K sayılı dosyasına celp edilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/... E 2024/... K sayılı dosyası incelendiğinde; davacı şirket tarafından pay defterinin kaybolduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi için açılan dava neticesinde; defterlerin ne şekilde kaybolduğunu ispat edemediği davacının kendi kusuru ili kaybettiği defterler için zayi davası açılamayacağı nedeniyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı itibariyle, her ne kadar ilgili noterlik tarafından mahkemeden zayi belgesi getirilmediğinden bahisle davacı şirketin yeni pay defterinin onaylanması istemi reddedilmiş ise de; yeni pay defterinin onaylanmaması halinde şirket yönetiminde ortaya çıkabilecek aksaklıklar gözetilerek ilgili noterlik tarafından davacı şirketin yeni pay defterinin onaylanması süratiyle muarazanın giderilmesine karar verilmiş olup; her ne kadar davacı vekilince vekalet ücreti ve yargılama gideri talebinde bulunulmuş ise de; davalı noterlik tarafından mevcut mevzuat hükümleri uyarınca işlem yapıldığı,

bu hususta kanunda boşluk bulunduğu anlaşıldığında davacı vekili lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur